QĐND - Cho tới hôm qua (19-11) mưa đã dứt, nước trên các con sông của Quảng Ngãi đã rút. Và theo đó, thiệt hại cũng bắt đầu lộ diện thêm. Những căn nhà sụp đổ, trôi theo dòng lũ. Hàng ngàn gia đình phút chốc trắng tay… Chính quyền và nhân dân địa phương đứng trước bao nỗi âu lo...

Người chết, nhà sập

Tính đến chiều 19-11, toàn tỉnh Quảng Ngãi đã có 5 người chết, 26 người bị thương do mưa lũ. Chủ yếu số người chết rơi vào các huyện miền núi (4 trường hợp), tất cả trong số đó là đồng bào dân tộc thiểu số. Vài nạn nhân thiệt mạng trong trường hợp bất khả kháng như sét đánh, núi lở. Số còn lại do chủ quan, nhận thức hạn chế.

Làng chài Phước Thiện tan hoang sau lũ.

Ông Nguyễn Một (70 tuổi) ở xã Tịnh Phong, huyện Sơn Tịnh chết do trượt chân rơi từ trên gác bị lũ cuốn. Đáng thương tâm, cháu Đinh Thị Tâm ở xã Sơn Thành (Sơn Hà) đi học về ngang qua thôn Gò Rin bị núi lở đè chết. Cũng ở huyện Sơn Hà, bà Nguyễn Thị Lộc (78 tuổi) ở xã Sơn Hạ trên đường chạy lũ bị sét đánh chết.

Các trường hợp còn lại thiệt mạng do bất cẩn, chủ quan. Thanh niên Hồ Văn Thương (sinh năm 1984) trú tại xã Trà Sơn, huyện Trà Bồng chạy xe máy qua cầu Sim trong điều kiện lũ dâng cao, bị nước cuốn trôi. Chị Đinh Thị Chiêng ở huyện Sơn Tây cõng con lội qua suối nước chảy xiết. Hậu quả, cháu bé dưới 1 tuổi (con chị Chiêng) bị nước cuốn....

Phần lớn những cái chết oan uổng ở Quảng Ngãi do mưa lũ, nhưng cũng có trường hợp người dân thiếu hiểu biết, chủ quan. Nhân đây khuyến cáo người dân hạn chế đi lại trong lúc mưa to, nước lớn. Mặt khác, cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền hơn nữa (nhất là đối với đồng bào dân tộc thiểu số).

Theo báo cáo nhanh của Ban chỉ huy PCLB&TKCN tỉnh Quảng Ngãi, hiện có 42 ngôi nhà bị đổ sập; 30 nhà bị hư hỏng nặng; 9.939 ngôi nhà bị ngập sâu trong nước, ước tính thiệt hại về nhà cửa khoảng 15 tỷ đồng.

Ngôi nhà chị Đặng Thị Hà ở xóm Vức 2, thôn Sơn Trà, xã Bình Đông (Bình Sơn) mới xây năm 2005, hiện vẫn còn nợ ngân hàng 15 triệu đồng bây giờ thành đống gạch vụn. Hoàn cảnh chị Hà đặc biệt khó khăn. Chồng thiệt mạng trong một chuyến đi biển cách đây vừa đầy năm, bỏ lại chị và 5 đứa con còn đang độ tuổi đi học.

Gia đình Dương Thị Tin ở làng chài Phước Thiện đến giờ vẫn chưa hết bàng hoàng. Chỉ trong một tích tắc, lũ ống đã cuốn trôi toàn bộ ngôi nhà ra biển. 8 ngôi nhà còn lại của làng chài nghèo ven biển này đổ sập hoàn toàn...

Công trình giao thông, thủy lợi hư hại

Ông Bùi Đức Thái, Phó giám đốc Trung tâm Phòng tránh và Giảm nhẹ thiên tai Quảng Ngãi cho biết, các tuyến giao thông trên địa bàn tỉnh đều bị ngập và sạt lở nghiêm trọng.

Tuyến Quốc lộ 1A qua thị trấn Châu Ổ, huyện Bình Sơn bị ngập sâu 0,5m trong nhiều giờ, gây cản trở giao thông, khi nước rút đoạn đường này hư hại nặng nề. Tỉnh lộ 622B từ Trà Bồng đi Tây Trà có tới 5 điểm sạt lở, nặng nhất tại Km 35 (địa phận xã Trà Lâm) gây tắc nghẽn giao thông.

