QĐND Online – Là một doanh nghiệp quân đội, cùng với thực hiện nhiệm vụ quốc phòng-an ninh, hơn 23 năm qua, Công ty Trực thăng miền Bắc (Tổng Công ty Trực thăng Việt Nam, Bộ Quốc phòng) luôn thực hiện có hiệu quả nhiệm vụ sản xuất kinh doanh, trong đó có bay cấp cứu y tế. Ngày 10-8 vừa qua, Công ty đã tổ chức chuyến bay cấp cứu nạn nhân Trần Thị Thảo, trú tại xã Thạch Đồng (TP Hà Tĩnh, tỉnh Hà Tĩnh). Đây là chuyến bay cấp cứu y tế thứ ba trong năm 2012 của Công ty…

Công phu chuyện bay cấp cứu y tế

Bay cấp cứu y tế là nhiệm vụ được hình thành ngay từ những ngày đầu Công ty Trực thăng miền Bắc thành lập (ngày 2-5-1989), nhằm đáp ứng nhiệm vụ công ích được giao và các dịch vụ cốt lõi của Công ty (bay phục vụ thăm dò khai thác dầu khí; bay phục vụ Chương trình tìm kiếm người Mỹ mất tích trong chiến tranh…). Những năm gần đây, nhu cầu sử dụng dịch vụ bay cấp cứu y tế của các đối tác doanh nghiệp và khách hàng cá nhân, bắt đầu tăng lên đáng kể, nhất là tại các khu vực vùng sâu, vùng xa, hải đảo ... Trong năm 2011, Công ty Trực thăng miền Bắc đã tổ chức 3 lần chuyến bay cấp cứu y tế thành công; tính từ đầu năm đến ngày 10-8 năm 2012, đã có 3 khách hàng sử dụng dịch vụ này.

Máy bay của Công ty Trực thăng miền Bắc huấn luyện cấp cứu y tế, hạ cánh trên nóc nhà cao tầng của Bệnh viện 108. Ảnh: Hoàng Nam

Đại tá Trần Xuân Dinh, Giám đốc Công ty Trực thăng miền Bắc, cho biết: “Cấp cứu y tế bằng hàng không nói chung, bằng trực thăng nói riêng có ưu thế lớn về tính khẩn trương và khắc phục tốt nhất trở ngại về địa hình. Đây là loại hình dịch vụ tương đối phổ biến ở các nước phát triển. Ở Việt Nam, vài năm trở lại đây, đối tượng có nhu cầu cấp cứu y tế bằng trực thăng không chỉ là người nước ngoài đang hoạt động ở nước ta, mà đã có nhiều khách hàng là người Việt Nam, thuộc mọi thành phần xã hội. Người được cấp cứu bằng trực thăng chủ yếu bị nạn do tai nạn giao thông, tai nạn lao động và một phần nhỏ do bệnh hiểm nghèo”.

Để thực hiện tốt nhiệm vụ này, Công ty Trực thăng miền Bắc đã đẩy mạnh công tác đầu tư cả về trang thiết bị, máy bay, nguồn nhân lực, cơ sở hạ tầng hàng không …Trong đó, đặc biệt coi trọng huấn luyện phi công bay cấp cứu y tế trong các điều kiện khí tượng giản đơn và phức tạp ban ngày và ban đêm. Được lựa chọn bay nhiệm vụ này là những phi công có kỹ năng bay điêu luyện, khả năng tính toán chính xác, chuẩn mực, bởi yêu cầu bay cấp cứu y tế phải đạt được các yếu tố: “khẩn trương nhất, nhanh nhất, an toàn nhất”; cộng với đó, việc bay cấp cứu y tế chủ yếu cất, hạ cánh ở các bãi ngoài tự chọn, mang tính ứng dụng, nên đòi hỏi cao ở trình độ kỹ thuật lái của phi công, tổ bay. Hằng năm, Công ty đều tổ chức bay giữ năng định và huấn luyện mới cho các tổ bay thực hiện nhiệm vụ này. Đến nay, đã có 2/3 số phi công của Công ty đủ điều kiện bay cấp cứu y tế trong điều kiện khí tượng giản đơn và phức tạp, cả ban ngày và ban đêm.

Khi quan sát một chiếc trực thăng bay cấp cứu y tế, hạ cánh xuống một sân vận động hay một nóc nhà cao tầng, không ít người nghĩ rằng đó chỉ đơn thuần là hoạt động của một tổ bay trên một chiếc trực thăng. Nhưng sự thực lại không phải vậy! Thượng tá Tạ Xuân Vĩnh, Chủ nhiệm Chính trị Công ty Trực thăng miền Bắc chia sẻ: Để có thể thực hiện tốt một chuyến bay cấp cứu y tế, Công ty phải đầu tư rất nhiều công sức, từ bố trí lực lượng, phương tiện, để vừa thực hiện tốt các nhiệm vụ thường xuyên, vừa cấp cứu y tế hiệu quả đến việc làm thủ tục để có phép bay, hiệp đồng với các cơ quan, đơn vị bộ đội quản lý hoạt động bay, hiệp đồng với chính quyền địa phương nhằm bảo đảm an toàn cho máy bay cất, hạ cánh … tất cả đều phải bảo đảm khẩn trương, chặt chẽ và chính xác.

