QĐND - Cứ mỗi dịp thu về, tôi lại nhớ đến người phụ nữ thuộc lớp trí thức trưởng thành ngay sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945. Năm nay, tuy đã ở tuổi 80, những bà vẫn bền bỉ làm việc nhằm cải thiện điều kiện chăm sóc sức khỏe cho phụ nữ và trẻ em. Bà là PGS, TS Nguyễn Thị Hoài Đức, nguyên Viện trưởng Viện sức khỏe sinh sản và gia đình.

Bà Nguyễn Thị Hoài Đức (8-2010).

Sinh ra trong một gia đình cách mạng ở tỉnh Phú Yên. Cha bà là cụ Nguyễn Văn Nguyên, nguyên Y tá trưởng Bệnh viện Sông Cầu. Ông tham gia Việt Minh và sau Cách mạng Tháng Tám là Chủ tịch đầu tiên của tỉnh Phú Yên, rồi lên Việt Bắc... 65 năm đã trôi qua, nhưng mỗi khi nhắc lại những ngày sục sôi của mùa thu Tháng Tám - 1945 bà luôn hào hứng. Bà kể: 

- Ngày đó tuy còn nhỏ, nhưng tôi đã tham gia hoạt động Việt Minh trong tổ chức “Nhi đồng cứu quốc” ở thị xã Sông Cầu. Tận mắt chứng kiến giặc Nhật chiếm đóng, cướp bóc tài sản, sát hại đồng bào... tôi rất căm phẫn, nung nấu ý chí cùng tổ chức, gia đình, cha mẹ chuẩn bị tham gia Tổng khởi nghĩa. Ngôi nhà của cha mẹ tôi hồi đó là cơ sở cách mạng, nên thường xuyên có nhiều cán bộ Việt Minh đến hội họp ở lại. Những ngày sôi động đó, tôi được giao nhiệm vụ in truyền đơn cho Việt Minh, bằng thạch cao. Còn anh trai tôi làm nhiệm vụ đi rải truyền đơn khắp các ngõ xóm, thị xã... Thậm chí nhiều hôm, tôi và anh trai cùng leo tường rào tung truyền đơn vào Nha cảnh sát, Tòa công sứ của quân Nhật...

Sau Cách mạng Tháng Tám, bà đi học văn hóa, rồi được ra nước ngoài học chuyên ngành y khoa sản phụ. Đó là điều kiện giúp bà có cơ hội đóng góp cho sự nghiệp chăm sóc sức khỏe phụ nữ và trẻ em Việt . Những năm công tác tại Viện bảo vệ bà mẹ và trẻ sơ sinh Trung ương, bà có nhiều công trình nghiên cứu khoa học được ứng dụng vào việc chẩn đoán, điều trị, chăm sóc sức khỏe cho phụ nữ và trẻ sơ sinh đem lại giá trị cao. Nghỉ hưu năm 1992, nhưng cũng từ ngày đó, bà chưa hề nghỉ việc ngày nào, vẫn kiên trì theo đuổi sự nghiệp “Chăm sóc sức khỏe phụ nữ, trẻ em”.

Bà đã đến hàng trăm thôn bản, xã phường của các tỉnh, thành phố trên cả nước để khảo sát, nghiên cứu, điều tra, nắm thực trạng tình hình sức khỏe sinh sản rồi xây dựng phương án vận động và kêu gọi đầu tư, hỗ trợ. Trong đó, dự án xây dựng, củng cố 36 trạm y tế của 36 xã ở huyện Lập Thạch (tỉnh Vĩnh Phúc) được bà xây dựng và phối hợp triển khai đang đem lại hiệu quả thiết thực. Từ những cơ sở y tế nghèo nàn, đến nay, cả 36 trạm y tế xã đều được đầu tư củng cố, bổ sung cả về con người và trang thiết bị, góp phần thiết thực nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe cho nhân dân trên địa bàn nói chung, phụ nữ và trẻ em nói riêng...

"Nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe phụ nữ và trẻ em, dù chỉ là rất nhỏ, tôi cũng thấy hạnh phúc. Vì thế, còn chút sức lực nào, tôi vẫn tiếp tục nghiên cứu, tiếp tục giúp đỡ phụ nữ và trẻ em" -  bà Đức tâm sự. 

Bài và ảnh: Mai Phương