QĐND -  Vườn quốc gia Yók Đôn được thành lập ngày 29-10-1991, có diện tích 115.545ha. Vườn có nhiệm vụ bảo vệ, bảo tồn thiên nhiên mẫu chuẩn hệ sinh thái rừng khộp mang đặc trưng của rừng nhiệt đới Đông Nam Á; bảo tồn nguồn gen sinh vật rừng; nghiên cứu khoa học; bảo tồn danh lam thắng cảnh; khai thác du lịch sinh thái kết hợp phòng hộ bảo vệ môi trường...

Người dân buôn Đrang Phốk "vô tư" vào rừng khai thác gỗ trái phép.

Được ví như lá phổi xanh của khu vực Nam Tây Nguyên, nhưng những năm gần đây Vườn quốc gia Yók Đôn bị "lâm tặc" tấn công từ nhiều phía. Có thời gian chúng ngang nhiên dựng lán trại, sử dụng các phương tiện cơ giới để khai thác gỗ quý một cách trắng trợn. Hiện nay một số tiểu khu có trữ lượng lớn gỗ quý hiếm đã bị "lâm tặc" khai thác trắng. Nguyên nhân chủ yếu là do công tác quản lý của chủ rừng lỏng lẻo. Sau khi có phản ánh của dư luận, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã cùng chính quyền tỉnh Đắc Lắc thực hiện nhiều biện pháp để bảo vệ rừng. Trong đó, việc quan trọng nhất là sắp xếp, bố trí lại cán bộ, tăng cường thêm lực lượng, lập thêm các trạm kiểm lâm cơ động ở những vị trí xung yếu... Ngay sau đó Vườn được tăng thêm 100 biên chế, tổ chức thành 1 hạt và 16 trạm kiểm lâm, trong đó có 2 trạm cơ động. Nhờ vậy, thời gian gần đây, nạn phá rừng ở đây đã có dấu hiệu giảm.  Tại các "điểm nóng" đã tổ chức các chốt kiểm lâm cơ động và đội kiểm lâm liên ngành, tổ chức chốt chặn suốt ngày đêm. Từ khi thực hiện các biện pháp quyết liệt này, tại các "điểm nóng" như bến sông Sê-rê-pốc, nằm ở buôn Trí, xã Krông Na, huyện Buôn Đôn (Đắc Lắc), hoạt động của "lâm tặc" không còn công khai như trước, gỗ lậu đã bị chặn đường vận chuyển, bến sông đã bình yên trở lại.

Hay như ở khu vực Bến Cát nằm sâu trong rừng, nơi còn nhiều gỗ quý hiếm và là địa điểm người dân hay lợi dụng việc đi đánh bắt cá trên sông để vào rừng khai thác lâm sản trái phép cũng đã được ngăn chặn. Điều đó cho thấy, một số biện pháp của các cơ quan chức năng và của Ban lãnh đạo Vườn quốc gia Yók Đôn đã bắt đầu phát huy tác dụng.

Gỗ lậu tập kết trong vườn của các hộ dân buôn Đrang Phốk.

Tuy nhiên, công tác giữ rừng ở Vườn quốc gia Yók Đôn còn nhiều áp lực, trong đó phải kể đến là xung quanh vùng đệm của vườn hiện có tới 9 nghìn hộ với hơn 40 nghìn nhân khẩu sinh sống. Trong số đó, còn không ít hộ sống chủ yếu bám vào rừng để khai thác lâm thổ sản, săn bắt động vật quý hiếm trái phép. Thậm chí, còn có cả một buôn định cư ngay trong vùng lõi của vườn. Mặc dù năm 2010, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã đầu tư hơn 13 tỷ đồng xây dựng cho bà con buôn Đrang Phốk hồ đập thủy lợi, bảo đảm nước sinh hoạt và nước tưới cho 70ha lúa nước hai vụ nhằm tạo điều kiện để bà con gắn bó với cây lúa, giảm bớt tình trạng đi rừng khai thác gỗ trái phép. Thế nhưng hiện nay, nhiều hộ dân ở buôn Đrang Phốk vẫn công khai đi rừng đốn gỗ, bẫy thú để bán cho các đầu nậu. Thậm chí một số hộ dân còn ngang nhiên bao chiếm hàng chục héc-ta rừng để làm đất sản xuất và... sang nhượng cho các hộ khác.

Lực lượng kiểm lâm chốt Đắc Ruê tuần tra bảo vệ rừng.

Sáng 28-6, khi chúng tôi cùng lãnh đạo Vườn quốc gia Yók Đôn đi kiểm tra rừng đã phát hiện người dân buôn Đrang Phốk sử dụng xe cày "vô tư" vào rừng đốn gỗ trái phép. Không những thế, ngày 5-8-2008, UBND huyện Buôn Đôn còn ban hành Quyết định số 2089/QĐ-UBND về việc phê duyệt nhiệm vụ quy hoạch khu dân cư mới tại buôn Đrang Phốk. Theo quyết định này, đến năm 2020, khu dân cư này sẽ có 250 hộ dân với 1.320 nhân khẩu. Chúng tôi cho rằng, việc quy hoạch khu dân cư mới tại buôn Đrang Phốk nếu được thực hiện càng làm tăng thêm áp lực cho công tác quản lý bảo vệ rừng ở Vườn quốc gia Yók Đôn và vi phạm khoản 1, Điều 54 Luật Bảo vệ và Phát triển rừng. Bên cạnh đó, từ cuối năm 2011, việc xây dựng Quốc lộ 14C với 62km ngang qua vườn, mà suốt dọc tuyến đường này không hề đặt chốt, trạm kiểm lâm nào đã khiến cho công tác bảo vệ rừng ở đây thêm phần khó khăn, phức tạp, đồng thời tạo kẽ hở cho lâm tặc lợi dụng. Vì vậy để bảo đảm cho việc giữ rừng tại Vườn quốc gia Yók Đôn có hiệu quả thì nhất thiết UBND huyện Buôn Đôn cần phải điều chỉnh lại Quyết định 2089/QĐ-UBND theo hướng khoanh vùng, giữ nguyên số hộ hiện tại ở buôn Đrang Phốk tiến tới đưa toàn bộ số dân cư này ra khỏi vùng lõi của vườn. Tăng cường thêm lực lượng cơ động để quản lý chặt chẽ đoạn Quốc lộ 14C chạy ngang qua vườn. Như vậy mới hy vọng giảm áp lực trong việc giữ rừng quốc gia Yók Đôn./.

Bài và ảnh: Kiều Bình Định