Trong cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam, quân đội Mỹ không chỉ dùng các loại bom, đạn gây thương vong, mà còn sử dụng vũ khí hóa học nhằm triệt hạ nguồn sống của nhân dân Việt Nam và ngăn chặn bước tiến của Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam. Trong vòng 10 năm (từ năm 1961 đến năm 1971), những “cơn mưa chất độc” không ngừng trút xuống miền Trung và miền Nam Việt Nam nhằm phát quang trên diện rộng rừng núi, đồng ruộng, tàn phá mùa màng, triệt nguồn nước sinh hoạt, hủy hoại môi sinh. Theo số liệu của Bộ Quốc phòng Mỹ, không lực Hoa Kỳ đã rải xuống Việt Nam 72 triệu lít chất độc hóa học các loại, trong đó có 44 triệu lít chất độc da cam chứa 170kg chất đi-ô-xin. Có 3.851 làng, xã bị rải trực tiếp và có đến 4,8 triệu người Việt bị ảnh hưởng trực tiếp của chất độc này. Nỗi đau dai dẳng do chất độc da cam gây ra vẫn từng ngày, từng giờ hủy hoại cuộc sống của nhiều người Việt chúng ta.

Đi-ô-xin – thành phần hóa học độc nhất của chất da cam - gây cho con người  những căn bệnh nan y và di chứng như: Ung thư, dị dạng bẩm sinh, bại não, tâm thần, tiểu đường, suy kiệt sức lao động. Không chỉ những người trực tiếp nhiễm độc trong chiến tranh phải gánh chịu “nỗi đau da cam”, mà các thế hệ con cháu của họ cũng đang phải gánh chịu nỗi đau này. Họ chính là nhân chứng sống cho những tội ác “da cam” mà quân đội Mỹ đã gây ra ở Việt .

Đại diện Hội nạn nhân chất độc da cam/đi-ô-xin Thành phố Hồ Chí Minh và thành viên đoàn từ thiện nhân đạo Mỹ, thăm các cháu nạn nhân chất độc da cam tại trung tâm Thiên Phước (Củ Chi, Thành phố Hồ Chí Minh) tháng 7- 2010. Ảnh: Trọng Nghĩa.

Hiện nay, Thành phố Hồ Chí Minh có hơn 16.000 nạn nhân da cam, tập trung nhiều nhất tại các huyện: Củ Chi, Cần Giờ và Bình Chánh, chiếm 70% số gia đình nạn nhân chất độc da cam/đi-ô-xin thuộc diện hộ đói và nghèo, trong đó 40% là hộ nghèo; 30% nạn nhân  ốm yếu triền miên, 90% không có nghề nghiệp ổn định.

Họ là những cựu chiến binh, thanh niên xung phong, cán bộ kháng chiến và kể cả những binh sĩ, sĩ quan chế độ cũ dù còn mang trên mình nhiều vết thương chiến tranh nhưng vẫn phải cùng vợ (chồng) hoặc người thân đang ngày đêm lo chạy vạy ngược xuôi để nuôi dưỡng những đứa con, đứa cháu bị tật nguyền.

Day dứt nỗi đau còn đó! Hội nạn nhân chất độc da cam/đi-ô-xin Thành phố Hồ Chí Minh, Báo Quân đội nhân dân và Bảo tàng Chứng tích chiến tranh vừa phối hợp tổ chức triển lãm ảnh, chủ đề “Nỗi đau còn đó”.

54 tác phẩm ảnh trưng bày tại triển lãm được chọn lọc trong hơn 400 ảnh do 22 tác giả mới chụp tại Thành phố Hồ Chí Minh là những tác phẩm  ảnh thời sự - nghệ thuật và phóng sự báo chí nóng hổi.

