Khu suối khoáng Kim Bôi. Ảnh: Internet

Đến huyện Kim Bôi (Hòa Bình) hôm nay có thể thấy được sự “thay da đổi thịt” trông thấy của một huyện miền núi. Trải qua 50 năm xây dựng, từ chỗ cơm không đủ ăn, áo không đủ mặc, đến nay cuộc sống người dân nơi đây đã từng bước được cải thiện và nâng cao.

Thay da đổi thịt

Ngày trước, giao thông chưa phát triển, Kim Bôi nằm hun hút giữa núi rừng, ít người sinh sống, khai khẩn. Vì thế, người Mường có câu: "Yêu nhau cho thịt cho xôi/ Ghét nhau đưa đến Kim Bôi, Hạ Bì" hàm ý Kim Bôi là vùng đất khó sinh sống. Nhưng câu tục ngữ dân gian ấy ngày nay đã trở thành dĩ vãng bởi hệ thống giao thông đường bộ phát triển với các tuyến đường 21A, 12B đã nối liền Kim Bôi với các huyện, các tỉnh bạn, không những thế còn có nhiều tuyến giao thông liên xã, liên thôn nên việc giao thương qua lại trở nên thuận tiện hơn.

Hệ thống đường giao thông của huyện đã được nhựa hóa, bê tông hóa, xây dựng thành một mạng lưới dày đặc, 100% các xã đều có đường ô tô đến trung tâm. “Ở đây nhiều đoạn mặt đường còn phẳng, nhẵn, đi êm hơn cả đường ở các thành phố lớn”-anh lái xe chở chúng tôi tấm tắc khen. Từ năm 2005 tới nay, huyện Kim Bôi thực hiện phương châm “Nhà nước và nhân dân cùng làm” nên đã “cứng hóa” được 330km đường giao thông nông thôn (đạt 135%), với tổng giá trị đầu tư là 93,57 tỉ đồng. Huyện đã huy động 137.914 ngày công, đóng góp vật liệu, phương tiện vận chuyển… Được biết, trong thời gian tới, hệ thống các đường giao thông trên địa bàn huyện sẽ tiếp tục được nâng cấp với dự án có tổng mức đầu tư lên tới 120 tỉ đồng.

Chúng tôi tới xã Bắc Sơn, đây là một trong nhiều xã của huyện đang xây dựng mô hình cánh đồng cho thu nhập cao. Tiếp chúng tôi, đồng chí Bạch Công Nhi, Chủ tịch UBND xã phấn khởi thông báo hiện ở xã đã xây dựng được những cánh đồng trồng dưa leo, dưa hấu, mướp đắng, bí đỏ… cho thu nhập trung bình từ 70 triệu đồng/ha/năm trở lên. Cá biệt, có những cánh đồng còn cho thu nhập hơn 110 triệu đồng/ha/năm. Không những thế, người dân xã Bắc Sơn, cũng như nhiều xã trên địa bàn Kim Bôi đã có những mô hình nuôi nhím, nuôi ngan Pháp, nuôi lợn rừng lai thương phẩm… sinh lời cao.

Đề án xây dựng cánh đồng thu nhập cao là một trong chín Đề án phát triển kinh tế-xã hội do UBND huyện xây dựng, chỉ đạo triển khai. Do làm tốt công tác tuyên truyền nên huyện đã vận động được người dân chuyển đổi mạnh mẽ giống cây trồng, vật nuôi. Nhiều lớp tập huấn áp dụng tiến bộ KHKT vào sản xuất đã được tổ chức. Các giống cây trồng có năng suất và sản lượng cao như: lúa lai, ngô lai, dưa hấu, mướp đắng, dưa chuột, bí đỏ lấy hạt… được tích cực đưa vào thâm canh. Do đó, mặc dù tỷ trọng nông nghiệp còn chiếm 49,5%, nhưng sản lượng và năng suất cây trồng tăng khá cao, đem lại hiệu quả kinh tế. Nhiều địa phương năng suất lúa đạt 65-70 tạ/ha, ngô đạt hơn 50 tạ/ha. Các cây màu khác như: khoai lang, sắn, lạc, đậu tương, rau đậu, bí đỏ… năng suất, diện tích, sản lượng đều đạt và vượt kế hoạch đề ra.

