Nhà ông nằm sâu trong một ngõ nhỏ, ấy thế mà khi tôi hỏi ai cũng biết: "ông Cận anh hùng biên phòng". Giọng ông sang sảng nhưng hồn hậu, nên tiếp xúc ai cũng thấy dễ gần.

Đầu năm 1962, chàng thanh niên Lê Duy Cận nhập ngũ vào lực lượng công an nhân dân vũ trang. Vốn có sức khỏe, lại có một "thần kinh thép", anh được chọn vào đơn vị mô tô chiến đấu. Anh thực hiện các động tác vừa lái mô tô vừa bắn súng, lại bay qua các vật cản khiến ai cũng thán phục. Cuối năm 1963, Lê Duy Cận được cử đi đào tạo lái xe ô tô rồi về đại đội vận tải của BTL công an vũ trang, chuyên làm nhiệm vụ chở quân, chở hàng chi viện cho các đồn, trạm công an vũ trang từ Nghệ An đến Vĩnh Linh. Có lần, ông chỉ huy 3 xe chở 75 cán bộ, chiến sĩ từ Chương Mỹ (Hà Tây) vào chiến trường chi viện cho an ninh giải phóng. Dọc đường hành quân, tiểu đội xe của ông bị máy bay Mỹ chặn đánh nhiều lần. Khi đến phà Nghèn (Hà Tĩnh) nếu không vượt sông kịp thời sẽ rất nguy hiểm, ông quyết định chớp thời cơ chỉ huy bộ đội kéo phà đưa người và xe qua sông an toàn. Suốt 10 năm lái xe trong điều kiện bom đạn ác liệt, Lê Duy Cận đã chạy 41.765km an toàn. Do lập được những thành tích đặc biệt xuất sắc trong chiến đấu, thượng sĩ, tiểu đội trưởng Lê Duy Cận đã được phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân, ngày 25-8-1970.

Năm 2000, đại tá Lê Duy Cận, Cục trưởng Cục Hậu cần-Kỹ thuật BTL bộ đội Biên phòng về nghỉ hưu tại phường Mai Dịch, quận Cầu Giấy, TP Hà Nội. Cầm tờ quyết định ông nghĩ ngay đến việc trả nghĩa với người vợ hiền vì ông mà bao năm chịu đựng vất vả. Nhưng món nợ ấy chưa trả được bao nhiêu thì vợ ông mắc bệnh hiểm nghèo. Suốt 17 tháng ông luôn có mặt bên vợ để lo từng viên thuốc, giấc ngủ. Khi vợ qua đời, ông nén chịu đau thương để làm nốt những việc bà để lại. Đã nghỉ hưu, nhưng anh hùng Lê Duy Cận luôn tâm niệm "Đã là Bộ đội Cụ Hồ, là người đảng viên phải làm gương suốt đời". Ông tham gia tích cực các hoạt động của tổ dân phố, của phường. Từ cuối năm 2005, ông được bầu làm bí thư chi bộ. Chi bộ 4E1 có 36 đảng viên sinh hoạt thường xuyên và 141 đảng viên đang công tác về tham gia sinh hoạt ở nơi cư trú. Chi bộ do ông làm bí thư luôn đạt trong sạch vững mạnh xuất sắc.

Bài và ảnh: NGUYỄN ĐÌNH PHƯỢNG