QĐND - Chúng tôi có dịp về thăm Khu di tích quốc gia đặc biệt rừng Trần Hưng Đạo (Cao Bằng), nơi 70 năm trước, Đội Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân (tiền thân của Quân đội nhân dân Việt Nam) được thành lập.

Trước cửa rừng Trần Hưng Đạo, hình ảnh đầu tiên hiện ra trước mắt chúng tôi là bức phù điêu 34 chiến sĩ trong buổi lễ thành lập Đội Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân; phía dưới là khu đất bằng, nơi ghi dấu sự kiện thành lập đội. Nơi đây có Nhà bia trung tâm, 4 mặt bia khắc chữ vàng toàn văn Chỉ thị thành lập Đội Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân, 10 lời thề danh dự do đồng chí Võ Nguyên Giáp đọc trong lễ tuyên thệ và danh sách 34 chiến sĩ.

Trung tướng Phan Văn Giang, Tư lệnh Quân khu 1 thăm Nhà  bia tưởng niệm 34 chiến sĩ Đội Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân.

Ông Đặng Hùng Cao, người đã gần 20 năm làm bảo vệ kiêm hướng dẫn viên Khu di tích quốc gia đặc biệt rừng Trần Hưng Đạo giới thiệu với chúng tôi: Rừng Trần Hưng Đạo được phân bố trên địa bàn hai xã Tam Kim và Hoa Thám, là trung tâm hệ thống các di tích lịch sử cách mạng liên quan đến sự kiện thành lập Đội Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân, bao gồm 5 điểm di tích: Khu rừng Trần Hưng Đạo; hang Thẳm Khẩu; đồn Phai Khắt; Vạ Phá, xã Tam Kim và di tích đồn Nà Ngần, xã Hoa Thám. Khu di tích quốc gia đặc biệt rừng Trần Hưng Đạo là nơi lưu giữ những địa danh, hiện vật gắn liền với giai đoạn lịch sử đặc biệt quan trọng đối với cách mạng Việt Nam; gắn liền với cuộc đời, sự nghiệp hoạt động cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đại tướng Võ Nguyên Giáp, đã và đang được Bộ Quốc phòng và các đơn vị trong toàn quân đầu tư tôn tạo, củng cố, với nhiều hạng mục công trình.

Thiếu tá Nguyễn Văn Giang, Đoàn trưởng Đoàn KT-QP 799, kiêm Giám đốc Công ty Xây lắp 86 cho biết: Công ty được Bộ tư lệnh Quân khu 1 giao xây dựng một số công trình trong khu di tích, gồm 8,6km đường liên xã Tam Kim-Hoa Thám; nhà chờ đón tiếp khách; xây mộ liệt sĩ đầu tiên trong quân đội hy sinh tại đồn Đồng Mu (xã Xuân Trường, huyện Bảo Lạc, tỉnh Cao Bằng)… Đến nay, các công trình đã và đang được hoàn tất với chất lượng cao.

Nhà trưng bày và nhà đón tiếp khách trong Khu di tích quốc gia đặc biệt rừng Trần Hưng Đạo được khởi công xây dựng đầu tháng 3-2014, dự kiến hoàn thành vào cuối tháng 8-2014; đơn vị xây dựng phấn đấu hoàn thành đúng tiến độ, bảo đảm chất lượng, mỹ thuật.

 Ông Tô Thanh Hoạt, Chủ tịch UBND xã Tam Kim cho biết: Thời gian qua, Khu di tích quốc gia đặc biệt rừng Trần Hưng Đạo được quan tâm đầu tư tôn tạo và phát huy giá trị, với nhiều hạng mục như: Nhà dâng hương, nhà trưng bày, nhà đón tiếp khách; cải tạo nhà ở của 34 chiến sĩ, làm đường... Xã được Bộ Quốc phòng đầu tư xây mới 35 "nhà 100 đồng”; hoàn thiện 5 nhà tình nghĩa và khánh thành Nhà văn hóa xóm Nà Khoang; hỗ trợ 40 hộ gia đình nghèo đặc biệt khó khăn, mỗi hộ 20 triệu đồng để phát triển kinh tế gia đình.

Tạm biệt xã Tam Kim và khu rừng Trần Hưng Đạo, chúng tôi mang theo bao tình cảm thắm thiết, chân tình của người dân nơi cội nguồn cách mạng. Sự quan tâm đầu tư của các cấp, ngành đối với Khu di tích quốc gia đặc biệt rừng Trần Hưng Đạo và các xã Tam Kim, Hoa Thám là sự tri ân nghĩa tình với đồng bào nơi đây.

Bài và ảnh: KHƯƠNG DOÃN