Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết đến thăm Trường đại học Victoria, nơi có nhiều sinh viên Việt Nam đang theo học . Ảnh: Nguyễn Khang - TTXVN.

Trước khi rời Niu Di-lân, Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết nói với nhóm nhà báo chúng tôi rằng: “Tôi có ấn tượng sâu sắc với Niu Di-lân về một đất nước thanh bình, môi trường tốt lành, dân chúng hồ hởi, mến khách, quan hệ nhà nước và nhân dân hai nước đang tiến triển tốt đẹp”.

Đó cũng là cảm tưởng chung của hầu hết các thành viên trong đoàn. Bạn đón tiếp rất chu đáo, chăm lo từng chút một. Khi máy bay của đoàn rời Sân bay của Ô-xtrây-li-a sang Niu Di-lân, có một viên chức của Niu Di-lân làm thủ tục nhập cảnh ngay trong chuyến bay. Khi xuống Sân bay Cra-chớt của bạn thì không phải chờ đợi làm thủ tục nhập cảnh nữa.

Sau hội đàm, Chủ tịch nước và Thủ tướng Hê-len Clác cùng gặp báo chí. Hai vị lãnh đạo đứng ở hai bục gỗ cao, giữa để sẵn bàn nhỏ với bình nước và hai cốc. Vừa vào, Thủ tướng bạn rót nước vào cốc rồi tự tay đặt lên bục mời Chủ tịch nước ta. Cử chỉ tự nhiên, thân tình không còn ranh giới của quan hệ ngoại giao thông thường.

Niu Di-lân đã vào xuân, khắp các dải đường, công viên, nhiều loài hoa đua nhau khoe sắc. Nổi bật là những cây hoa anh đào muôn hồng vạn tía. Thế nhưng nhiệt độ còn thấp, sáng sớm khoảng hơn 10 độ, lại gió mạnh. Oen-linh-tơn có tiếng là gió nhiều và gió mạnh. Chính vì vậy mà tại lễ đón chính thức tại Dinh Toàn quyền, chúng tôi mặc cả áo khoác mà vẫn thấy lạnh. Bãi cỏ trước Dinh Toàn quyền rộng và trống trải. Thế mà những người dân tộc Mao-ri và số học sinh trường nội trú, trang phục phong phanh kiểu mùa hè, đến đón đoàn ta với tất cả sự nồng nhiệt. Tất cả đều thể hiện những điệu múa, hát của dân tộc Mao-ri.

Những loạt súng đại bác chào mừng, hình ảnh sinh động trong lễ nghi văn hóa dân tộc càng cho thấy sự hài hòa trong quá trình phát triển của đất nước bạn. Màu sắc văn hóa dân tộc được giữ gìn cho đến thời hiện đại ngày nay. Những người từng được gọi một cách không mấy lịch sự là "thổ dân” ở đây vẫn chung sống cùng các dân tộc từ nơi khác đến. Họ chỉ chiếm 8% dân số cả nước, nhưng nhiều phong tục, tập quán của họ được trân trọng, giữ gìn, trở thành lễ nghi quốc gia kể cả khi đón tiếp nguyên thủ quốc gia ở cấp nhà nước.

Có một câu chuyện khác cũng nói lên sự trường tồn của các giá trị văn hóa, đó là về một loài nửa chim nửa gà, được gọi là Ki-uy. Nó chỉ sống trên đất Niu Di-lân, còn sót lại từ một bộ chim cổ xa xưa, có lỗ mũi trên đầu mỏ. Nó vụng về nhưng chạy nhanh và nhờ tính cảnh giác mà tồn tại cho đến nay. Ki-uy trở thành biểu tượng quốc gia, nhiều giá trị khác về tinh thần và vật chất cũng được mang tên đó. Ki-uy cũng còn dùng để gọi người Niu Di-lân. Cũng tương tự, nhiều địa danh, cơ sở kinh tế, văn hóa, xã hội ngày nay vẫn có tên Mao-ri.

