QĐND - Tin chiến thắng Tết Mậu Thân 1968 báo về càng thôi thúc tinh thần chống Mỹ, cứu nước của hậu phương lớn, trong đó có các chàng trai, cô gái Hải Dương. Ngày 17-3-1968, tại Đền Kiếp Bạc - nơi thờ vị Anh hùng dân tộc Trần Hưng Đạo, nhân dân Hải Dương làm lễ xuất quân, gửi hơn 600 người con thân yêu của mình vào chi viện Mặt trận 4-Quảng Đà đang bão lửa tiến công.

Mang theo truyền thống Đường 5 anh dũng, những chàng trai Hải Dương đạp bằng mọi sóng gió, thực hiện “Xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước”. Chưa đầy một tháng, đoàn quân với phiên hiệu 2013 đã tới đất Quảng lừng danh “Đi đầu diệt Mỹ”. Tại đây, họ tận mắt chứng kiến tội ác tột cùng do Mỹ-ngụy gây ra. Những trận địa pháo hỗn hợp ở Phước Tường, Thượng Đức, Núi Lở của địch đêm ngày khạc lửa thiêu hủy các làng mạc. Đêm đêm, pháo sáng, máy bay C130 nối những dây đạn lửa trắng đất, đến con chuột cũng lộ nguyên hình. Bom B52, bom tọa độ D57, bom phát quang, bom đào… từ máy bay ném xuống không ngày nào thiếu...

Cựu “chiến sĩ 2013” và kỷ vật chiến trường. (Ảnh chụp lại).

Các chàng trai trẻ Hải Dương vừa vào trận nhưng không bị ngợp trước bom pháo Mỹ. Họ sát cánh cùng quân dân Quảng Nam - Đà Nẵng dầm mình vào các cuộc chiến đấu ác liệt. Mỗi tấc đất Quảng Đà đều đã thấm máu của họ.

Suốt 7 năm trên chiến trường Quảng Đà, “Chiến sĩ 2013” đã tham gia hàng trăm trận quyết chiến với quân địch. Tiêu biểu như Chiến dịch X1 năm 1968, đánh căn cứ Thượng Đức và vùng sâu Giáng La, Điện Thọ suốt 21 ngày đêm, tiêu diệt nhiều giặc Mỹ. Chiến dịch X2 năm 1969, đánh một loạt căn cứ địch ở Núi Lở, An Hòa, Đức Dục, Giao Thủy - Gò Nổi và kho xăng Liên Chiểu - Non Nước... Mùa xuân 1975, Đoàn 2013 phối hợp với toàn chiến trường, giải phóng thành phố Đà Nẵng, góp phần đẩy nhanh công cuộc giải phóng miền Nam tiến tới toàn thắng…

Trong cuộc hành trình đầy gian khổ và không ít bi tráng ấy, có rất nhiều tấm gương chiến đấu mưu trí, dũng cảm. Trong đó có chiến sĩ Nguyễn Văn Tháng bị thương vẫn truy kích giặc, lập thành tích xuất sắc, được nhận hai huân chương Chiến công; chiến sĩ Vũ Thiện Tích bắt sống một xe tăng địch, tiếng vang khắp mặt trận…

Đất nước thống nhất, như một duyên nợ, có những cựu “chiến sĩ 2013” lại xốc ba lô, hành quân bảo vệ biên cương. Nhiều đồng chí đi học nâng cao kiến thức, vào cơ quan, ra công trường, xí nghiệp. Những năm kinh tế đất nước còn khó khăn, niềm tin vào Đảng, vào chế độ vẫn ngời ngời trong họ.

Đã 10 năm nay, các bạn chiến đấu của Đoàn 2013 vẫn đều đặn họp mặt vào ngày 22-12. Lúc xuất quân ở Kiếp Bạc, đoàn gồm 600 người, giờ đây, số thường xuyên gặp mặt chưa đầy trăm và 80% trong số đó là thương binh, bệnh binh, nạn nhân chất độc da cam/đi-ô-xin. Họ ôn lại truyền thống và chiến công của đơn vị, tặng quà thân nhân liệt sĩ, chia sẻ kinh nghiệm làm kinh tế, xây dựng cuộc sống gia đình. Vui buồn cũng trở thành mối quan tâm chung. Họ luôn biết ơn Đảng bộ và nhân dân Quảng Nam - Đà Nẵng đã coi họ như ruột thịt, chăm lo cho họ từng miếng ăn, viên thuốc, giấc ngủ và những chiến công. Họ vẫn thầm xin lỗi những người dân đất Quảng đã đùm bọc, chở che lượng thứ cho họ về những gì họ chưa đền đáp được.   

Bài và ảnh: Phạm Xưởng