Mỗi tấm ảnh là lời tố cáo tội ác chiến tranh và gieo vào lòng người xem nỗi đau day dứt về đồng loại mình bị biến dạng, dị hình, mất hết tri giác do vũ khí hóa học của quân đội Mỹ gây ra. Các tác phẩm tập trung vào chủ đề: Nỗi đau của các nạn nhân da cam/đi-ô-xin; ý chí vượt lên số phận, hòa nhập cuộc sống cộng đồng và sự chung tay, chăm sóc giúp đỡ của người thân, gia đình và cả cộng đồng (trong và ngoài nước) đối với các nạn nhân.

Đặc biệt, ngày 8-7-2010, UBND Thành phố Hồ Chí Minh đã có Quyết định 3021 về thành lập Quỹ chất độc da cam/đi-ô-xin Thành phố Hồ Chí Minh  nhằm mục đích vận động các nguồn lực xã hội trong và ngoài nước để chăm sóc, giúp đỡ nạn nhân chất độc da cam/đi-ô-xin giảm bớt khó khăn, cải thiện đời sống, hòa nhập với cộng đồng.

Ngày 15-7-2010, Hạ viện Mỹ đã tổ chức phiên điều trần lần thứ ba về vấn đề chất độc da cam/đi-ô-xin tại Việt Nam nhằm xem xét cách thức đáp ứng các yêu cầu của nạn nhân chất độc da cam/đi-ô-xin Việt Nam – những người bị phơi nhiễm chất độc này do quân đội Mỹ sử dụng trong chiến tranh tại Việt Nam. Trong chuyến sang Mỹ lần này, bác sĩ Nguyễn Thị Ngọc Phượng (Phó chủ tịch Hội nạn nhân chất độc da cam/đi-ô-xin Việt Nam) và chị Trần Thị Hoan (nạn nhân da cam) đã tiếp xúc với nhiều nghị sĩ và các cựu binh Mỹ, giúp họ hiểu rõ hơn về hậu quả nặng nề của chất độc da cam/đi-ô-xin ở Việt Nam, để họ có tiếng nói chung đòi công lý cho các nạn nhân chất độc da cam Việt Nam.

Tiếp tục làm sáng tỏ các thông điệp của Ngày da cam Việt Nam (10-8-2010), Hội nạn nhân chất độc da cam/đi-ô-xin Thành phố Hồ Chí Minh  tăng cường đối thoại, thúc đẩy các ý tưởng, vai trò, trách nhiệm của từng cá nhân trong sự nghiệp đấu tranh đòi công lý và chăm sóc giúp đỡ các nạn nhân da cam. Ra mắt Quỹ chất độc da cam/đi-ô-xin Thành phố Hồ Chí Minh  và chương trình hành động của quỹ từ nay đến tháng 8-2011.

Đặc biệt, thông qua các hoạt động truyền thông về ngày da cam lần này (tổ chức tọa đàm với các nhà ngoại giao, luật sư, các nhà hoạt động xã hội, các doanh nghiệp và những người nước ngoài đang theo học, làm việc tại Việt Nam và tuyên truyền các hoạt động “Ngày da cam” trên các phương tiện thông tin đại chúng…), chúng tôi hy vọng sẽ nâng cao nhận thức và trách nhiệm của cộng đồng trong cuộc đấu tranh đòi công lý cho nạn nhân da cam/đi-ô-xin.

Điểm nhấn của những hoạt động trong dịp này là chương trình giao lưu nghệ thuật chủ đề: “Da cam – thông điệp của trái tim”. Đây là chương trình  phối hợp với Đài Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh,  truyền hình trực tiếp trên kênh HTV 9; hy vọng góp thêm tiếng nói có trọng lượng vào cuộc đấu tranh đòi công lý cho các nạn nhân chất độc da cam và động viên cả cộng đồng hãy chung tay xoa dịu nỗi đau này.

Thiếu tướng Trần Ngọc Thổ - Chủ tịch Hội nạn nhân chất độc da cam/đi-ô-xin Thành phố Hồ Chí Minh.