Lỉnh kỉnh quà bánh về quê và khi lên "quà quê" cũng theo tàu xe lên thành phố. Ảnh: My Lăng

Kế hoạch "khai xuân" của phần lớn các trường đại học ở Hà Nội đều bắt đầu vào ngày 26-2 (tức là ngày mùng 10 tháng giêng của xuân Đinh Hợi). Sau một đợt nghỉ dài, không khí Tết ở các giảng đường dường như vẫn chưa giảm phần tưng bừng, rộn rã và có không ít điều đáng bàn…

Lỉnh kỉnh "quà quê"

Mới mùng 4 Tết, Mai Thị Thảo, sinh viên năm thứ nhất của Đại học Thương mại Hà Nội đã lo dặn mẹ "sắm" quà Tết để "ít hôm nữa có cái đem nộp trưởng phòng". "Trưởng phòng" mà Thảo nhắc đến, không phải là "cán bộ, cán bủng" chi hết, thực ra là Hà, cũng là sinh viên năm thứ nhất, quê ở Hải Phòng, người cùng phòng trong ký túc xá với Thảo, một "chuyên gia" về đề tài ăn uống. Trước khi chia tay về quê ăn Tết, Hà đã soạn bản "tuyên bố chung" cho cả phòng là: "Mỗi người phải đem đủ 3 món đặc sản ngày Tết ở quê lên để phòng tổ chức "ăn Tết lại" cho đàng hoàng"…

Chuyện đem quà quê lên để "ăn Tết lại" không chỉ riêng của Thảo, mà nhìn chung cũng là một thói quen của sinh viên các vùng quê. "Cũng nhờ vậy mà chúng mình được thưởng thức hương vị Tết ở nhiều miền quê, niềm vui ngày Tết như được kéo dài. Ngoài việc liên hoan chung vui với phòng trọ trong ký túc xá, mình còn đem mứt gừng, kẹo lạc do mình làm bằng nguyên liệu do chính tay bố mẹ mình trồng lên "đãi" các bạn ở lớp. Ai cũng bảo, sống ở thành thị nhưng tình cảm ấm áp như ở quê". Bạn Mai Khánh Ly, quê Vĩnh Phúc, sinh viên năm thứ 4, Trường đại học Dược Hà Nội tâm sự như vậy.

Những buổi liên hoan bằng quà tự góp mang đầy chất sinh viên như vậy luôn chất đầy kỷ niệm, làm cho hành trang lập nghiệp của mỗi người có thêm nhiều thang bậc của cảm xúc nhưng cũng không tránh khỏi những điều phiền toái. Thầy Nguyễn Trần Ngọc, giảng viên Trường đại học Sư phạm I Hà Nội than phiền với tôi rằng: "Giờ học đầu xuân, tôi bước vào lớp thì thấy la liệt bánh kẹo. Sinh viên thì cười rất tươi, mời thầy cùng dự liên hoan. Thế là tôi rơi vào cảnh tiến thoái lưỡng nan, nếu từ chối thì các em sẽ buồn, trách thầy "không tình cảm", mà ngồi dự thì "sai" quy định giờ học. Điều đáng nói là tình trạng bàn tán râm ran về Tết kéo hơi dài. Như năm ngoái, qua rằm tháng Giêng mà các em vẫn còn "không khí Tết", chưa chú trọng việc học…".

Có lẽ, lời thầy Ngọc nói, cũng là điều mà các bậc cha mẹ cùng nhìn thấy từ ở quê. Khi chuẩn bị quà quê cho cô con gái "cưng", tôi thấy mẹ của bạn Mai Thị Thảo cũng chỉ sắp một gói nhỏ và giải thích: "Năm nay nhà mình ăn Tết to, quà Tết còn nhiều nhưng con nên mang đi vừa đủ để góp phần liên hoan thôi, dành thời gian tập trung vào học để kiếm suất học bổng làm "quà" cho bố mẹ".

