Thực hành huấn luyện. Ảnh: Minh Trường

“Cặp bài trùng” 25 năm

Thật bất ngờ! Khi chúng tôi đi xem bảng ảnh trong nhà truyền thống của Đoàn B90 và nhận ra hai “chàng trai” trông nét mặt thấy “quen quen”. Để ý kỹ thì biết đó chính là hình ảnh của đại tá Vũ Đăng Trung, hiện là Đoàn trưởng Đoàn B90. Người bên cạnh chính là thượng tá Vũ Duy Đang, hiện là Chính ủy Đoàn. Hỏi ra mới biết, cả hai anh đều gắn bó với Đoàn B90 từ ngày Đoàn còn “nằm trên quyết định” đến nay. Có lẽ, đó cũng là lý do khiến chúng tôi bị hai anh hút vào những câu chuyện về lịch sử của Đoàn lúc nào không hay. Anh Trung cho biết, đầu năm 1982, để tăng cường sức mạnh của quân đội trong tình hình mới, Bộ Quốc phòng quyết định thành lập Đoàn B90, một đơn vị được trang bị vũ khí, kỹ thuật hiện đại. Ngay sau quyết định đó, 143 cán bộ, chiến sĩ đầu tiên của Đoàn đã có mặt tại thôn Hàm Ếch (Cộng Hòa, Chí Linh, Hải Dương) để tiếp nhận doanh trại, cơ sở vật chất từ đơn vị M78 (Quân khu 3).

Trong bao khó khăn ban đầu ấy, Đoàn B90 vừa củng cố tổ chức biên chế, củng cố doanh trại, vừa bắt tay ngay vào nhiệm vụ huấn luyện, SSCĐ với khí thế, quyết tâm cao để nhanh chóng làm chủ vũ khí, trang bị hiện đại. Anh Trung kể: “Vì là vũ khí mới, hiện đại, nên từ cán bộ đến chiến sĩ đều là “học sinh”. Đoàn chia thành các lớp học khác nhau, ai cũng háo hức, say sưa, miệt mài học tập để nắm chắc tính năng kỹ, chiến thuật của vũ khí trang bị mới, quyết tâm làm chủ và khai thác có hiệu quả. Nhiều đồng chí cán bộ đã tự nghiên cứu, tự dịch tài liệu của nước ngoài để biên soạn tài liệu phục vụ huấn luyện”.

Khó khăn đấy, nhưng không thiếu những nụ cười. Theo câu chuyện của anh Trung, anh Đang thì chỉ sau tám tháng huấn luyện, Đoàn đã tổ chức diễn tập thực binh có bắn đạn thật. Không khí đơn vị thật sôi động, cả vùng rừng núi như rung lên bởi động cơ của xe máy, khí tài. Tinh thần và khí thế của cuộc diễn tập trào dâng trong mỗi cán bộ, chiến sĩ Đoàn B90 như một cuộc biểu dương lực lượng thật sự. Đại đội 3, đại đội 6, đại đội 11 (ba đại đội thực hành bắn) đều bắn trúng mục tiêu. Kết quả diễn tập đạt giỏi, đánh dấu bước trưởng thành nhanh chóng của Đoàn về khả năng tiếp thu và làm chủ vũ khí, trang bị kỹ thuật hiện đại. Khẳng định, Đoàn B90 đủ điều kiện để nhận và hoàn thành nhiệm vụ mà cấp trên giao cho.

Đến nay, cán bộ, chiến sĩ trong Đoàn vẫn tự hào kể về chuyến thăm của Đại tướng Lê Trọng Tấn (khi ấy là Thượng tướng, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, Tổng Tham mưu trưởng QĐND Việt Nam) tại buổi diễn tập. Vui mừng trước thành công của một đơn vị non trẻ, đồng chí đã ghi vào sổ vàng của đơn vị: “Hôm nay, Đoàn B90 đã bắn loạt đạn đầu tiên đạt kết quả cao. Chỉ trong một thời gian ngắn, Đoàn đã hoàn thành nhiều công trình, kho tàng, nơi huấn luyện, nhà xe và đưa Đoàn vào hoạt động có nền nếp, nhất là huấn luyện đạt kết quả cao”.