Đến hết năm 2008, tổng kết nửa nhiệm kỳ thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ huyện lần thứ 20 (2005-2010), hầu hết các chỉ tiêu đề ra cho năm 2010 đã đạt tiệm cận, thậm chí nhiều chỉ tiêu đã được vượt qua. Tăng trưởng kinh tế bình quân của toàn huyện là 11,3% (vượt 1,3% so với mục tiêu tới 2010), sản xuất nông, lâm nghiệp tăng 6,8%/năm (bằng 91% kế hoạch đến 2010); tiểu thủ công nghiệp - xây dựng cơ bản tăng 20,7% (vượt 5,7%); dịch vụ - du lịch tăng 18,7% (vượt 3,7%). Tỷ lệ học sinh đi học đúng độ tuổi đạt 97% so với kế hoạch. Có 9 trường đạt chuẩn quốc gia (đạt 45% kế hoạch)…

Tại thị trấn Bo, trung tâm kinh tế, hành chính của huyện Kim Bôi, nhiều nhà cao tầng to đẹp mọc lên san sát. Đồng chí Đinh Văn Dực, Chủ tịch UBND huyện cho biết, mặc dù còn khó khăn nhưng chính quyền luôn nỗ lực chăm lo đời sống tinh thần cho người dân. Huyện đã có nhà văn hóa khang trang, có một sân vận động lớn với mười nghìn chỗ ngồi.

Mong được tiếp sức vượt qua khó khăn

Tuy vậy, do xuất phát điểm thấp, có vị trí địa lý không thật thuận lợi, trình độ dân trí thấp… nên Kim Bôi vẫn là huyện nghèo, thu nhập bình quân đầu người mới chỉ là 7,1 triệu đồng/người/năm, tỷ lệ hộ nghèo vẫn còn tới 27%, mới chỉ có 7 trạm y tế có bác sĩ…

Trao đổi với chúng tôi, đồng chí Đinh Văn Dực, Chủ tịch UBND huyện Kim Bôi cho biết, huyện có tiềm năng phát triển rất lớn nếu phát huy tốt các ưu đãi từ tài nguyên thiên nhiên phong phú, bao gồm nước khoáng tự nhiên, mỏ than, cao lanh, sắt, đồng, vàng, cát vàng, đất nung gạch, đá nung vôi, đá xẻ… Thế nhưng do những khó khăn nêu trên nên nhiều dự định tăng tốc phát triển kinh tế, nâng cao thu nhập người dân chưa thể thực hiện được.

Trong thời gian tới, nông lâm nghiệp vẫn còn chiếm tỷ trọng lớn là 48% trong cơ cấu kinh tế của huyện. Tuy nhiên, theo kế hoạch tới năm 2010, tỷ trọng tiểu thủ công nghiệp - xây dựng cơ bản sẽ được nâng lên chiếm từ 20% trở lên, còn dịch vụ - du lịch cũng sẽ chiếm từ 30% trở lên mang lại hiệu quả kinh tế lớn hơn.

Hiện huyện đã kêu gọi được một số nhà đầu tư với các dự án lớn về du lịch, khu nghỉ dưỡng như: dự án xây dựng khu du lịch tại xã Sào Báy, tận dụng nguồn nước khoáng nóng 43^oC với tổng giá trị đầu tư 300 tỉ đồng; khu suối khoáng tại xã Hạ Bì; khu resort cao cấp Vinh Hạnh tại xã Vĩnh Tiến; khu du lịch Thác Bạc-Long Cung tại xã Tú Sơn...

Để tạo điều kiện tốt hơn nữa cho Kim Bôi thoát khỏi đói nghèo, phát triển kinh tế, huyện mong được tạo cơ chế thuận lợi hơn để khuyến khích các doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư vào vùng sâu, vùng xa để góp phần xóa đói, giảm nghèo, nâng cao đời sống người dân.

QUỲNH QUANG