QĐND Online - Người quả phụ thứ chín (tác giả Nghiêm Ca Cầm) chọn một thời gian và không gian đặc biệt: thời cải cách ruộng đất, tại một làng nhỏ ở Trung Quốc. Chọn góc nhìn từ phía dưới lên: Vương Bồ Đào (nhân vật chính) nhìn thời cuộc theo cái nhìn của một kẻ thuộc dân gian, hồn nhiên đến không hề biết gì về chính trị, giác ngộ Người quả phụ thứ chín xây dựng một mắt bão -Vương Bồ Đào - giữa tâm bão thời cuộc, những giá trị suy vong, sự tráo trở và những ván cờ chính trị của cả Trung Quốc ngưng đọng lại tại một làng quê nhỏ.

Vương Bồ Đào là nhân vật để lại ấn tượng sâu sắc cho độc giả. Có thể thấy, mặc dù chọn thời cải cách làm bối cảnh chính, nhưng Nghiêm Ca Cầm không đặt nặng cảm hứng phê phán hiện thực mà lại đưa cái nhìn phản đề thông qua nhân vật nữ chính. Từ sự hồn nhiên với Tính Mẹ hay Thiên Tính Nữ trong Vương Bồ Đào, từng lớp vỏ hiện thực được bóc tách và gợi cho độc giả nhiều ý nghĩ - xa hơn là con chữ hiện lên trang giấy.

Dưới mắt các nhân vật khác trong truyện, Bồ Đào luôn là kẻ yếu, chịu đựng sự xâm phạm của ngoại lực. Cũng như Mẹ Đất, Bồ Đào lặng lẽ và quyết liệt chuyển hoá tất cả tác động xấu của ngoại lực thành nguồn sống dạt dào. Lúc cương, lúc nhu, Bồ Đào lặng lẽ chinh phục mọi thử thách để hoàn thành nhiệm vụ cô tự xác định cho mình.

Sự giày vò của quyền lực chính trị lên tâm hồn các nhân vật không hề làm biến dạng những phẩm chất vốn có của Vương Bồ Đào. Cô có ăn cắp của thôn nhưng là để cứu mình, cứu bố chồng và cứu cả những ngưòi xung quanh cô. Cô có giết người, nhưng đó là kẻ đáng giết và giết kẻ đó để bảo vệ những người khác… Ở một góc độ khác, quan hệ tình cảm- tình dục giữa Vương Bồ Đào và Sử Đông Hỉ, Sử Xuân Hỉ, lão Phổ, Thiếu Dũng đều hết sức tự nhiên và không hề gợi cảm giác trần tục, ghê tởm. Những quan hệ đó như sự tất yếu phải có và người đọc hoàn toàn chia sẻ với Vương Bồ Đào.

Câu chuyện cực kỳ hấp dẫn trong từng chi tiết dẫn truyện lẫn biến cố cốt truyện. Giọng văn hấp dẫn của Nghiêm Ca Cầm giúp người đọc hình dung một không gian thực như chính những thước phim đang chiếu. Chất văn hoá dân gian phương Đông thấm đẫm và toả sáng trong Người goá phụ thứ chín của Nghiêm Ca Cầm. Nhiều người nói, gọi Vương Bồ Đào là Mẹ Đất mới xứng đáng và đúng với tinh thần của truyện. Bởi lẽ, những tình cảm từ Vương Bồ Đào với các nhân vật trong truyện đã sưởi ấm tâm hồn của độc giả khi họ bị đặt trong cái thế chênh chao vì một không gian nghệ thuật đem đến hàng loạt những dằn vặt, hoài nghi của truyện.

Sách vừa được NXB Văn hoá-Thông tin ấn hành.

Vân Hà