Bao giờ cũng vậy, phiên chất vấn và trả lời chất vấn của đại biểu Quốc hội đối với các thành viên Chính phủ (được phát trực tiếp trên sóng phát thanh và truyền hình Trung ương) luôn thu hút sự quan tâm của cử tri cả nước. Trên mọi miền Tổ quốc, cử tri kỳ vọng vào sự đổi thay trên thực tế, tức là “lời hứa” của lãnh đạo các bộ, ngành phải đi đôi với việc làm! Phóng viên Báo Quân đội nhân dân đã ghi lại những cảm tưởng của cử tri sau phiên chất vấn…

Cử tri Hà Nội: Cần tăng cường khâu tổ chức thực hiện tại cơ sở

Thời tiết tại Thủ đô Hà Nội ngày 11-6 vẫn còn khá oi bức. Dạo quanh các điểm giải trí công cộng như Hồ Gươm, Hồ Tây, đường Thanh Niên, Công viên Bách Thảo… chúng tôi thấy nhiều người đang sôi nổi bàn luận chuyện… nghị trường.

Gặp chúng tôi tại đường ven Hồ Tây sau khi theo dõi phiên trả lời chất vấn buổi chiều, ông Nguyễn Đăng Ninh, quê Nho Quan - Ninh Bình (lên Hà Nội thăm con gái), cho biết:

- Về cơ bản, tôi cho rằng cách trả lời của các vị Bộ trưởng là được, vì họ nắm chắc được vấn đề thuộc phạm vi quản lý. Những lý giải của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Cao Đức Phát về đầu tư, bảo hiểm nông nghiệp, dịch vụ thu mua hải sản trên biển, hỗ trợ người nuôi trồng thủy sản bị ảnh hưởng do dịch bệnh… là khá rõ ràng, nhận rõ trách nhiệm, phạm vi, phương thức giải quyết của Bộ. Là người dân sống ở nông thôn, tôi rất mong ngành nông nghiệp quan tâm giải quyết thấu đáo các vấn đề như thanh niên chưa có việc làm, đào tạo nghề cho nông dân, vệ sinh môi trường nông thôn, nước sạch, điện, giao thông nội vùng... Cũng nên phân định rõ, kỳ họp trước Bộ trưởng từng hứa, thì kỳ họp này đã làm đến đâu, và nếu chưa thực hiện được thì trách nhiệm như thế nào…

Cử tri tổ 9, phường Nghĩa Tân, quận Cầu Giấy (Hà Nội) theo dõi phiên chất vấn và trả lời chất vấn qua truyền hình. Ảnh: Lê Thiết Hùng

Khi đến thăm gia đình bác Nguyễn Đức Lê, cán bộ quân đội nghỉ hưu, thuộc tổ 9, phường Nghĩa Tân, quận Cầu Giấy (Hà Nội), chúng tôi thấy khá đông cựu chiến binh đang theo dõi phiên chất vấn qua truyền hình. Đại tá Nguyễn Phúc Lân, nguyên Chủ nhiệm Kỹ thuật Đặc khu Quảng Ninh (cũ) nhận xét:

- Tôi nhận thấy càng ngày các phiên chất vấn và trả lời chất vấn càng có chất lượng tốt hơn. Cùng là vấn đề đào tạo nghề cho nông dân nhưng Chủ tịch Quốc hội yêu cầu hai vị Bộ trưởng trả lời. Cả người hỏi và người trả lời đều có sự chuẩn bị kỹ. Câu hỏi ngắn gọn, đi thẳng vào vấn đề, trả lời rõ ràng, súc tích. Tôi mong Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội nên rà soát các đối tượng chính sách, có chế độ đãi ngộ, khen thưởng kịp thời. Nhất là đối với những người có công, người tham gia chiến đấu. Ở đơn vị cũ của tôi, anh em trong cùng một đơn vị, cùng chiến đấu ở một chiến trường, nhưng khi về quê, có địa phương thì làm thủ tục tặng thưởng Huân chương Chiến công, có địa phương thì không... Tôi nghĩ, có thể nhiều chính sách chưa được thực hiện một cách nghiêm túc ở cơ sở. Trách nhiệm của Bộ là phải tăng cường kiểm tra, giám sát và điều chỉnh kịp thời những hạn chế, bất cập ở địa phương, cơ sở.

