Vào hè, việc tạo ra những điểm vui chơi lành mạnh cho trẻ trở thành vấn đề bức thiết. Tuy nhiên, trên thực tế, Hà Nội hiện vẫn có quá ít sân chơi. Thậm chí, nhiều điểm vui chơi cho trẻ còn bị chiếm dụng làm chỗ kinh doanh. Còn hoạt động sinh hoạt hè diễn ra tại nhiều nơi vẫn chỉ mang tính hình thức.

Sân chơi ngày càng bị thu hẹp

Hà Nội hiện có 2.184 điểm vui chơi dành cho trẻ, trong đó chỉ có 36% điểm có trang thiết bị nhưng hầu hết đã cũ kỹ. Đã “yếu” về chất lượng như vậy nhưng nhiều khu đất dành cho các hoạt động vui chơi của trẻ tại các khu tập thể Thanh Xuân, Kim Liên, Thành Công, Đồng... đang bị chiếm dụng làm nơi buôn bán, kinh doanh giải khát, điểm trông xe...

Điểm vui chơi thì thiếu, dĩ nhiên nhà văn hóa dành cho thiếu nhi - những điểm vui chơi “coi được” - dễ lâm vào tình trạng quá tải. Hiện cả nước có khoảng 269 nhà văn hóa thiếu nhi các cấp dành cho hơn 15 triệu trẻ em ở độ tuổi từ 5 đến 14. Với cơ cấu dân số như hiện nay, trung bình một nhà văn hóa phải “gánh” khoảng 6.000 em tới tham gia sinh hoạt. Tại cung Thiếu nhi Hà Nội, năm nào vào dịp hè cũng có hàng nghìn trẻ đến đăng ký học họa, nhạc và năng khiếu. Trung bình một tiết học tại đây, mỗi giáo viên phải toát mồ hôi để quản khoảng 40-50 học sinh chen chúc vì cái sự học mà chơi.

Bà Nguyễn Thị Lan Minh, Ủy viên BCH Hội Bảo vệ quyền trẻ em Việt cho biết: Tại Hà Nội, tốc độ đô thị hóa quá nhanh đã khiến điểm vui chơi của trẻ bị thu hẹp. Nhiều phường ở Hà Nội trước đây có sân chơi cho trẻ nhưng nay đã dành đất cho việc kinh doanh, xây dựng. Vào mỗi dịp hè, các quận/huyện, xã/phường cũng đã tổ chức cho học sinh các cấp về sinh hoạt ngay tại địa phương mình. Đoàn, đội, hội, phường dạy trẻ vài bài tập thể dục, múa hát… và đến cuối kỳ nghỉ hè lại tổ chức một đợt thi. Cách thức tổ chức cho trẻ chơi kiểu ấy khá đơn giản, dễ bị hiểu là mang tính hình thức chứ không đi vào chiều sâu.

Một cán bộ quận Hoàn Kiếm nói rằng vài năm gần đây, hoạt động sinh hoạt hè tại nhiều quận, huyện trên địa bàn Hà Nội trở nên nhàm chán, không thu hút sự tham gia của trẻ nhỏ. Ngay cả cán bộ xã, phường, ở nhiều nơi, cũng không chú tâm vào việc tổ chức trò chơi cho trẻ vui hè. Điều này lý giải tại sao các cửa hàng điện tử lúc nào cũng kín chỗ và trẻ dễ bị cuốn hút bởi những trò không được khuyến khích như đua “xe ruồi”.

Hậu quả từ việc thiếu sân chơi

Không chỉ ở thành phố mà ngay trẻ em ở những vùng nông thôn như Quảng Bình, Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL)… cũng thiếu đất dành riêng làm sân chơi. Bà Nguyễn Thị Lan Minh cho biết thêm: Mỗi năm, cả nước có khoảng 4.000 người bị tai nạn thương tích, 38% trong số đó là trẻ em. Ngay tại Quảng Bình, những đứa trẻ chăn trâu thường phải chơi tại những bãi đất hoang có khi còn sót bom mìn. Tại những nơi này, nhiều trẻ đã dẫm phải mìn, bị tàn phế suốt đời. Còn tại vùng sông nước ĐBSCL, trẻ em vui chơi ở hồ, ao, sông ngòi... và bị chết đuối. Chuyện ấy không còn mới, đã được dư luận cảnh báo nhiều nhưng lúc nào cũng có thể tái diễn bởi sự thiếu hụt sân chơi an toàn dành cho trẻ.

Bà Nguyễn Thị Lan Minh kể chuyện: “Khi vào TP HCM, tôi đã tận mắt chứng kiến các mô hình hoạt động vui chơi bổ ích cho trẻ em được người lớn quan tâm như thế nào. Hằng năm, TP HCM tổ chức trại hè Thanh Đa. Trại được chia thành nhiều đợt vui chơi dành riêng cho trẻ em có hoàn cảnh khó khăn, con em nông dân, con em cán bộ… và đã thu hút hàng nghìn trẻ tham gia. Trong khi đó, Hà Nội có vẻ hạn chế trong việc phát triển sân chơi bổ ích cho trẻ. Vì vậy, vào dịp hè, bố mẹ đi làm, trẻ chỉ biết tìm ra đường chơi hay vào các cửa hàng điện tử… Bà Nguyễn Thị Lan Minh nhấn mạnh, người lớn thường phán xét trẻ vui chơi không lành mạnh, thiếu an toàn nhưng họ lại không có biện pháp hiệu quả có thể giúp đỡ, định hướng cho trẻ biết chơi gì, chơi ở đâu và nên chơi như thế nào…
Bà Nguyễn Thị Lan Minh cho rằng, sân chơi không chỉ là nơi vui chơi giải trí đơn thuần mà là nơi giáo dục kỹ năng sống, khả năng giao tiếp xã hội của trẻ. Mặt khác, sân chơi còn giúp trẻ nâng cao thể lực sau khoảng thời gian học tập và thi cử mệt mỏi. Vì vậy, Hà Nội phải tăng cường đầu tư điểm vui chơi cho trẻ ngay ở các tổ dân phố.

Lưu Trang (HNM)