QĐND Online - Chuck Searcy đến sân bay Phú Bài – Huế và nói với người lái xe đưa ông về Đông Hà – Quảng Trị. Không chần chừ, anh lái xe hỏi có phải ông đến để hỗ trợ các nạn nhân chất độc da cam hay không.

Thiếu tướng Lê Phúc Nguyên (thứ 2 từ trái sang), Tổng biên tập báo Quân đội nhân dân, cùng đại diện các tổ chức quốc tế thăm nhà của một người dân trong Làng tái định cư Cồn Trung, xã Cam Lộc, huyện Cam Lộc, tỉnh Quảng Trị. Ảnh: Vũ Quang Thái.

Quảng Trị, một trong những tỉnh bị ảnh hưởng nặng nhất bởi bom, mìn nhưng công tác tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức cho người dân về hậu quả do bom mìn gây ra vẫn chưa đủ và hiệu quả để người dân nhận thức về vấn đề này như vấn đề chất độc da cam/dioxin.

Không chỉ người dân Quảng Trị không nhận thức hết được mối hiểm nguy của những “thần chết đang ngủ trong lòng đất”. Ông Chuck Searcy cũng kể lại việc một phóng viên yêu cầu một người dân địa phương cầm quả đạn cối họ mới tìm thấy lên để … chụp ảnh.

Trên đây chỉ là hai ví dụ về nhận thức của người Việt Nam đối với nguy hiểm do bom mìn có thể gây ra mà ông Chuck Searcy nêu ra tại Tọa đàm “Chung tay góp sức khắc phục hậu quả bom mìn” do báo Quân đội nhân dân, Bộ Tư lệnh Công binh, Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội và UBND tỉnh Quảng Trị tổ chức tại Quảng Trị từ ngày 19 đến 20-11.

Ông Chuck Searcy, Trưởng đại diện của Quỹ tưởng niệm cựu chiến binh Mỹ (VVMF) tại Việt Nam cho biết, khoảng hơn 10 năm trước khi ông tới Việt Nam, vấn đề chất độc da cam chưa được đề cập nhiều trên các phương tiện thông tin đại chúng và người dân Việt Nam cũng chưa nhận thấy rõ ảnh hưởng của nó tới con người và môi trường. Tới nay, nói đến chất độc da cam, người Việt gần như ai cũng biết.

Vậy còn nhận thức về ảnh hưởng của bom mìn, vật liệu chưa nổ ở Việt sau chiến tranh? Đến bao giờ sẽ có một chương trình mục tiêu quốc gia để tuyên truyền nâng cao nhân thức của người dân và quốc tế, đẩy nhanh tiến độ rà phá bom mìn?

Theo thống kê, lượng bom mìn ở Quảng Trị nhiều hơn cả số lượng bom đạn dùng trong thế chiến thứ hai ở tất cả các nước châu Âu cộng lại.

Bộ Quốc phòng Việt cho biết, khoảng 5% số bom đạn sử dụng trong chiến tranh đã không phát nổ. Bom mìn, vật nổ còn sót lại ở Việt Nam ước khoảng 800 nghìn tấn, làm ô nhiễm hơn 20% diện tích đất đai. Tới nay, hơn 100 nghìn người đã chết và bị thương do bom mìn. Và với tốc độ như hiện nay, ước tính phải mất tới 300 năm mới rà phá hết lượng bom mìn sót lại sau chiến tranh tại Việt .

Điều đáng mừng là để đẩy nhanh tiến độ rà phá, nâng cao nhận thức về ảnh hưởng của bom mìn và hộ trợ nạn nhân do bom mìn gây ra, cuộc tọa đàm “Chung tay góp sức khắc phục hậu quả bom mìn” đã thu hút được sự tham gia đông đảo của đại diện các cơ quan từ trung ương đến địa phương, các tổ chức quốc tế và đại diện các sứ quán tại Việt Nam.

Tại cuộc tọa đàm này, Đại tá Phan Đức Tuấn, Phó tư lệnh Binh chủng Công binh cho biết, bản Dự thảo về chương trình chiến lược quốc gia khắc phục hậu quả bom mìn đang được khẩn trương hoàn tất. Đây là điều các cơ quan tham gia rà phá, tuyên truyền nâng cao nhận thức và hỗ trợ nạn nhân bom mìn mong đợi để có một chương trình hành động cụ thể và phối hợp đồng bộ hơn.

Nhiều cách tuyên truyền hiệu quả nhằm nâng cao nhận thức của người dân cũng được các đại biểu tại cuộc Tọa đàm giới thiệu. Tổ chức Cây hòa bình Việt Nam in tờ rơi bằng tiếng Vân Kiều và Pa Kô để chắc rằng họ đọc được những thông điệp liên quan đến bom mìn. Qua khảo sát, tổ chức này cũng biết rằng người dân ở các vùng núi, vùng xa của Quảng Trị nghe đài nhiều hơn nên các thông điệp về bom mìn được giới thiệu trên đài phát thanh sẽ tiếp cận họ tốt hơn.

Nhiều hình thức tuyên truyền khác của chính quyền và các ban ngành cũng được nêu ra tại tọa đàm. Nhưng rõ ràng, đó chỉ là những nỗ lực đơn lẻ của các đơn vị, tổ chức và hiệu quả tuyên truyền giáo dục nâng cao nhận thức về bom mìn cũng không thể rộng rãi và tiếp cận được tất cả mọi người dân Quảng Trị, cả nước và bạn bè quốc tế.

Một khi Chương trình chiến lược quốc gia khắc phục hậu quả bom mìn được thông qua, các cơ quan truyền thông, chính quyền và các tổ chức phi chính phủ trong và ngoài nước sẽ có điều kiện phối hợp tốt hơn để tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức về bom mìn, tránh những hậu quả đáng tiếc cho người dân.

Tuyên truyền tốt về thực trạng và tác động của bom mìn cũng giúp kết nối các nỗ lực để đẩy nhanh tiến độ rà phá bom mìn, vật nổ, để người dân được sống và lao động yên bình trên mảnh đất quê hương.

Muốn vậy, quả bom truyền thông về thực trạng và hậu quả bom mìn cần phải được kích nổ trước, quảng bá rộng rãi và thường xuyên để người dân Việt Nam và bạn bè quốc tế biết và hiểu rõ những hiểm nguy mà người dân Việt Nam sống và lao động trên ở những khu vực bị ô nhiễm bom mìn đang phải chịu đựng.

NGỌC HƯNG