Lời khen của Đại tướng Lê Trọng Tấn cho đến nay vẫn theo từng cán bộ, chiến sĩ Đoàn B90 đến từng giảng đường, bãi tập. Đến nay, Đoàn vẫn giữ vững thành tích cao trong huấn luyện, SSCĐ; thực hiện huấn luyện đến đâu chắc đến đó, đi sâu huấn luyện kỹ thuật chuyên ngành, bảo đảm cho mọi cán bộ, chiến sĩ sử dụng thành thạo vũ khí được trang bị.

Gắn bó với dân

Ngay từ những ngày đầu thành lập, Đoàn B90 đặc biệt chú trọng việc xây dựng tổ chức, xây dựng con người, xây dựng tinh thần đoàn kết quân dân.

Những ngày đầu mới thành lập, đơn vị phải di dời 18 hộ dân và một nhà trẻ của thôn Hàm Ếch. Đây là vấn đề hết sức khó khăn, phức tạp. Đoàn đã lập Ban đền bù, giải quyết các nguyện vọng cho dân một cách thỏa đáng, thực hiện dân chủ, công khai, giữ vững mối quan hệ quân dân. Những việc làm tình nghĩa của bộ đội B90 vẫn được các cụ già ở thôn Hàm Ếch nhắc tới. Cụ Ngạnh, một hộ độc thân không có khả năng làm nhà khi đến nơi ở mới, Đoàn đã chủ động xây một ngôi nhà hai gian và bếp tại nơi ở mới cho cụ. Đoàn còn xây 120m² nhà trẻ của thôn, làm mới 186 mét đường giao thông, những việc làm tình nghĩa đó được chính quyền và nhân dân địa phương đánh giá cao.

Đến nay thì những câu chuyện cảm động về tình đoàn kết quân dân như vậy đã có thể tập hợp thành một tập sách. Đoàn nhận phụng dưỡng Bà mẹ Việt Nam anh hùng Dương Thị Bính (An Lạc, Chí Linh, Hải Dương), một việc làm được cấp ủy, chính quyền và nhân dân địa phương rất hoan nghênh.

Bí quyết nào để tình đoàn kết quân dân ở đây luôn được thắm thiết như vậy? Thượng tá Vũ Duy Đang cho rằng: “Quan trọng nhất vẫn là công tác giáo dục cho mọi cán bộ, chiến sĩ hiểu được truyền thống đơn vị và tầm quan trọng của công tác dân vận. Bên cạnh giáo dục ý thức đoàn kết với dân, đơn vị còn đặc biệt chú ý đoàn kết với các lực lượng đứng chân trên địa bàn. Trong tâm thức của cán bộ, chiến sĩ Đoàn B90, không ai quên hình ảnh các chiến sĩ công an và công nhân bến phà Bính đã không quản ngày đêm làm nhiệm vụ thông đường, bảo đảm an ninh cho đơn vị tiếp nhận vũ khí cũng như các lần đi diễn tập...”. Những câu chuyện như vậy đã góp phần làm cho bài học đoàn kết quân dân trở nên gần gũi, dễ đi sâu vào tâm trí bộ đội và điều quan trọng là được đảng ủy, chỉ huy Đoàn tổ chức giáo dục, tuyên truyền thường xuyên, liên tục.

Không chỉ tuyên truyền, giáo dục trong nội bộ đơn vị, Đoàn B90 còn rất quan tâm tiến hành công tác này trong nhân dân. Tại đêm hội diễn văn nghệ do Đoàn cơ sở của đơn vị phối hợp với thanh niên địa phương tổ chức, tôi đã nghe các bạn trẻ của huyện Chí Linh say sưa trình bày bài hát “Những bước chân pháo binh chưa nghỉ”: Đêm nay lại hành quân/Ta nghe vang núi rừng Côn Sơn/Những bước chân của người đi trước/Những bước chân pháo binh chưa nghỉ... Thượng tá Nguyễn Văn Thạo, Phó Chính ủy Đoàn B90, tỏ ra rất cảm động, giới thiệu: “Đây là bài hát do đồng chí Đoàn trưởng sáng tác về đơn vị đấy!”. Tôi hiểu, bộ đội Đoàn B90 xây dựng tình đoàn kết quân dân và thực hiện nhiệm vụ chính trị mà quân đội giao cho, bằng nhiều hình thức, cách làm sáng tạo như thế.

HỒNG HẢI