QĐND Online – Minh bạch thông tin tài chính, ngăn chặn những hành vi sai trái, làm cơ sở cho việc hoạch định các chính sách là một trong những nội dung mà nhiều đại biểu Quốc hội gửi gắm vào các quy định của Dự thảo Luật Kiểm toán độc lập… 

Cùng với nhu cầu phát triển của nền kinh tế, vấn đề công khai, minh bạch thông tin tài chính là rất cần thiết. Đặc biệt tới đây, khi các doanh nghiệp Việt Nam có ý định niêm yết trên thị trường chứng khoán quốc tế thì mức độ minh bạch đòi hỏi cao hơn nhiều. Tuy nhiên, trong dự án Luật kiểm toán độc lập quy định về đối tượng được kiểm toán tại Điều 43 hầu như chưa có gì thay đổi so với Nghị định 105. Đặc biệt, chưa nhấn mạnh tới yếu tố quy mô của doanh nghiệp và mức độ ảnh hưởng tới xã hội phải bắt buộc kiểm toán, mà chỉ nhấn mạnh tới yếu tố chủ sở hữu là Nhà nước hoặc nước ngoài.

Đại biểu Thái Thị An Chung (Đoàn Nghệ An) nêu ý kiến: “Một là, nên áp dụng kiểm toán bắt buộc với các doanh nghiệp hoạt trong lĩnh vực đầu tư có điều kiện để hạn chế các doanh nghiệp không đủ minh bạch tài chính hoạt động trong các lĩnh vực có điều kiện hoặc đấu thầu các dự án trong các ngành nghề đặc biệt có sự bảo hộ của Nhà nước, như: ngành thăm dò khai thác tài nguyên thiên nhiên, kinh doanh bất động sản, xuất nhập khẩu, phân phối v.v.... Hai là, nên áp dụng kiểm toán bắt buộc đối với các công ty tư nhân trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam hiện nay hầu hết các công ty tư nhân ở nước ta đều là công ty trách nhiệm hữu hạn và cổ phần. Do vậy, mức độ cộng hưởng của các doanh nghiệp này với xã hội rất lớn. Tuy nhiên, thực tế các công ty cổ phần, công ty trách nhiệm hữu hạn với doanh thu hàng ngàn tỷ đồng, sử dụng hàng ngàn nhân công không bắt buộc phải kiểm toán. Do vậy, khi doanh nghiệp trốn thuế hay lâm vào tình trạng phá sản, nợ bảo hiểm, nợ xấu, nợ lương cán bộ công nhân viên, các cơ quan hữu quan không thể biết trước được tình hình và có thể phải chịu trách nhiệm xã hội thay cho các doanh nghiệp này; Ba, nên áp dụng kiểm toán bắt buộc đối với các doanh nghiệp có dự án đầu tư ra nước ngoài để tránh chuyển tiền hoặc đầu tư ra nước ngoài trái pháp luật”.

Đại biểu Nguyễn Thành Tâm (Đoàn Tây Ninh) phát biểu ý kiến. Ảnh: TTXVN

Đồng tình với quan điểm trên, đại biểu Nguyễn Thành Tâm (Đoàn Tây Ninh) nhấn mạnh: Đối với các nhà đầu tư, thông tin kiểm toán là cơ sở quan trọng để đưa ra quyết định đầu tư. Còn đối với tổng thể nền kinh tế thì thông tin kiểm toán giúp cho việc tổng hợp, đánh giá chính xác thực lực hoạt động của các doanh nghiệp, là một bộ phận quan trọng của nền kinh tế để Nhà nước có những quyết sách đúng, khắc phục được tình trạng lợi giả, lỗ thật hoặc lợi thật, lỗ giả gây nhiễu loạn trên thị trường đầu tư và làm sai lệch chính sách điều hành vĩ mô. Trên nhận thức đó, đại biểu Tâm chỉ rõ: “Theo Dự thảo luật, đơn vị phải được kiểm toán là doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài và công ty đại chúng. Như vậy, còn các doanh nghiệp không có vốn đầu tư nước ngoài và không là công ty đại chúng sẽ không thuộc diện bắt buộc kiểm toán. Tôi cho rằng, quy định như vậy là chưa thỏa đáng, bởi có sự phân biệt đối xử giữa các loại hình doanh nghiệp, không đảm bảo tính công bằng trong thực hiện trách nhiệm đối với xã hội của các doanh nghiệp và không nâng cao được chất lượng kiểm soát thông tin kinh tế vĩ mô nói chung”.

Cũng chung quan điểm mở rộng đối tượng kiểm toán, nhưng dựa trên thực tiễn kiểm toán ở nước ta hiện nay, đại biểu Cao Sĩ Kiêm (Đoàn Thái Bình) đóng góp ý kiến: Trong tình hình hiện nay, con người, bộ máy, kinh nghiệm và chất lượng kiểm toán của chúng ta còn rất thấp. Cho nên, việc đòi hỏi kiểm toán bắt buộc tất cả là không thực thi. Cho nên việc chọn kiểm toán bắt buộc đối với mỗi đơn vị tùy thuộc và khả năng kiểm toán của chúng ta. Theo tôi áp dụng theo một tư tưởng nhất quán là năng lực đến đâu, điều kiện đến đâu, chúng ta quy định đến đấy. Như vậy đảm bảo chất lượng kiểm toán làm an tâm cho dân chúng, an tâm cho nhà đầu tư và an tâm cho doanh nghiệp, cũng là an tâm cho nhà đầu tư nước ngoài”.

Đại biểu Nguyễn Thị Kim Tiến (Đoàn Hà Tĩnh) lại đóng góp ý kiến về khuyến khích kiểm toán. Đại biểu Tiến nêu: “Về Điều 9 khuyến khích kiểm toán, chúng tôi thấy rằng hiện nay một số đơn vị sự nghiệp của Nhà nước có nguồn thu rất lớn. Chẳng hạn một số bệnh viện có thể nguồn thu đến 1,5 ngàn tỷ bằng thu nhập của một tỉnh mà kiểm toán Nhà nước thì không thể làm đều đặn hàng năm, 2, 3 năm. Cho nên chúng tôi đề nghị bổ sung danh mục đơn vị sự nghiệp vào đối tượng khuyến khích kiểm toán để nhằm tạo điều kiện là cơ quan chủ quản, thủ trưởng đơn vị cần thiết được thuê kiểm toán”.

Ngày 20 và 21-11, Quốc hội nghỉ làm việc.

Xuân Dũng