Chị Đặng Thị Hà chồng chất nợ nần khi ngôi nhà mới xây đã đổ nát.

Tỉnh lộ 623-con đường độc đạo từ Sơn Hà đi Sơn Tây sạt lở hàng ngàn mét khối tại Km 67+500. Đường độc đạo lên huyện bị sạt lở hàng ngàn mét khối tại Km 67 + 500. Từ đêm 17-11, huyện đã huy động nhân công, xe cơ giới khắc phục tạm một lối nhỏ để người và xe máy về đồng bằng vận chuyển lương thực, thực phẩm lên. Hiện, các xã: Sơn Long, Sơn Liên, Sơn Tinh vẫn còn gần 700 hộ bị cô lập. Có tới 64 tuyến đường liên huyện, xã bị sạt lở. Ước tính, khối lượng đất, đá sạt lở và bị lũ cuốn trôi khoảng 215.000 mét khối. Cầu treo Sơn Thủy bị sập do đứt dây neo khiến hàng trăm học sinh ở thôn Tà Bân và Tà Bi không thể đi học. Trên 300 hộ dân trong hai thôn bị cô lập. Tình trạng này sẽ còn kéo dài cả tháng trời nữa mới khắc phục được.

Hơn 6.000 mét khối đất đá của 11 đập tràn, đập dâng tại các huyện Trà Bồng, Ba Tơ, Đức Phổ trôi theo nước lũ. Hai công trình thủy lợi kiên cố của huyện Sơn Tịnh bị hư hỏng nặng nề. Phần lớn hệ thống kênh mương thủy lợi bị phá hoại, lũ cuốn trôi toàn bộ khoảng 100.000 mét khối đất đá, gần 1000 khối bê tông...

Sản xuất ngưng trệ, dịch bệnh bùng phát

Những số liệu mà ông Đào Minh Hường, Phó giám đốc Sở NN&PTNT Quảng Ngãi cho thấy, những thiệt hại về sản xuất và y tế là rất lớn.

Có gần 600ha lúa bị hư hại; 11.000ha diện tích hoa màu bị thiệt hại. Diện tích cây công nghiệp dài ngày và ngắn ngày bị ngập sâu trong lũ là 621ha. Huyện đảo Lý Sơn có 94ha hành, tỏi bị hư hại. Huyện Bình Sơn bị thiệt hại gần 60 tấn lương thực do lũ lên nhanh quá, người dân không kịp vận chuyển. Toàn tỉnh có khoảng 5.800 con gia súc, gia cầm bị chết và lũ cuốn trôi. Hàng trăm tấn phân bón ruộng bị ngâm dài ngày trong nước...

Với những thiệt hại nêu trên, bà con nông dân Quảng Ngãi sẽ gặp rất nhiều khó khăn trong đời sống và sản xuất vụ xuân hè.

Một nguy cơ nữa mà nhân dân Quảng Ngãi đang gánh chịu là dịch bệnh bắt đầu bùng phát. Phần lớn người dân ở làng chài Phước Thiện, xã Bình Hải và thôn Sơn Trà, xã Bình Đông bị đau mắt đỏ. Nhiều người dân ở các xã miền núi thuộc các huyện Sơn Tây, Tây Trà, Ba Tơ đã có dấu hiệu đau bụng, tiêu chảy và sốt xuất huyết. Toàn tỉnh có gần 8.000 giếng nước ăn bị nhiễm nặng. Hiện lực lượng quân y  và y tế địa phương đã xử lý được 2.500 chiếc. Hàng ngàn ngôi nhà ngập sâu trong nước dài ngày nay bắt đầu bốc mùi hôi do rều rác và xác động vật thối rữa... Đây cũng chính là một trong những nguyên nhân gây bệnh....

Những ngày này, quân và dân Quảng Ngãi đang oằn mình gánh chịu những thiệt hại do mưa lũ gây nên. Có lẽ sẽ còn rất lâu nữa người dân nơi đây mới khôi phục trở lại. Hơn bao giờ hết, Quảng Ngãi cần lắm những tấm lòng sẻ chia.

Bài và ảnh: Tùng Lâm