QĐND - Trung đoàn Tên lửa 236 (Sư đoàn 361, Quân chủng Phòng không-Không quân) là trung đoàn tên lửa phòng không (TLPK) đầu tiên của Quân đội ta, thành lập ngày 7-1-1965. Ngay sau khi thành lập, trung đoàn đã khẩn trương ổn định tổ chức, nhanh chóng tiếp nhận vũ khí, khí tài, bảo đảm an toàn, bí mật, đồng thời huấn luyện chuyển binh chủng đạt kết quả cao nhất, với thời gian ngắn nhất, quyết ra quân đánh thắng. 

Thời kỳ đó, tuy thời gian huấn luyện diễn ra hết sức khẩn trương, với rất nhiều khó khăn, như khí tài mới, hiện đại, trình độ bộ đội có hạn và chỉ có một bộ khí tài được huấn luyện, song cán bộ, chiến sĩ đều nhiệt huyết, hăng say, khắc phục mọi khó khăn, gian khổ, đạt kết quả cao nhất. Một sự kiện đã trở thành truyền thống vẻ vang: Ngày 24-7-1965, các Tiểu đoàn 63 và 64 phối hợp chiến đấu, phóng 4 quả đạn, diệt 1 tốp máy bay F4C của địch, trong đó 1 chiếc rơi tại chỗ, bắt sống giặc lái. Đây là chiến công đầu của trung đoàn và cũng là của bộ đội TLPK. Ngay sau chiến thắng trận đầu, trung đoàn được Bác Hồ gửi thư khen, được tặng thưởng Huân chương Quân công. Một vinh dự lớn với cán bộ, chiến sĩ trung đoàn: Ngày 26-8-1965, Bác Hồ đến thăm Tiểu đoàn 61 và khen ngợi thành tích của bộ đội TLPK.Bác căn dặn: “Không được thỏa mãn với thành tích, làm sao bắn rơi nhiều máy bay mà tốn ít đạn”.

Cán bộ Trung đoàn 236 kiểm tra huấn luyện đài điều khiển tại Tiểu đoàn 62.

Được Bác động viên, căn dặn, khí thế và quyết tâm chiến đấu của trung đoàn được nhân lên gấp bội. Đặc biệt, ngày 7-3-1966, Tiểu đoàn 61, bằng 1 quả đạn đã bắn rơi tại chỗ 2 máy bay RF101 của Mỹ tại Quỳnh Lưu, Nghệ An. Trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, trung đoàn đã hành quân cơ động trên các địa bàn trọng điểm từ Yên Bái đến Quảng Trị; tham gia chiến đấu gần 600 trận, bắn rơi 196 máy bay Mỹ, bắt sống nhiều giặc lái; được Chủ tịch Hồ Chí Minh tặng cờ thưởng luân lưu “Quyết tâm đánh thắng giặc Mỹ xâm lược”. Trung đoàn, 3 tiểu đoàn và 4 cá nhân được phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân.

  Phát huy truyền thống đơn vị anh hùng, những năm qua, cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn 236 nỗ lực luyện giỏi, rèn nghiêm, SSCĐ cao, hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao. Toàn trung đoàn có nhiều chuyển biến tiến bộ đồng đều, vững chắc trên tất cả các mặt công tác, nhiều nội dung vượt chỉ tiêu đề ra như SSCĐ, quản lý vùng trời; 100% các phân đội trực ban, trực SSCĐ tăng cường trong các dịp lễ, Tết, sự kiện quan trọng của đất nước đều hoàn thành tốt nhiệm vụ. Từ năm 2010 đến nay, trung đoàn luôn là lá cờ đầu trong phong trào thi đua của sư đoàn. Nhiều năm liền, trung đoàn và các phân đội đạt tiêu chuẩn “Đơn vị huấn luyện giỏi”, Đảng bộ đạt TSVM, trung đoàn đạt danh hiệu Quyết thắng; năm 2012, được quân chủng và sư đoàn chọn xây dựng đơn vị điển hình tiên tiến 5 năm (2011-2015); nhiều lần tham gia hội thi, hội thao các cấp, trung đoàn đều đạt thành tích cao.

Cùng với duy trì và thực hiện nghiêm nền nếp, chế độ, các quy định trực ban chiến đấu ở sở chỉ huy các cấp; để trình độ và khả năng quản lý vùng trời, SSCĐ được nâng cao và thực chất hơn, toàn trung đoàn đẩy mạnh các phong trào thi đua: “Kíp ban chiến đấu giỏi”, “Kíp ban thanh niên”; phấn đấu thực hiện tốt nhất lời căn dặn của Bác: "làm sao bắn rơi nhiều máy bay mà tốn ít đạn.” Công tác thi đua, khen thưởng và Phong trào Thi đua Quyết thắng trong toàn trung đoàn có nhiều chuyển biến tiến bộ, tạo nhiều đột phá mới trên các mặt công tác, giữ vững thành tích đơn vị huấn luyện giỏi, kỷ luật nghiêm, là điểm sáng về cảnh quan, môi trường văn hóa.

Trung tá TRƯƠNG MẠNH PHƯƠNG, Chính ủy Trung đoàn 236