Sương sà xuống mặt đường uốn lượn, vắt ngang sườn núi, từ xa trông như những dải lụa trắng nổi bật trong bức tranh xanh thẳm của núi rừng phương Bắc. Dọc hai bên đường, những bông cúc quỳ đua nhau khoe sắc. Hương rừng, hương cúc và tình người hòa quyện tạo nên sự “thay da đổi thịt” từng ngày, từng giờ đối với cuộc sống của bà con đồng bào các dân tộc được hưởng lợi từ những dự án kinh tế-quốc phòng do Đoàn kinh tế-quốc phòng B38 (Quân khu 1) triển khai thực hiện nhiều năm gần đây.

Chưa đến 5 giờ sáng, đại tá Dương Ngọc Hinh, Đoàn trưởng Đoàn kinh tế-quốc phòng B38 đã đánh thức chúng tôi dậy làm công tác chuẩn bị cho “cuộc” hành quân về bản mới Pò Nhùng, thuộc thôn , xã Cao Lâu (Cao Lộc, Lạng Sơn). Đây là một bản giáp biên của đồng bào dân tộc Nùng vừa được cán bộ, chiến sĩ Đoàn triển khai thực hiện dự án di dân, xây dựng cơ sở hạ tầng kỹ thuật và đưa vào sử dụng từ năm 2004.

Đi sớm, để có thời gian tìm hiểu kỹ hơn về những đổi thay trong cuộc sống của bà con bản Pò Nhùng là kế hoạch đã được chúng tôi thống nhất từ đêm hôm trước. Con đường từ thành phố Lạng Sơn vào bản Pò Nhùng dẫu đã dễ đi hơn gấp nhiều lần so với trước đây, nhưng cũng “đủ” cho chúng tôi nếm thử tất cả các bài “tẩm quất”.

Chủ động là thế, nhưng cũng mất hơn ba giờ đồng hồ chúng tôi mới có mặt tại nhà trưởng thôn Nà Va Phùng Pao Sơn. Cả bản Pò Nhùng như một ngày hội. Hôm nay, chẳng ai muốn lên nương, vào rẫy mà tất cả ở nhà để được đón bộ đội đoàn B38. Đường sá sạch đẹp, nhà cửa gọn gàng, nụ cười luôn thường trực trên môi của những người dân Pò Nhùng mà chúng tôi có dịp gặp gỡ, tiếp xúc.

Mời tôi chén trà dành riêng đãi khách quý, anh Phùng Pao Sơn hồ hởi cho biết: “Mới chỉ hai năm về sống ở bản mới này, nhưng kinh tế của các hộ gia đình trong bản khá lên nhiều lắm. Nhà nào cũng có xe máy, hầu hết có ti-vi. Cái bụng không còn đói, con em được đến trường để học chữ rồi. Thành quả hôm nay là nhờ sự giúp đỡ của bộ đội Hinh, bộ đội Tài (Đại tá Nông Văn Tài, Chính ủy Đoàn kinh tế-quốc phòng B38)…”.

Quả thật, không riêng nhà trưởng thôn Phùng Pao Sơn, tất cả 21 hộ ở bản mới Pò Nhùng đều đã có “của ăn, của để”. Bình quân mỗi hộ vụ mùa vừa qua cũng thu hoạch được từ 2 đến 3 tấn lúa. Mỗi hộ bây giờ cũng có vài con trâu, bò, hàng chục con lợn, mấy trăm con gà… Ngoài các phương tiện phục vụ sinh hoạt, nhiều hộ còn mua được công nông, máy cày phục vụ sản xuất nông nghiệp và phát triển chăn nuôi. Ấm cái bụng rồi người dân Pò Nhùng tích cực nhận rừng, trồng cây và tham gia tuần tra, bảo vệ đường biên, mốc giới.

