QĐND Online - Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Bùi Bá Bổng đã khẳng định như vậy trong cuộc trò chuyện với giới báo chí bên lề phiên họp thứ 10 Ủy ban Thường vụ Quốc hội ngày 23-7. Thứ trưởng Bùi Bá Bổng còn cho biết, giá lúa sẽ còn giữ ở mức cao trong một thời gian rất dài, khoảng 10-15 năm.

-Nông dân đồng bằng sông Cửu Long đang ồ ạt phá vườn, phá diện tích nuôi tôm sang trồng lúa. Ông nhìn nhận thế nào về tình trạng này?

- Trước đây giá lúa thấp, nông dân chuyển diện tích trồng lúa sang nuôi thủy sản, trồng cây ăn trái. Nhưng hiện có một số nơi không hiệu quả, vườn cây ăn trái bị nhiễm bệnh vàng lá chết, nuôi tôm không thành công nên bà con chuyển lại trồng lúa. Việc chuyển này là rất bình thường, phù hợp với nhu cầu thị trường và cần khuyến khích. Tuy nhiên, chính quyền địa phương cần phải hướng dẫn cho bà con nông dân nơi nào cần chuyển đổi và cách thức trồng lúa ra sao để đạt hiệu quả cao.

- Nông nghiệp Việt từng có nhiều bài học khi ồ ạt chuyển đổi sang trồng cà phê, nuôi tôm và gần đây là nuôi cá basa. Nhiều người lo ngại kịch bản có thể lặp lại với cây lúa?

- Trước đây ta thất bại khi để dân phá lúa trồng cây khác, còn bây giờ từ vườn cây ăn quả chuyển sang lúa rất đơn giản, không phải đầu tư nhiều bởi trồng lúa thời vụ chỉ 3 tháng. Năm nay làm lúa nhiều, sang năm giá lúa thấp ta có thể chuyển thay vì 3 vụ thì làm 2 vụ, điều chỉnh rất nhanh, không ảnh hưởng lớn đến quy hoạch. Còn trồng cà phê phải mất chu kỳ 5-10 năm.

- Trồng lúa liên quan chặt chẽ đến nguồn nước, nhưng việc chuyển ồ ạt sang trồng lúa thì bài toán thủy lợi sẽ phải tính thế nào?

- Nuôi thủy sản phải đầu tư rất nhiều về thủy lợi để dẫn nước mặn, hay trồng cây ăn quả phải đầu tư bờ bao, tránh úng ngập... Còn trồng lúa thì vấn đề thủy lợi đơn giản hơn nhiều, không cần đầu tư nhiều, thu lời lại rất nhanh. Chỉ 3 tháng trồng lúa bà con có thể thu lời 15-20 triệu đồng/ha.

- Việc người nông dân liên tục chuyển đổi cây trồng sẽ gây tốn kém và có thể phá vỡ quy hoạch những cây trồng khác. Bộ đã tính đến điều này?

- Không ai dự báo được thị trường dài hạn, vì vậy cần có sự điều chỉnh cho phù hợp. Thật ra diện tích chuyển đổi hiện nay chỉ khoảng 1% trong tổng số 1,8 triệu ha trồng lúa mỗi năm của đồng bằng sông Cửu Long. Tỷ lệ đó quá nhỏ, không làm phá vỡ quy hoạch lúa của cả vùng.

- Hiện nay chi phí đầu vào sản xuất lúa tăng 300%, nhưng giá lúa thì chỉ tăng chưa đến 100%, tức là nông dân chỉ lấy công làm lãi. Vậy làm sao có thể tăng diện tích lúa?

- Hiện nông dân thu nhập thấp là do đất trồng lúa quá ít, chỉ 2.000-3.000 m2, hoặc nhiều nhất là 1 ha. Nếu nông dân tích tụ đất lúa thì hoàn toàn có thể làm giàu, một năm lời vài ba trăm triệu đồng là bình thường. Chúng ta đang tạo điều kiện để giải phóng lao động nông thôn, tích tụ thêm ruộng đất cho nông dân.

- Ông nghĩ sao trước lo ngại nhiều nước cũng tăng diện tích trồng lúa, sản lượng lúa gạo sẽ tăng và giá gạo có thể giảm?

- Chúng ta không lo ngại điều đó, bởi không phải nước nào cũng có thể tăng diện tích lúa. Nếu cố gắng trồng thì sẽ phải đầu tư rất cao. Hiện chỉ một số nước có lợi thế trồng lúa, như Việt . Vì thế chúng ta sợ không tăng được diện tích lúa, chứ không sợ thừa. Về dự báo, phải một thời gian rất dài (10-15 năm) giá lúa sẽ không xuống, thế giới tiếp tục khủng hoảng lương thực. Do đó chúng ta có thể nhìn thấy tương lai rất tốt.

-Để đảm bảo an ninh lương thực quốc gia, giữ diện tích trồng lúa bao nhiêu là hợp lý?

- Với khoảng 3,8-3,9 triệu ha đất lúa, chúng ta có thể đảm bảo an ninh lương thực cho lượng dân số ổn định 130 triệu người. Hiện diện tích trồng lúa của Việt là 4,1 triệu ha nên mới thừa gạo để xuất khẩu.

-Xin cảm ơn Thứ trưởng!

Linh Oanh (ghi)