QĐND - Trong khi nước ta đang phải đối mặt với tình trạng thiếu đội ngũ công nhân lành nghề, thì số lượng học sinh vào các trường đại học tăng nhanh hơn số học sinh vào học trong các trường đào tạo công nhân kỹ thuật. Việc này phần nào phản ánh được thực trạng "thừa thầy thiếu thợ" đang diễn ra phổ biến trên khắp các lĩnh vực của đời sống xã hội.

 Theo thống kê của Tổng cục dạy nghề (Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội), kết thúc khóa 1 cao đẳng nghề (2007 đến 2010), có khoảng 750 doanh nghiệp tham dự và trực tiếp tuyển dụng. Hơn 80% trong tổng số 22.016 sinh viên tốt nghiệp khóa học này có việc làm đúng nghề ngay sau khi tốt nghiệp. Trong đó, một số nghề có tỷ lệ sinh viên tốt nghiệp có việc làm ngay đạt khá cao, như điện công nghiệp (hơn 87%), hàn (hơn 92%), cắt gọt kim loại (hơn 89%),... Thực tế này đã phản ánh nhu cầu của thị trường lao động về lực lượng lao động sản xuất trực tiếp, nhất là lao động qua đào tạo nghề... Còn tại hội nghị trực tuyến triển khai công tác tuyển sinh đào tạo nghề năm 2011 và thi tốt nghiệp cao đẳng nghề khóa 2, do Tổng cục Dạy nghề tổ chức vào cuối tháng 4-2011, ý kiến của các đại biểu tham dự một lần nữa khẳng định sức “hút” của lao động có tay nghề đối với thị trường lao động. Ví dụ, Trường Cao đẳng nghề Đà Nẵng, tại lễ phát bằng tốt nghiệp cho sinh viên khóa 1 có 35 doanh nghiệp trên địa bàn và khu vực miền Trung đến tuyển dụng tại chỗ 117 sinh viên, với mức lương khởi điểm cao nhất là 300USD/ tháng. Thậm chí, với một số nghề, doanh nghiệp còn đến tận trường để “đặt cọc” ngay khi sinh viên còn chưa tốt nghiệp. Ông Phạm Hồng Phương, Phó hiệu trưởng Trường cao đẳng nghề Đồng Nai, cho biết: “Rất nhiều doanh nghiệp đã liên hệ với nhà trường để tuyển dụng lao động, nhất là các nghề hàn, điện... nhưng trường không đủ sinh viên để cung cấp”.

Đào tạo nghề mộc cho thanh niên ở làng nghề truyền thống Chàng Sơn, huyện Thạch Thất, Hà Nội.

Tại Cần Thơ, thống kê của Trường cao đẳng nghề Cần Thơ và Trường cao đẳng Cơ điện và Nông nghiệp Nam bộ (đóng trên địa bàn TP Cần Thơ) hằng năm có hơn 70% sinh viên tốt nghiệp có việc làm...

Có thể dễ dàng nhận ra rằng, so với sinh viên tốt nghiệp các trường đại học, tỷ lệ sinh viên có việc làm ngay sau khi tốt nghiệp ở các trường nghề cao hơn hẳn. Thế nhưng, thực tế nhiều năm qua hầu hết các trường nghề đều gặp khó khăn trong việc tuyển sinh. Đa số học sinh sau khi tốt nghiệp THPT đều đặt mục tiêu là phải vào đại học. Trong khi đó, công tác thông tin, tuyên truyền, tư vấn và hướng nghiệp về dạy nghề hiện nay chưa đủ mạnh để tác động, làm cho xã hội, nhất là học sinh tốt nghiệp THCS, THPT, thanh niên hiểu đúng và lựa chọn học nghề.

Ông Dương Đức Lân, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Dạy nghề khẳng định: Trong năm 2011, toàn ngành phấn đấu sẽ tuyển sinh dạy nghề cho khoảng 1,86 triệu người, tăng 6,4% so với năm 2010, trong đó trình độ cao đẳng và trung cấp nghề là 420.000 người. Một trong những giải pháp trọng tâm là tăng cường công tác tuyên truyền, hướng nghiệp cho học sinh ngay từ cấp học phổ thông, thiết lập mạng lưới tuyển sinh đến cấp huyện và xây dựng hệ thống dự báo về nhu cầu đào tạo nghề chính xác, kịp thời theo cơ cấu nghề, cấp trình độ và theo vùng miền, tạo điều kiện thuận lợi cho các trường trong công tác đăng ký chỉ tiêu tuyển sinh học nghề.

Bài và ảnh: Hà Vũ