Hầu hết các cử tri mà chúng tôi trò chuyện, trao đổi đều khẳng định, các văn bản Luật của Quốc hội ngày càng được sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện, sát với thực tiễn. Đặc biệt mới đây là các chính sách, chương trình quốc gia về nông nghiệp, nông dân, nông thôn rõ ràng, phù hợp ý nguyện của cử tri nông thôn. Vấn đề đáng quan tâm hiện nay là khâu tổ chức thực hiện ở cơ sở phải làm cho tốt, thực sự có hiệu quả trên thực tiễn.

Cử tri Thành phố Hồ Chí Minh: Ưu tiên tạo việc làm cho người lao động

Nhiều người dân thành phố mang tên Bác quan tâm theo dõi phiên chất vấn và trả lời chất vấn tại Quốc hội. Cảm tưởng của họ thường là “gắn” vào chính cuộc sống, thu nhập, việc làm của mình. Chị Lê Thị Thanh Nhàn (công nhân may mặc), tạm trú tại đường Thăng Long, phường 4, quận Tân Bình, TP Hồ Chí Minh cho chúng tôi biết:

- Tôi là một công nhân bị thất nghiệp gần một năm nay, đã nghe nói nhiều về những giải pháp kích cầu của Chính phủ. Tôi nghĩ, trong các giải pháp về kích cầu nên quan tâm thêm giải pháp về lao động. Chúng tôi rất đồng tình với phương án của TP Hồ Chí Minh, trong năm 2009 đã đặt vấn đề tạo việc làm cho người lao động lên vị trí số 1. Công đoàn thành phố cũng đặt nhiệm vụ chính của mình trong năm nay là tìm việc làm cho người lao động. Tuy nhiên, để người lao động có việc làm ổn định, thu nhập cao, thì phải đưa trường đào tạo đến với công nhân. Các trường đào tạo phải chủ động tìm đến các khu chế xuất để tạo điều kiện cho công nhân học ngay tại chỗ. Cơ sở đào tạo cần đi tìm hiểu thực tế và phối hợp chặt chẽ với các ngành chức năng, để nắm được nhu cầu của doanh nghiệp, của công nhân mà tổ chức đào tạo có hiệu quả. Nếu những lao động bị thất nghiệp tìm được việc làm, cũng có nghĩa là những chính sách của Đảng, Nhà nước về bảo đảm an sinh xã hội đã mang lại hiệu quả tốt.

Còn ông Lê Duy Minh, Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp và trang trại nông dân - nông thôn Việt bày tỏ:

- Phát triển kinh tế trang trại là hướng đi đúng đắn của Đảng, Nhà nước. Tuy nhiên, đầu tư vào trang trại nông nghiệp rủi ro rất nhiều. Nếu bỏ tiền xây nhà máy thì yên tâm hơn vì không dễ bị quy hoạch, bị cấm sản xuất, xây dựng… Hiện nay, doanh nghiệp làm trang trại phải chịu cả thuế đầu vào và thuế đầu ra. Tôi đề nghị Nhà nước cần xem xét việc miễn thuế VAT cho lĩnh vực nông nghiệp, vì hiện nay nông dân mua phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, vật tư đều phải gánh thuế 10%. Thêm một khó khăn nữa là trang trại rất khó xuất khẩu hàng hóa. Nông dân “chạy” lập trang trại, có hàng hóa muốn xuất khẩu lại phải tiếp tục “chạy” lập công ty. Nhà nước cần tạo điều kiện để các chủ trang trại và công nhân trang trại nâng cao trình độ quản lý và tay nghề lao động bằng cách tổ chức học tập, nghiên cứu và hỗ trợ về vốn và kỹ thuật sản xuất. Bên cạnh đó, do chất lượng hàng hóa trang trại chưa cao, chủ yếu dạng thô, sản xuất thụ động, nên rất cần sự giúp đỡ của Nhà nước về công nghệ chế biến, thông tin hàng hóa và thị trường tiêu thụ.

