Vượt qua 227 công trình tại cuộc thi "Sáng tạo thanh thiếu niên nhi đồng toàn quốc lần 2, năm 2006" do Hội đồng Đội Trung ương và Quỹ hỗ trợ sáng tạo kỹ thuật Việt Nam (Vifotec) tổ chức, Nguyễn Mạnh Chỉnh (xã Tứ Xã, huyện Lâm Thao, Phú Thọ) được bạn bè gọi với cái tên trìu mến và ấn tượng: "Chỉnh rôbốt".

Là học sinh lớp 11B, trường THPT Tam Nông (huyện Tam Nông), quãng đường đi học gần hai năm nay của Chỉnh trên chiếc xe đạp cũng gian nan như “hành trình sáng tạo” của em. Chỉnh tâm sự: “Từ năm lớp 5, 6 em đã thích tìm hiểu các loại máy móc trong nhà. Nếu có sách vở gì hướng dẫn là em tháo các bộ phận của máy mang ra nghiên cứu, xong rồi em lại lắp vào như cũ...”.

Bố của Chỉnh cho biết: hễ có cái gì thuộc về máy móc là đều bị Chỉnh “bổ” ra xem hết, thậm chí có lần ti-vi đang xem không hỏng hóc gì, Chỉnh cũng mở ra xem! Rồi đài, quạt, đồng hồ, xe đạp... cũng bị Chỉnh “bổ” ra để nghiên cứu. Không chỉ tháo đồ nhà mình, cậu còn tới các cửa hàng đồng nát, chọn mua nhiều thứ đem về tháo lắp, bầy bừa ra nhà... Một tối, nghe trên ti-vi thông báo về cuộc thi sáng tạo “rôbốt”, thấy những sản phẩm đầu tay của mình có thể dự thi được, cậu “nằng nặc” đòi bố phải xuống Việt Trì, tới Tỉnh Đoàn hỏi tường tận về cuộc thi. Sau hơn một tháng hì hụi tháo lắp, chỉnh sửa, gò hàn... sản phẩm “Rôbốt từ đồng hồ” của cậu được sáng chế từ những thứ bỏ đi của chiếc đồng hồ vặn cót hỏng mà Chỉnh xin lại của hàng xóm và cóp nhặt được ở bãi phế liệu. Con “rôbốt” 4 bánh của Chỉnh có tác dụng gắp hàng, nhả hàng và vận chuyển hàng theo ý định của người điều khiển.

Thật bất ngờ khi Chỉnh được Vifotec mời xuống thuyết minh về sản phẩm của mình. Với các tiện ích và tính ứng dụng của sản phẩm, con rôbốt của em đã được chấp nhận dự thi. Cuộc thi này có 227 công trình, sản phẩm hợp lệ về dự thi từ khắp các vùng miền trong cả nước. Sản phẩm của Chỉnh đã hoàn toàn thuyết phục được ban giám khảo về các tính năng, ứng dụng thiết thực của nó trong cuộc sống. Giải nhất với phần thưởng 5 triệu đồng và một bằng chứng nhận của Hội đồng Đội Trung ương và Quỹ hỗ trợ sáng tạo kỹ thuật Việt Nam (Vifotec) đã được trao cho sản phẩm mang mã số: MSDC 49 của Chỉnh. Đây không phải là lần đầu Chỉnh được giải nhất về sáng tạo “rôbốt”. Năm lớp 10, em cũng đã nhận giải nhất của Trường THPT Tam Nông trong cuộc thi “Sáng tạo trẻ” do Đoàn trường tổ chức với sản phẩm “Thuyền bảo vệ môi trường” của mình. Được sáng chế trong vòng một tuần, chiếc thuyền bảo vệ môi trường của Chỉnh được điều khiển từ xa với “môtơ” và hệ thống thu sóng, có thể thu gom rác trên mặt ao hồ.

Trên căn gác nhỏ trong ngôi nhà ở xã Tứ Xã (Lâm Thao) là một thế giới riêng của Chỉnh, với những cái ti-vi cũ, đồng hồ bỏ đi và chiếc búa, cái kéo, những chiếc “tôvít” to nhỏ các cỡ bầy la liệt... Ngoài việc học tập, Chỉnh hàng ngày đam mê với niềm vui “tháo lắp” của mình. Chỉnh cho biết: em đang học ban A và phấn đấu thi đỗ vào Khoa chế tạo máy, Đại học Bách khoa Hà Nội - đây cũng là ước mong lớn nhất của em.

Tạ Văn Toàn