Thời gian của chuyến thăm hạn hẹp nhưng Chủ tịch nước đã đến thăm hai cơ sở công nghệ cao và một trường đại học. Trường đại học tổng hợp Vích-to-ri-a nằm trên quả đồi cao, hình dáng vươn lên cao. Trong một giảng đường vừa có đường nét mới vừa mang dáng dấp cũ, các giáo sư và lưu học sinh Việt Nam vui mừng đón Chủ tịch nước. Không khí trang nghiêm nhưng thân tình.

Giáo sư Pát Oan-xơ, Phó hiệu trưởng giới thiệu: “Nhà trường được thành lập năm 1899 và là một trong những trường nghiên cứu đại học hàng đầu của Niu Di-lân. Tòa nhà diễn ra cuộc gặp này chính là tòa nhà đầu tiên của trường. Chúng tôi có quan hệ rất thân thiết với một số trường đại học tại Việt Nam. Trong đó có chương trình hợp tác với đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh và đại học Bách khoa Hà Nội; hợp tác với đại học Cần Thơ chương trình 150 học bổng; hợp tác về khoa học xã hội với một số trường. Ở Thành phố Hồ Chí Minh, có một cơ sở đào tạo được xây dựng, đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy và học, tạo môi trường học tập tương đương với Nhà trường ở Oen-linh-tơn. Đã có 60 sinh viên đăng ký học tại đó. Còn ở cơ sở này, có khoảng 150 sinh viên Việt Nam du học”.

Chủ tịch nước chăm chú nghe 6 người trong số đó lần lượt báo cáo tình hình học tập của mình. Đáng chú ý là ngay trong quá trình học tập, các đề tài nghiên cứu về Việt Nam đã được họ triển khai ở các mức độ khác nhau. Sinh viên Nguyễn Thanh Huyền, học năm thứ hai theo chương trình bằng kép cả vật lý và quan hệ quốc tế. Đề tài được tập trung là quan hệ và tác động của các tổ chức quốc tế và hoạt động khoa học đối với sự phát triển kinh tế Việt Nam. Sinh viên Cao Xuân Trinh (sắp tốt nghiệp) học khoa quản trị kinh doanh, chuyên ngành tài chính đã nghiên cứu về thị trường chứng khoán Việt Nam với “phương pháp chiết khấu lưu kim”. Nghiên cứu sinh Lê Diễm Trình thì có đề tài "Nghiên cứu về hệ thống đóng gói linh hoạt chương trình du lịch của các hãng máy bay”. Những dịch vụ mà người tiêu dùng có thể lựa chọn từng phần qua mạng. Trình dự báo Việt Nam sẽ là một trong 10 trọng điểm du lịch thế giới trước năm 2015. Mới chỉ là sinh viên năm thứ 2 khoa ngôn ngữ nhưng sinh viên Nguyễn Thị Cẩm Lệ đã nghiên cứu xong phần một đề tài "Tính tự giác và tính độc lập trong học Anh văn”. Từ nhận xét của một học giả Phương Tây rằng “Sinh viên Việt Nam không nói gì, không làm gì, không muốn biết”, bằng kết qủa khảo sát, nghiên cứu, Lệ đã bác bỏ tính xác thực của nhận xét đó, đồng thời đưa ra một số định hướng như coi vai trò người học là trung tâm, phát triển kỹ năng giao tiếp, khả năng tạo ra kiến thức bằng học tập và trải nghiệm…

Chủ tịch nước nói: “Vích-to-ri-a là trường nổi tiếng, có công lao đào tạo sinh viên Việt Nam. Nhiều người trở thành cán bộ cấp cao của Nhà nước ta. Các em, các cháu hôm nay ngồi ở đây mai này chắc sẽ có những người trở thành cán bộ cấp cao của Nhà nước ta”. Chủ tịch nước nhắc lại câu tục ngữ “tiên học lễ, hậu học văn” và mong các thầy giáo, cô giáo cùng với dạy văn hóa, chuyên môn thì quan tâm về đạo đức cho sinh viên.

Niu Di-lân- Xứ sở của người Mao-ri và chim Ki-uy đầy tính hào hiệp, thân thiện và yêu hòa bình. Dù ở Nam bán cầu, khoảng cách địa lý khá xa Việt Nam nhưng tình hữu nghị và sự hợp tác toàn diện với nhau thì thật gần gũi.

VIỆT ÂN