Thủ đô Bắc Kinh hiện đang là tiết xuân. Sáng sớm, trời lạnh khoảng 5 đến 7 độ và thường có mưa nhẹ. Gần trưa trời hửng nắng, nhiệt độ lên xuống trong khoảng 13 đến 15 độ. Bắc Kinh vốn đã đẹp lại càng đẹp và lãng mạn hơn bởi đan xen giữa những hàng Bạch Dương là màu hồng của hoa đào, màu trắng của hoa mơ, hoa mận, hoa lan và có cả màu đỏ của hoa hồng... Cảnh sắc thiên nhiên như hoà vào lòng người. Trong những ngày ở thăm Bắc Kinh, đi đến đâu Đại tướng Phùng Quang Thanh và Đoàn đại biểu Quân sự cấp cao nước Cộng hoà XHCN Việt Nam đều được đón tiếp chân thành, trọng thị, chu đáo, thắm tình đồng chí, anh em.

Đại tướng Phùng Quang Thanh viết lưu bút tại Học viện Chỉ huy Không quân Trung Quốc

Trong những ngày lưu lại Bắc Kinh, Đoàn đại biểu Quân sự cấp cao Việt nghỉ tại khách sạn Côn Thái Gia Hoa. Không chỉ có không gian, cảnh quan môi trường đẹp mà khách sạn còn nổi tiếng về sự nhiệt tình, hiếu khách. Ông Cao Huệ Minh - Giám đốc Khách sạn nói: “Bất cứ ai đến đây cũng được đón tiếp niềm nở, chu đáo. Nhưng với các bạn Việt Nam, vì mối quan hệ hữu nghị truyền thống đặc biệt Trung - Việt, vì tình cảm đặc biệt với Đại tướng Phùng Quang Thanh và Đoàn đại biểu Quân sự cấp cao nước Cộng hoà XHCN Việt Nam nên sự phục vụ của chúng tôi cũng rất đặc biệt”. Các nhân viên phục vụ tại khách sạn cho hay, từ khi biết tin Đoàn đại biểu Quân sự cấp cao Việt Nam sẽ nghỉ tại đây, họ đã được ông Cao Huệ Minh nhắc nhở rất kỹ về tinh thần phục vụ. Ông Cao cho rằng, được phục vụ Đại tướng Phùng Quang Thanh và Đoàn đại biểu Quân sự cấp cao nước Cộng hoà XHCN Việt là một vinh dự lớn.

Ngay sau khi đặt chân đến Thủ đô Bắc Kinh, Bộ trưởng Phùng Quang Thanh đã có buổi tiếp thân nhân gia đình các đồng chí: Trần Canh, Vi Quốc Thanh và Nguyễn Sơn. Cả đoàn chúng tôi ai cũng cảm động khi biết bà Trần Kiến Qua - vợ Lưỡng quốc Tướng quân Nguyễn Sơn, đã ở tuổi 96, sức yếu, đi đâu bây giờ phải có người dìu, vậy mà khi được lời mời của Đại tướng Phùng Quang Thanh vẫn nhất quyết yêu cầu các con đưa đến dự. Bà nói: “Tình cảm của Đại tướng Phùng Quang Thanh và Đoàn đại biểu Quân sự cấp cao nước Cộng hoà XHCN Việt Nam thật đáng quý, thật đáng trân trọng, nên dù vất vả mấy tôi cũng phải có mặt”.

Bà Trần Kiến Qua cho biết thêm, năm 1998, gia đình bà đã được Bộ Quốc phòng Việt mời sang thăm. Chuyến đi ấy để lại trong lòng bà và các thành viên trong gia đình những ấn tượng hết sức sâu sắc. 

Nói chuyện với thân nhân gia đình đồng chí Vi Quốc Thanh và đồng chí Trần Canh, Đại tướng Phùng Quang Thanh đánh giá rất cao công lao và sự giúp đỡ của các đồng chí cố vấn và chuyên gia Trung Quốc. Đồng chí nói: “Các đồng chí cố vấn và chuyên gia Trung Quốc đã đồng cam cộng khổ, giúp đỡ Việt một cách vô tư, luôn sẵn sàng hy sinh vì sự nghiệp giải phóng dân tộc của nhân dân Việt ”.

Trong lời tâm sự của mình, ông Vi Việt Tiến - con trai đồng chí Vi Quốc Thanh khoe: “Mẹ tôi đang cố gắng hoàn thiện 3 tập hồi ký của bố tôi về những năm tháng công tác ở Việt . Gia đình tôi xin nhận lỗi vì Bộ Quốc phòng Việt đã nhiều lần rất nhiệt tình mời sang thăm nhưng vì bận việc nên chúng tôi chưa đi được. Gia đình tôi hứa khi nào hoàn chỉnh 3 cuốn sách sẽ sang thăm và mang theo tập hồi ký này để tặng các bạn Việt ”.

