Trước đây, từ 200 gốc hồng trong vườn, mỗi năm gia đình bà Tâm ở đường Mimôsa, phường 10, thành phố Đà Lạt (Lâm Đồng) thu được 30 triệu đồng và thoát khỏi đói nghèo. Nhưng vụ hồng năm nay, những cây hồng trĩu cành, quả to bằng nắm tay, đỏ lựng đang bị gia đình bà bỏ mặc cho rụng đầy vườn do hồng không tiêu thụ được, giá rẻ như bèo... Hàng nghìn hộ dân ở đây cũng trong tình cảnh như gia đình bà Tâm.

Theo thống kê của Phòng nông nghiệp thành phố Đà Lạt, diện tích trồng hồng trên địa bàn hiện có gần 300ha. Trước đây, trung bình một kg hồng bán được từ 6.000 đến 8.000 đồng, hồng đầu mùa có thể giá 12.000đ/kg. Năm nay, trong khi tiền phân bón, thuê nhân công chăm sóc, thu hái tăng vọt thì giá hồng lại giảm mạnh (chỉ còn từ 300đ đến 500đ/kg). Với giá như thế thì nông dân bị lỗ nặng, không đủ bù tiền công chăm sóc, thu hái. Do vậy mà dù tới kỳ thu hoạch nhưng nhiều gia đình vẫn không buồn hái bán, thậm chí có người phải chặt vườn hồng mà họ đã gây dựng cả chục năm trời để trồng loại cây khác. Lý giải cho sự xuống giá của quả hồng, anh Nguyễn Văn Thanh, cán bộ Phòng Nông nghiệp Đà Lạt cho biết: Hồng là loại trái cây thu hái, bảo quản khó, khi vận chuyển đi xa dễ bị dập, hư hỏng nên chỉ có thể tiêu thụ tại địa phương và một số tỉnh lân cận. Việc tiêu thụ hồng đều dựa vào tiểu thương nên các nhà vườn thường xuyên bị ép giá.

Hồng là loại cây ăn quả được trồng lâu đời ở Đà Lạt với nhiều chủng loại phong phú như: Hồng giòn, hồng trứng, hồng bánh xe, hồng vuông, hồng dẻo, hồng không hạt… Do thích hợp với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng nên cây hồng Đà Lạt cho năng suất cao, quả to tròn, đều, vị ngọt thanh mát, mùi thơm dịu, trở thành đặc sản. Mặc dù từng là cây xóa đói giảm nghèo và đã được địa phương xác định là cây trồng chủ lực, nhưng thời gian qua do chưa có chiến lược đầu tư đúng mức, cây hồng đang mất dần giá trị vốn có.

Làm thế nào để nâng cao giá trị quả hồng? Đây là trăn trở không chỉ của những người dân mà còn đối với nhiều cán bộ nông nghiệp địa phương. Lâu nay, quả hồng chỉ được dùng để ăn tươi hoặc sấy khô, nếu địa phương tổ chức mạng lưới tiêu thụ cho bà con và ứng dụng công nghệ bảo quản và chế biến phù hợp nhằm đa dạng hóa sản phẩm như làm kẹo, kem, mứt… thì giá trị quả hồng sẽ tăng lên đáng kể. Hy vọng khi ấy người nông dân Đà Lạt sẽ không còn cảm thấy vị đắng chát mỗi khi mùa hồng chín rộ.

Bài và ảnh: VŨ ĐÌNH ĐÔNG