Rời bản mới Pò Nhùng, chúng tôi lại ngược dốc cùng Phó bí thư Đảng ủy xã Cao Lâu Hoàng Tiến Thụ đến thăm công trình đập nước Bản Vàng – “công trình thế kỷ” mà người dân Bản Vàng quen gọi. Đã hơn 12 giờ trưa, nhưng trên mặt đập và xung quanh khu vực thi công vẫn có hàng chục công nhân và người dân, cùng cán bộ thôn, bản say sưa làm việc. Dẫu đang ở giai đoạn cuối, nhưng đập nước Bản Vàng đã mang lại lợi ích thiết thực cho nhân dân thuộc hai bản: Cò Nàn và Bản Vàng.

Đập nước Bản Vàng là một trong những dự án do Đoàn kinh tế-quốc phòng B38 làm chủ đầu tư, với số vốn hơn 4 tỷ đồng. Sau khi hoàn thành, ngoài việc dự trữ nước phục vụ tưới tiêu cho hơn 70ha diện tích trồng lúa nước của bà con Cò Nàn và Bản Vàng, mà còn cung cấp nước sinh hoạt cho khoảng hơn 1.300 nhân khẩu.

Nắm chặt tay tôi ngay trên mặt đập, ông Hoàng Văn Nghiêm, 75 tuổi, người dân thuộc Bản Vàng, mắt long lanh, giọng nghẹn lại: “Mơ ước ngàn đời của bà con nhân dân chúng tôi đấy. Có đập, mới chỉ sau hai vụ mà không ít nhà trong bản đã vượt qua cái đói. Trước đây chúng tôi làm ruộng chủ yếu phụ thuộc vào trời đất, nay thì đã chủ động hoàn toàn, lại còn không phải sống trong cảnh lo sợ bị lũ quét nữa đấy…”.

Dẫu không có thời gian để đi hết và chứng kiến những lợi ích kinh tế-văn hóa, xã hội mà các công trình do bộ đội Đoàn kinh tế-quốc phòng B38 triển khai thực hiện, nhưng cũng đủ phần nào cho thấy sự phát triển, đổi thay mạnh mẽ của đời sống nhân dân nơi vùng biên cương xa xôi này. Trên đường cùng chúng tôi đi thăm công trình đường liên thôn vừa được bộ đội Đoàn hoàn thành tại xã Mẫu Sơn (huyện Lộc Bình), đại tá Dương Ngọc Hinh vẫn còn có khá nhiều trăn trở. Theo anh, điều quan trọng là phải tăng cường tuyên truyền, phổ biến kiến thức mới cho bà con để các dự án đã được thực hiện phát huy tốt hiệu quả. Đây chính là cơ sở để đời sống của bà con các dân tộc vùng sâu, vùng xa phát triển bền vững.

Bài học và thực tiễn trong quá trình tổ chức thực hiện, triển khai xây dựng các dự án kinh tế-quốc phòng nhiều năm qua ở Đoàn kinh tế-quốc phòng B38 là một minh chứng sinh động cho quan điểm trên. Chủ động xây dựng đội ngũ cán bộ khoa học kỹ thuật; phối hợp chặt chẽ với cấp ủy, chính quyền địa phương tạo nguồn cán bộ cho cơ sở; kết hợp vừa triển khai các dự án với các chương trình phát triển kinh tế-xã hội của địa phương… là những bài học quý báu từ thực tiễn mà lãnh đạo, chỉ huy Đoàn kinh tế-quốc phòng B38 rút ra được từ trong nhiều năm qua.

Màn đêm buông xuống, những hạt sương đầu tiên đọng lại trên cành lá, cũng là lúc chúng tôi “xuống núi”. Mấy túi khoai lang, vài chục khóm lạc vừa dỡ đó là món quà mang nặng nghĩa tình của người dân vùng biên cương gửi tặng, thay lời cám ơn bộ đội Đoàn kinh tế-quốc phòng B38 nhân ngày truyền thống nửa thế kỷ xây dựng, chiến đấu, trưởng thành của đơn vị và đón nhận danh hiệu “Đơn vị anh hùng LLVT nhân dân”.

Bài và ảnh: Lê Ngọc Long