Thiếu tướng Trần Trí Kiên, con trai đồng chí Trần Canh, nguyên Phó tư lệnh Khu Cảnh bị Trùng Khánh thì nói: “Khi còn sống bố tôi thường kể rất nhiều chuyện về cuộc kháng chiến của nhân dân Việt Nam, về Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Trong gia đình tôi người được ngưỡng mộ nhất là Chủ tịch Hồ Chí Minh. Ngày ở chiến trường Điện Biên Phủ, thấy bố tôi mệt mà vẫn làm việc, mặc dù điều kiện lúc đó khó khăn, thiếu thốn rất nhiều nhưng Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn nhắc các đồng chí phục vụ, nhất là các bác sĩ chăm sóc bố tôi chu đáo. Lần bố tôi về nước, do bận nhiều việc không đi tiễn được, Chủ tịch Hồ Chí Minh viết cho bố tôi một lá thư ngắn nói đại ý thế này: Chúng ta là bạn bè, là đồng chí, anh em và đã quá hiểu nhau nên không cần nghi lễ phô trương. Khi đồng chí về nước, tôi không đi tiễn được nên viết mấy dòng này xin được cảm ơn và chúc đồng chí lên đường mạnh khỏe… Lá thư nhỏ nhưng đầy ắp nghĩa tình ấy bây giờ mẹ tôi vẫn còn lưu giữ, coi đó như là báu vật của nhà mình...”. Cứ thế, những kỷ niệm sâu sắc về tình hữu nghị Việt Nam - Trung Quốc về những người bạn Trung Quốc đã từng sống, kề vai sát cánh với Đảng, Nhà nước, Quân đội và nhân dân Việt Nam lần lượt được tái hiện sống động như vừa mới hôm nào qua lời kể của thành viên dự buổi gặp mặt.

Đại tướng Phùng Quang Thanh trao bức ảnh xe tăng 390 húc đổ cổng Dinh Độc Lập tặng Học viện Chỉ huy Không quân Trung Quốc

Cảm động trước tấm lòng của các bạn Trung Quốc, Đại tướng Phùng Quang Thanh nói: “Uống nước nhớ nguồn” vốn là đạo lý, truyền thống của người Việt . Đảng, Nhà nước và nhân dân Việt mãi mãi khắc ghi trong tâm khảm mình sự ủng hộ, giúp đỡ to lớn, chí nghĩa, chí tình của bạn bè quốc tế, đặc biệt là người bạn láng giềng Trung Quốc". 

Khi trao bức ảnh Chủ tịch Hồ Chí Minh và Chủ tịch Mao Trạch Đông tặng thân nhân gia đình các đồng chí Trần Canh, Vi Quốc Thanh và Nguyễn Sơn, Đại tướng Phùng Quang Thanh xúc động nói: “Chủ tịch Hồ Chí Minh và Chủ tịch Mao Trạch Đông là những người đặt nền móng cho tình hữu nghị Việt - Trung. Đảng, Nhà nước, Chính phủ, Quân đội và nhân dân hai nước phải luôn luôn trân trọng, giữ gìn và phát huy tình cảm ấy để tình hữu nghị giữa hai nước ngày càng đâm chồi, nảy lộc, đơm hoa, kết trái”.

Trong cuộc tiếp thân mật Đại tướng Phùng Quang Thanh và Đoàn đại biểu Quân sự cấp cao nước CHXHCN Việt Nam, Phó chủ tịch Quân uỷ Trung ương Từ Tài Hậu đã đưa những diễn viên xuất sắc của Đoàn Nghệ thuật QGPND Trung Quốc đến biểu diễn phục vụ. Các nghệ sĩ Trung Quốc không chỉ biểu diễn các tác phẩm nghệ thuật của đất nước mình mà nhiều điệu múa, bài hát Việt đã được các bạn thể hiện rất thành công. Tôi đã gặp ở đây nữ diễn viên Hàn Duy Bình, cô biểu diễn rất hay bài hát Việt “Cây trúc xinh” bằng cả hai thứ tiếng Trung Quốc và Việt . Hàn Duy Bình tâm sự: “Sinh nhật của tôi là ngày 22-12, trùng với ngày thành lập Quân đội nhân dân Việt ". Năm 2005, tôi được tham gia đoàn sang Việt giao lưu, biểu diễn. Năm 2010 này, Đoàn Nghệ thuật QGPND Trung Quốc sẽ sang Việt biểu diễn và tôi đang nóng lòng chờ đợi ngày lên đường trở lại Việt mang lời ca tiếng hát của mình phục vụ bộ đội và nhân dân Việt ”.

Đến thăm Học viện Chỉ huy Không quân và Khu Cảnh bị Hạ Môn (Quân khu tỉnh Phúc Kiến), Đoàn đại biểu Quân sự cấp cao nước ta được đón tiếp rất nhiệt tình, trọng thị và chu đáo. Tại Học viện Chỉ huy Không quân - nơi có cả sĩ quan Không quân Việt Nam đang học tập, Đại tướng Phùng Quang Thanh đã trao tặng Học viện bức tranh chiếc xe tăng 390 (xe  tăng do Trung Quốc sản xuất) húc đổ cổng Dinh Độc Lập ngày 30-4-1975. Đại tướng Phùng Quang Thanh nói đại ý: Bộ đội Việt và vũ khí Trung Quốc góp phần tạo nên sức mạnh thần kỳ trong cuộc kháng chiến chính nghĩa của dân tộc Việt ... Thiếu tướng Hà Lập Quốc, Chính uỷ Học viện Chỉ huy Không quân rất xúc động trước ý kiến của Bộ trưởng Phùng Quang Thanh. Ông tâm sự: Chúng tôi nguyện làm tất cả những gì có thể để góp phần không ngừng vun đắp tình hữu nghị giữa hai nước và hai quân đội.

Bài và ảnh: Phùng Kim Lân (gửi từ Trung Quốc)