Khắc phục "tâm lý tháng Giêng"

"Tháng Giêng là tháng ăn chơi…, ngày xưa ông bà ta còn nhiều khó khăn mà đã biết sắp lịch "khoa học" như vậy rồi. Con cháu bây giờ chỉ cần "phấn đấu" giữ vững phong tục, tập quán ấy là được". Trần Xuân Thành, sinh viên Trường đại học dân lập Đông Đô, "lý sự" như vậy về "lịch Tết" của mình. Nhà Thành ở Thành phố Thái Bình, được nghỉ Tết từ hôm 8-2 nhưng mãi 15-2 (28 Tết), Thành mới về nhà vì còn mải đi thăm nhà các bạn cùng học ở Nghệ An, Ninh Bình, Thái Nguyên… Mấy ngày Tết vi vu cùng bạn bè cùng thời phổ thông trung học, đến ngày mùng 6, Thành lại chuẩn bị vào thành phố Đồng Hới thăm bạn và xem "không khí Tết của miền Trung". Theo kế hoạch của Thành, ngày 26-2 tới đây (ngày giảng đường mở cửa trở lại), sẽ rủ nhóm bạn thân đi xem trẩy hội chùa Hương, sau đó sẽ đi Bắc Ninh xem hát quan họ ở các hội làng. Mải mê với các kế hoạch du xuân, có lẽ Thành không biết đến những tiếng thở dài của mẹ, khi thấy con trai đã là sinh viên nhưng nết ăn, nết chơi vẫn còn quá mê mải…

Mải chơi như Thành quả là đáng trách, nhưng đáng phàn nàn hơn cả là không ít nam sinh viên còn mê "nhậu" hơn mê học. Sau ngày Tết, nhiều chàng sinh viên hẹn nhau đem "rượu quê" lên để "đọ" nồng độ cao thấp. Gặp nhau tại phòng trọ (họ thường tổ chức nhậu ở phòng trọ bên ngoài chứ không dám "nhậu" trong ký túc xá), người góp chai rượu làng Vân, người thì khoe chai "nếp mới", nhiều chàng còn vác cả rượu cần, rượu ngô… lên để "khoe" đặc sản quê mình "nặng độ". Sau những tiếng "zô zô" liên tục là những ngày nghỉ học vì mệt mỏi do say rượu. Thậm chí, có anh còn cho rượu vào cặp, mang đến giảng đường, rồi mời mỗi bạn một chén. Chuyện này thì ít, nhưng trường nào cũng có. Thầy Hoàng Văn, giảng viên Trường đại học Hà Nội cho biết: "Để đề phòng trường hợp sinh viên vui vẻ quá đà, trước khi nghỉ Tết, các thầy cô giáo cùng với cán bộ Đoàn, Hội đã chú trọng tuyên truyền, nhắc nhở sinh viên, kiên quyết không để ngày "khai bút, mừng xuân" thành ngày "quậy" của một số sinh viên".

Còn những ngày đầu xuân trên giảng đường quân sự của "lính sinh viên" thì sao? Chúng tôi đã "đột kích" vào ba lô của Trần Văn Hùng, chàng học viên năm thứ 5 của Học viện Chính trị Quân sự. Quà quê của Hùng là một chiếc bánh chưng, một gói nhỏ tôm bóc - đặc sản của vùng biển Minh Lộc (Hậu Lộc, Thanh Hóa) quê anh. "Năm nào cũng vậy, tối hôm đầu tiên của ngày trả phép Tết, tiểu đội mình lại góp quà lại thành một "mâm cỗ", anh em vừa ăn, vừa tâm sự trao đổi tình hình thực hiện nhiệm vụ đi phép của mỗi người. Mọi người cùng nhau chia sẻ chuyện riêng, cũng là cơ sở để tiểu đội trưởng nắm được tình hình, báo cáo cấp trên. Mọi chuyện vui Tết dừng lại ở đó, sáng hôm sau đi học, mọi chuyện đều đi vào nền nếp chính quy. Buổi học đầu xuân, bao giờ cũng là "buổi học mẫu", vì đó là buổi học tự quản do chi đoàn phát động. Ai cũng muốn tranh thủ thu lượm thêm kiến thức sau những ngày phép Tết rất thoải mái"…

"Tết nối dài" của lính sinh viên, qua lời kể của Trần Văn Hùng, thì quả thật hấp dẫn. Mong rằng đó không chỉ là chuyện riêng của đơn vị Hùng mà là nét đẹp ngày càng được nhân rộng trong các giảng đường.