Cử tri Tây Nguyên: Quan tâm hơn đến việc “trồng cây nào, nuôi con gì”

Biết sáng 11-6, các Bộ trưởng đăng đàn, vợ chồng ông Lê Văn Thụy và bà Trần Thị Ngọc ở thôn 2, xã Ea M’nang, huyện Cư M’gar (Đắc Lắc) đã mang theo chiếc ra-đi-ô lên rẫy để vừa làm cỏ cho bắp, vừa có thể nghe được nội dung phiên chất vấn. Sau khi nghe Bộ trưởng Lao động-Thương binh và Xã hội trả lời, ông Lê Văn Thụy rất tâm đắc với những thông tin về Đề án đào tạo nghề, giải quyết việc làm cho lao động nông nghiệp, nông thôn. Ông cho rằng, nếu chương trình đào tạo nghề cho lao động nông nghiệp, nông thôn được thực thi đúng như đề án, sẽ tạo ra bước chuyển biến tích cực trên lĩnh vực sản xuất nông nghiệp và chuyển dịch cơ cấu kinh tế. Tuy nhiên, ông Thụy băn khoăn, không biết với những nông dân đã gần 60 tuổi như vợ chồng ông (đa số đang là lao động chính trong những hộ nông dân ở nông thôn) có thuộc diện được đào tạo nghề, và nếu được đào tạo nghề sẽ giúp khai thác có hiệu quả chính ruộng đất canh tác và chuồng trại chăn nuôi mà những hộ nông dân đang sở hữu. Lo ngại về lớp trẻ ở nông thôn đang thiếu công ăn việc làm, ông Thụy cho rằng đây chính là đối tượng cần được hỗ trợ dạy nghề để lao động trẻ có cơ hội tìm kiếm việc làm ở những lĩnh vực khác như làm việc trong các khu công nghiệp, nhà máy, hầm mỏ.

Cử tri Hoàng Văn Dự, thôn Nam Tiến xã Ea Pô, huyện Cư Dút (Đắc Nông) đã theo dõi toàn bộ nội dung trả lời chất vấn của Bộ trưởng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Cao Đức Phát. Ông kiến nghị: “Hiện tại Tây Nguyên nói chung, Đắc Nông nói riêng sản xuất nông nghiệp còn quá bấp bênh, do chưa chủ động được tưới tiêu từ hệ thống thủy lợi, vì vậy khi xảy ra hạn hán thường thiệt hại nghiêm trọng. Cụ thể, tỉnh Đắc Nông đã đầu tư xây dựng 187 công trình thủy lợi, nhưng phần lớn là thủy lợi nhỏ, mới chỉ phục vụ tưới tiêu được 31% diện tích cây trồng trên địa bàn. Vì vậy, tôi kiến nghị tới đây Chính phủ cần quan tâm hơn nữa tới việc đầu tư cho Đắc Nông cũng như cả vùng Tây Nguyên xây dựng mới các công trình thủy lợi lớn, nâng cao năng lực tưới tiêu, bảo đảm sản xuất nông nghiệp bền vững”. Theo ông Dự, tại Đắc Nông và toàn vùng Tây Nguyên do thiếu công trình thủy lợi mà nhiều vùng đất màu mỡ hiện chỉ sản xuất được một vụ bấp bênh trong mùa mưa, thậm chí nhiều nơi còn để hoang hóa, rất lãng phí tài nguyên.

Liên quan đến tình trạng mất rừng ở Tây Nguyên, cử tri H’Mai Ea Nhôn ở buôn Yang Lành, xã Krông Na, huyện Buôn Đôn (Đắc Lắc) mong muốn có  những biện pháp cụ thể để ngăn chặn tình trạng phá rừng, khai thác lâm sản trái phép đã và đang diễn ra ở Tây Nguyên, mà xã Krông Na, nơi cử tri H’Mai sinh sống, cũng là một điểm nóng. Còn những vấn đề bức xúc trong thực tiễn cuộc sống, nhất là trên lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn vẫn cần được mổ xẻ, bàn bạc thấu đáo. Cụ thể, đối với phát triển nông nghiệp vùng Tây Nguyên cần quy hoạch cơ cấu cây trồng, phân vùng sản xuất thật cụ thể, tránh tình trạng nông dân cứ quanh quẩn chạy theo giá cả thị trường để “nay trồng cây này, mai lại chặt đi trồng cây khác”; sản phẩm nông nghiệp làm ra khi thì bán được giá, khi lại ế ẩm tới mức thua lỗ. Cần có những biện pháp mạnh để ngăn chặn triệt để tình trạng phân bón giả, phân bón kém chất lượng, hạn chế những thiệt hại cho nông dân. Đầu tư đúng, trúng cho xây dựng cơ sở hạ tầng, khắc phục khó khăn thiếu thốn bảo đảm phát triển kinh tế nông nghiệp và nông thôn vùng Tây Nguyên theo hướng bền vững.

