QĐND Online - Dự án “Tưới cây vùng đồi” huyện Thanh Thủy (Phú Thọ) được triển khai trên địa bàn hai xã Thắng Sơn (Thanh Sơn) và Phượng Mao (Thanh Thủy), với nhiệm vụ cung cấp nước tưới cho 1.000 ha đất nông nghiệp và nuôi trồng thủy sản; cung cấp nước phục vụ sản xuất công nghiệp và nước sinh hoạt, tạo cơ sở hạ tầng phát triển dịch vụ du lịch. Thế nhưng, chưa kịp được hưởng các lợi ích từ dự án này, người dân đã phải đối mặt với thực trạng thiếu đất sản xuất, không có việc làm và nguy cơ tái nghèo…

Dự án “Tưới cây vùng đồi” huyện Thanh Thủy được UBND tỉnh Phú Thọ phê duyệt đầu tư tại Quyết định số 4017/QĐ-CT ngày 28-11-2003; duyệt điều chỉnh dự án đầu tư tại Quyết định số 3620/QĐ-UBND ngày 29-12-2005. Tổng số vốn đầu tư của dự án lên tới 135,9 tỷ đồng từ nguồn vốn đầu tư của Nhà nước và chủ đầu tư là Ban quản lý dự án công trình xây dựng nông nghiệp và PTNT Phú Thọ.

Mặc dù được triển khai đã mấy năm, nhưng khu tái định cư Rừng Cấm vẫn chỉ là những bãi đất đá ngổn ngang

Theo đó, khu tái định cư được quy hoạch tại Rừng Cấm và Gò Đồi thuộc xã Thắng Sơn, huyện Thanh Sơn. UBND tỉnh Phú Thọ đã phê duyệt quy hoạch chi tiết tại Quyết định số 1942/QĐ-UBND ngày 6-8-2007; duyệt dự án đầu tư tại Quyết định số 3060/QĐ-UBND ngày 19-11-2007. Sở Nông nghiệp và PTNT duyệt thiết kế bản vẽ thi công dự toán tại Quyết định số 199/QĐ-SNN ngày 8-4-2008, do Sở Nông nghiệp và PTNT tỉnh Phú Thọ làm chủ đầu tư.

Với mục đích chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi và phát triển nông thôn vùng chậm lũ Tam Thanh, khu tái định cư được quy hoạch trên diện tích 8,81 ha; cuối năm 2008, thực hiện san lấp mặt bằng. Tuy nhiên, đã mấy năm nay, những mảnh ruộng bị thu hồi san lấp vẫn đang bị bỏ hoang, trong khi đó, hàng trăm hộ dân xã Phượng Mao (Thanh Thủy) và xã Thắng Sơn (Thanh Sơn) vẫn sống trong cảnh thấp thỏm chờ đợi đến nơi ở mới để "an cư lạc nghiệp", cái nơi mà như lời những người trong Ban Quản lý dự án đã hứa là sẽ “tốt hơn hoặc bằng nơi ở cũ"!!!

Anh Đinh Văn Bình, xóm Đồng Miếu, xã Phượng Mao, cho biết: "Với người nông dân chúng tôi, bao đời nay gắn bó với ruộng đất, phải bỏ quê cha đất tổ mà đi là điều bất đắc dĩ. Gia đình tôi có 5 sào ruộng nằm trọn trong dự án, tiền đền bù đã nhận, coi như đất là của dự án, 6 đến 7 vụ nay không cấy trồng được gì, trong khi đó lúa, gạo và các mặt hàng khác tăng giá vùn vụt, mọi sinh hoạt, chi tiêu nhằm hết vào khoản tiền đền bù”.

Anh Bình cũng như hầu hết lao động chính ở địa phương đều ở tuổi trung niên, khi xin việc làm các khu công nghiệp, họ không nhận hoặc có nhận thì cũng bị sa thải dần vì trình độ văn hóa thấp và khó hòa nhập với môi trường làm việc công nghiệp.

Lúa, ngô do người dân tranh thủ trồng trên khu dự án để “chạy bữa” đang đứng trước nguy cơ bị san lấp bất cứ lúc nào.

“Kiếm được việc làm để có cái ăn hàng ngày đã khó khăn, sau này biết lấy gì để sống? Lo nhất là tương lai bọn trẻ, ham chơi, không nghề nghiệp, nhàn rỗi sẽ dễ vướng vào các tệ nạn xã hội…", anh Bình tâm sự.

Anh Nguyễn Ngọc Mạnh ở xóm Đồng Đằm, xã Thắng Sơn, Thanh Sơn tỏ ra lo lắng: "Chúng tôi có muốn trồng cây, làm chuồng nuôi gia súc cũng không được vì không biết họ sẽ di dời mình đi vào lúc nào. Cứ chờ đợi thế này thì đến khi nào chúng tôi mới ổn định cuộc sống…”.

Được biết, khi triển khai dự án, người dân rất ủng hộ. Thế nhưng, với tiến độ thực hiện dự án quá chậm đã đẩy những hộ dân này vào cảnh dở khóc, dở cười. Trên những cánh đồng trước đây lúa, cây ngô xanh mơn mởn, nay là những đống đất đá đang san lấp nham nhở. Trong khi đó, tiền đền bù của nhiều hộ dân đang cạn, không kế sinh nhai, họ đang phải đối mặt với chuyện kiếm ăn "chạy bữa".

Ông Chử Minh, Bí thư Đảng ủy xã Thắng Sơn cho biết: "Diện tích đất của xã cơ bản đã ổn định, giờ dãn dân, bố trí đất sản xuất không được nữa, càng không thể bố trí xen kẽ. Chúng tôi đã làm tốt công tác vận động, tuyên truyền để người dân hiểu và chấp hành chủ trương của dự án. UBND xã đã có văn bản đề nghị cấp trên xem xét, đẩy nhanh tiến độ sớm hoàn thiện các hạng mục công trình cơ bản, bảo đảm cho người dân ổn định sản xuất. Quyết định đẩy nhanh tiến độ hay chậm hoàn toàn vượt quá thẩm quyền của xã".

Ông Đinh Văn Thịnh, Chủ tịch xã Phượng Mao cũng bày tỏ sự lo ngại: “Những hộ dân của xã trong diện phải di dời đến khu tái định cư hầu hết vừa mới thoát nghèo (85 hộ), chúng tôi cũng đang cố gắng bằng mọi cách liên hệ với các công ty, xí nghiệp trên địa bàn, bố trí tạo việc làm. Quỹ đất 8% của xã cũng rất hạn hẹp…Chúng tôi cũng lo lắm, nguy cơ tái nghèo đã nhìn thấy ngay trước mắt”.

Trao đổi với chúng tôi, ông Thiều Vinh, Chủ tịch UBND huyện Thanh Thủy cho biết: “Thông qua các nội dung báo cáo, đề nghị của các xã nằm trong vùng dự án, UBND huyện đang từng bước phối hợp với Ban Quản lý dự án tìm hướng giải quyết việc làm, từng bước tạo điều kiện để người dân ổn định cuộc sống”.

Hàng trăm hộ dân đang có nguy cơ tái nghèo, đề nghị các cấp chính quyền tỉnh Phú Thọ quan tâm phối hợp đẩy nhanh tiến độ dự án, di dời người dân đến nơi ở mới để họ sớm ổn định cuộc sống.                  

Bài và ảnh: Hà Lê - Tú Anh