Đồng chí Văn Tiến Dũng khi đi tu ở chùa Bột Xuyên (ảnh tư liệu)

QĐND - Ít người biết, trong cuộc đời hoạt động cách mạng phong phú và sôi động của Đại tướng Văn Tiến Dũng, đã có những thời điểm ông cắt tóc, đi tu, khoác áo tu hành che mắt bọn thực dân, đế quốc để hoạt động.

Thời kỳ ông đi tu ở chùa làng Bột Xuyên (Mỹ Đức, Hà Đông-Hà Nội ngày nay) đúng vào giai đoạn Đảng ta đẩy mạnh hoạt động, làm công tác chuẩn bị cho cuộc Tổng khởi nghĩa Tháng Tám 1945. Trong cuốn hồi ký “Từ trong bão táp”, Đại tướng Văn Tiến Dũng viết: “Đúng vào lúc tôi vào chùa thì các báo ở Hà Nội đưa tin Liên Xô đang bắt đầu phản công lớn trên mặt trận Xta-lin-grát. Phấn khởi biết bao. Thế là từ sau bữa đó, ngày ngày tôi cũng đi giảng kinh, niệm Phật, cũng gõ mõ, gióng chuông... và chiều chiều cũng ra làm vườn, cuốc đất, cần cù và thầm lặng như tất cả những nhà tu hành khổ hạnh khác. Nhân dân Bột Xuyên rất có thiện cảm với các nhà sư. Chỉ duy các cô gái là tinh nghịch hơn hết. Các cô nhòm nhòm, ngó ngó rồi làm ra vẻ buồn bã chép miệng: “Sư ông tân thời, răng trắng quá! Tuổi còn trẻ thế kia, không biết giận đời nỗi gì mà đi tu...”. Nhưng cũng từ hôm đó, tôi hoạt động dễ dàng hơn. Dưới tấm áo nhà sư, với cái cớ đi làm lễ và đi thăm phật tử ở các nơi, tôi luôn luôn đi xuống các xã trong huyện, sang các huyện khác để tìm hiểu tình hình, tuyên truyền và đi tới gây cơ sở”.

Chính trong những ngày hoạt động sôi động đó, Đại tướng Văn Tiến Dũng đã viết bài thơ “Xuân dưới bóng từ bi”. Bài thơ đã bày tỏ nỗi niềm của vị sư trẻ, dù đã quy y cửa Phật nhưng tâm hồn, thể xác vẫn dành trọn cho cuộc đấu tranh cách mạng của Đảng, của dân tộc: “Chiến sĩ dấn thân vào sóng gió/Gian lao nào quản bước thành công/Quyết tâm thức tỉnh hồn dân tộc/Giọt nước cành dương há nguội lòng.... Đầu trọc, răng đen, thụ sắc không/Cuộc đời chiến đấu mượn nâu sồng/Hồi chuông cứu nước vang sông núi/Tiếng mõ lay hồn họa diệt vong”.

Nhờ “vỏ bọc nâu sồng”, chất lượng hoạt động của đồng chí Văn Tiến Dũng được nâng cao rõ rệt. Quần chúng đã tham gia phong trào được giác ngộ rất hăng hái. Ảnh hưởng phong trào cách mạng ở Bột Xuyên lan rộng sang nhiều vùng quê. Từ kết quả đó, đồng chí Văn Tiến Dũng đã tính đến phương án tuyển chọn thanh niên giác ngộ tốt để huấn luyện quân sự, chuẩn bị tiến tới thành lập những đội tự vệ chiến đấu. Không khí lạc quan, tin tưởng vào thắng lợi của cách mạng đã tác động không nhỏ vào đoạn tiếp nối của bài thơ “Xuân dưới bóng từ bi”: “Tình thế rồi đây sẽ chuyển vần/Cao trào giải phóng dậy muôn dân/Đạp thù ngã gục, tung xiềng xích/Nước Việt vươn mình đón nắng xuân”.

Cũng trong hồi ký “Từ trong bão táp”, Đại tướng Văn Tiến Dũng cho biết: Những ngày Liên Xô bắt đầu phản công ở Xta-lin-grát thì ông vào chùa gọt đầu làm sư phụ, khi Liên Xô đại thắng ở Xta-lin-grát thì ông bắt được liên lạc với tổ chức Đảng. Với tấm áo nhà sư, từ ngôi chùa Bột Xuyên, hoạt động của nhà cách mạng Văn Tiến Dũng đã mở rộng ra toàn tỉnh.

Ái Thi