Cử tri Đồng bằng sông Cửu Long: Tăng cường chỉ đạo, quản lý đối với sản xuất nông nghiệp

Chúng tôi tới nhà ông Lâm Tiến Đại, xã Phú Hữu A, huyện Châu Thành, tỉnh Hậu Giang, sáng ngày 11-6, giữa lúc ông và bà con hàng xóm đang chăm chú theo dõi phần trả lời chất vấn. Sau khi rót ly nước mời khách, ông ra hiệu cho tôi im lặng để theo dõi tiếp phần trả lời chất vấn. Mãi đến giờ giải lao của Quốc hội, ông mới nhận xét:

- Nhìn chung, phiên chất vấn của các đại biểu Quốc hội đối với các Bộ trưởng đã có nhiều cải tiến, đổi mới, câu hỏi và phần trả lời của đại biểu và các Bộ trưởng ngắn gọn, đi thẳng vào vấn đề cử tri cả nước quan tâm. Tuy nhiên, nông dân chúng tôi cũng mong muốn cần có những ý kiến tham mưu, đề xuất, tổ chức tốt công tác đào tạo nghề, giải quyết việc làm cho người nông dân, đặc biệt là đối với những nông dân bị thu hồi đất để bảo đảm cuộc sống cho nông dân tại những vùng nhà nước thu hồi đất xây dựng công trình, khu công nghiệp... Nông dân chúng tôi sau khi mất đất sản xuất nếu không được đào tạo nghề sẽ chẳng biết lấy gì sinh sống.

Được biết, theo quy hoạch diện tích đất xã Phú Hữu A, huyện Châu Thành, tỉnh Hậu Giang đã và đang trở thành cụm công nghiệp tập trung. Nguyện vọng chính đáng của đông đảo người dân nơi đây là được nhà nước tạo điều kiện học nghề, giải quyết việc làm để ổn định cuộc sống.

Anh Võ Xuân Đức, cử tri ở xã Thạnh Mỹ, huyện Vĩnh Thạnh, thành phố Cần Thơ nói:

- Vụ lúa Đông Xuân năm nay được mùa, trúng giá nên nông dân chúng tôi rất phấn khởi. Chỉ mong sao trong thời gian tới, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cùng các bộ, ngành khác có chính sách, giải pháp giúp Chính phủ, giúp nông dân chúng tôi tiêu thụ được lúa gạo sản xuất ra. Chứ như hồi năm 2008, lúa sản xuất ra khó tiêu thụ, khiến nông dân chúng tôi thiệt hại nặng nề. Việt là nước xuất khẩu gạo, nông sản lớn, vậy mà vật tư nông nghiệp (phân bón, thuốc trừ sâu) cứ “nóng lạnh”, thất thường. Hiện nay nông dân chúng tôi luôn bị ám ảnh bởi nỗi lo mua phải phân bón, thuốc trừ sâu giả, kém chất lượng. Chỉ mong sao Bộ trưởng thực hiện lời hứa trước Quốc hội, tăng cường công tác chỉ đạo, quản lý đối với sản xuất nông nghiệp của đất nước, giúp nông dân chúng tôi yên tâm sản xuất.

Cảm nhận chung của chúng tôi khi gặp gỡ các cử tri cả nước sau phiên chất vấn hôm qua, đó là khoảng cách giữa lời hứa và việc làm (sự chỉ đạo, điều hành) của các Bộ trưởng đã ngày càng được rút ngắn.

Hùng Hương, Phi Hùng, Bình Định, Xuân Hạnh và Nguyễn Kiểm