Ông Phan Văn Hòa bên cánh đồng lúa VH1.

QĐND - Trò chuyện với chúng tôi trên cánh đồng lúa VH1 trĩu hạt, ông Phan Văn Hòa (xã Vĩnh Thành, huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An) nói: “Tình yêu với cây lúa đã giúp tôi làm được những điều ngỡ như không tưởng…”.

Sau 10 năm trong quân ngũ, năm 1984, ông trở về địa phương, lấy vợ, chăm lo việc cuốc cày. Chủ trương khoán hộ ra đời, ông làm đơn xin UBND xã cải tạo 5ha đất ở đầm hoang Hói Sác để trồng lúa, nuôi cá. Mỗi năm lúa, cá đem về cho ông hơn 100 triệu đồng, nhưng ông luôn trăn trở: “Giống lúa lai đắt lại không chủ động được về giống, có năm dân làng mua phải giống không chuẩn, chịu cảnh mất mùa, đau lắm. Tôi ấp ủ ước mơ sẽ nghiên cứu một giống lúa chất lượng cao cho bà con”.

Năm 2001, ông làm thủ tục, thành lập Công ty TNHH Vĩnh Hòa. Ông trình đề án với Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn ý tưởng tìm giống lúa thuần chất lượng cao, ai cũng ủng hộ. "Thật may, tôi gặp Giáo sư Vũ Tuyên Hoàng, Chủ tịch Hiệp hội Khoa học Việt Nam. Ông đưa tôi đến Viện Cây lương thực. Viện này cho tôi 5 loại giống về trồng khảo nghiệm. Ông lại đưa tôi đến Viện Cơ điện lấy mẫu phân về ứng dụng phân vi sinh vào sản xuất lúa”-ông Hòa nhớ lại. Về quê, ông đưa ngay giống lúa ra cánh đồng Hói Sác trồng. Trong 5 giống đó, ông chọn được giống AC5 đạt năng suất cao. Ông âm thầm thử nghiệm và kết quả thành công đến không ngờ, lúa cho năng suất cao. Vụ mùa 2005, chính quyền xã vận động bà con đưa vào gieo cấy giống lúa AC5, đến vụ thu hoạch, ai cũng phấn khởi.

Mặc dù đã tìm được giống lúa phù hợp với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng và cho năng suất cao, nhưng ông Hòa vẫn nung nấu quyết tâm: Lai tạo được giống lúa thuần Việt. Vì thế, ông Hòa dành thời gian theo học tại Trường Đại học Nông nghiệp Hà Nội; rồi tìm đến các viện nghiên cứu học hỏi những giáo sư, tiến sĩ danh tiếng. Kết thúc khóa học, ông về quê bắt tay vào nghiên cứu và lai tạo giống lúa mới VH1 (do ông đặt tên). “Giống lúa này tôi ấp ủ từ năm 2007, với mong muốn tạo được giống lúa thảo dược có lợi cho sức khỏe”-ông Hòa thổ lộ. Với cách lai tạo mới của ông, giống VH1 hình thức đẹp, năng suất cao, trồng được trên mọi địa hình, chịu được sự khắc nghiệt của khí hậu. Đặc tính vượt trội của giống lúa VH1 là gạo thơm ngon hơn hẳn những giống lúa khác, hàm lượng các vi chất dinh dưỡng, vi lượng và các vitamin, lipit, chất xơ, omega chống ung thư, chống loãng xương cao. Lúa kháng các bệnh bạc lá, đạo ôn, sâu cuốn lá, đốm nâu, khô vằn, trồng được 2 vụ trong năm, năng suất từ 5,5-10 tấn/ha.

Với những ưu điểm nổi trội này, các địa phương như: Nghệ An, Hà Tĩnh, Ninh Bình, Nam Định, Thái Bình, An Giang, Quy Nhơn... đã đến Công ty TNHH Vĩnh Hòa đặt mua giống về gieo trồng. Hiện các địa phương này đã trồng được hơn 800ha lúa VH1. “Vụ xuân vừa qua, các địa phương trồng lúa VH1 đạt năng suất bình quân 4 tạ/sào, bà con rất phấn khởi. Trung tâm Khảo kiểm nghiệm giống, cây trồng, phân bón quốc gia đã công nhận VH1 là giống lúa siêu nguyên chủng, quý hiếm, chất lượng cao” - ông Hòa cho biết.

Bài và ảnh: THẾ LƯỢNG