Đưa bệnh nhân thoát qua “cửa tử”

4 ngày đã trôi qua kể từ hôm thực hiện chuyến bay cấp cứu cô giáo Trần Thị Thảo, bị xe chở đá cán gẫy chân, song Thượng tá, Phi công cấp 1 Phạm Văn Thường vẫn xúc động khi nhớ lại chuyến bay này. Anh kể: Khoảng 16 giờ 30 phút ngày 10-8, tổ bay đang trực tại một sân bay ở khu vực Nam Trung Bộ thì nhận được lệnh bay cấp cứu y tế tại Hà Tĩnh, với bãi đỗ là sân vận động (SVĐ) thị xã Hà Tĩnh. Sau khi khẩn trương làm công tác chuẩn bị, hiệp đồng, 17 giờ 15 phút, tổ bay (gồm Cơ trưởng, Thượng tá Đinh Phương Tâm; lái phụ kiêm dẫn đường Phạm Văn Thường; cơ giới trên không, Thượng tá Nguyễn Đức Thảo; cùng 2 nhân viên hỗ trợ tổ bay) cất cánh.

“Sau khi bay thông qua SVĐ thị xã Hà Tĩnh, chúng tôi thấy lực lượng của Bộ CHQS Hà Tĩnh làm nhiệm vụ bảo đảm bãi đỗ, phất cờ báo hạ cánh. Tiếp nhận bệnh nhân xong, 17 giờ 15 phút, trực thăng cất cánh hướng về Hà Nội và hạ cánh an toàn tại sân bay Gia Lâm. Ngay sau đó, bệnh nhân được vận chuyển bằng ô tô về bệnh viện 108”, Thượng tá Thường cho biết.

Trước chuyến bay cấp cứu nạn nhân Thảo, từ đầu năm đến nay, Công ty đã bay cấp cứu một ca sản phụ sinh thiếu tháng tại Lai Châu (1-1-2012) và cấp cứu một bệnh nhân người Pháp bị gãy chân khi đang du lịch tại Lào Cai (18-4-2012).

Máy bay của Công ty Trực thăng miền Bắc cấp cứu người bị nạn trong khi thực hiện Chương trình MIA. Ảnh: Hoàng Nam

Với Đại tá Trần Xuân Dinh, chuyến bay cấp cứu y tế cho một nữ kỹ sư người Nhật Bản vào ngày 26-8-2011 tại Sơn La có lẽ là một kỷ niệm khó quên đối với anh. Nạn nhân bị gãy xương cổ, chấn thương nội tạng vì bị ngã khi leo núi. Sau khi nhận được đề nghị cấp cứu nạn nhân từ Việt Nam Airline, Công ty đã quyết định sử dụng trực thăng hiện đại là EC 155-B1, với tổ bay giàu kinh nghiệm gồm Đại tá Trần Xuân Dinh và Thượng tá Đỗ Xuân Hòa, Bí thư Đảng ủy, Phó giám đốc Công ty. Thời điểm đó, trời phía Tây nhiều mây, máy bay xóc lắc do mật độ không khí không đều; yêu cầu về thời gian vận chuyển nạn nhân từ Sơn La về sân bay Nội Bài phải nhanh chóng, để bệnh nhân tiếp tục được chuyển ra nước ngoài theo đường hàng không…Những yêu cầu đó thực sự là thử thách lớn đối với tổ bay. Song với việc chuẩn bị chu đáo từ con người đến máy bay và trang bị kỹ thuật, cất cánh từ Gia Lâm 12 giờ, đến 15 giờ chiều, trực thăng đã đưa bệnh nhân về đến sân bay Nội Bài.

“Không phụ thuộc nhiều vào địa hình; thời gian vận chuyển bệnh nhân nhanh, an toàn cao…đó là những ưu việt của cấp cứu y tế bằng trực thăng. Vậy nên, trong những năm tới, Công ty sẽ tiếp tục thực hiện tốt loại hình bay này. Cấp cứu y tế bằng trực thăng không chỉ thuần túy là hoạt động kinh doanh, mà còn vì con người-đó là điều mà chúng tôi, những người lính trên mặt trận kinh tế luôn tâm niệm”, Đại tá Trần Xuân Dinh bộc bạch.

Phạm Hoàng Hà