* Tính mạng người dân bị đe dọa

Chúng tôi đến ấp 4, xã Nhơn Đức, huyện Nhà Bè, hai ngày sau vụ sạt lở đêm 25 rạng sáng 26-5, nhấn chìm 5 căn nhà xuống rạch Dơi - một nhánh của sông Cần Giuộc. Những căn nhà “lâm nạn” giờ đây chỉ còn các bức tường nham nhở. Dòng nước vẫn cuộn chảy, đập vào vách đất, tạo nên những hàm ếch trống hoác…

Ông Trần Văn Giàu, Trưởng ban Quản lý Dự án Khu Đường sông Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, hiện thành phố có 63 điểm với tổng chiều dài hơn 50 km có nguy cơ sạt lở cao. 20 điểm trong số này đã có dự án đầu tư xây dựng bờ kè bảo vệ, trong đó một điểm ở bán đảo Thanh Đa, thuộc phường 25, quận Bình Thạnh đã hoàn thành với tổng mức đầu tư 41 tỉ đồng và đưa vào sử dụng. Hai điểm ở cầu Phước Long và cầu Rạch Tôn, huyện Nhà Bè đang trong giai đoạn thi công (tổng mức đầu tư hai công trình này khoảng 46,1 tỉ đồng) được khoảng 50% khối lượng công việc và dự kiến hoàn thành vào tháng 9 năm nay. Bốn dự án khác cũng ở địa phận huyện Nhà Bè, tại các khu vực cầu: Long Kiển, Phước Lộc, Bà Sáu, Rạch Tôn 2 với tổng mức đầu tư hơn 100 tỉ đồng. Bốn dự án này đã có thiết kế công trình, đang trong giai đoạn chuẩn bị thực hiện, chờ địa phương bàn giao mặt bằng. Tuy nhiên, đến nay do chưa được ghi vốn nên dự án chưa được thành phố phê duyệt và địa phương cũng không có kinh phí để thực hiện đền bù, giải tỏa.

Hiện trường vụ sạt lở ở xã Nhơn Đức (huyện Nhà Bè, Thành phố Hồ Chí Minh sáng 26-5).

Theo ông Trần Văn Giàu, tổng mức dự toán công trình của 13 điểm còn lại vào khoảng 850 tỉ đồng, đang trong giai đoạn chuẩn bị đầu tư (điểm vừa xảy ra vụ sạt lở ở xã Nhơn Đức vừa qua là một trong 13 điểm này). Về cơ bản, Khu Đường sông thành phố đã chuẩn bị xong hồ sơ dự án đầu tư; đã lấy ý kiến chuyên môn của Phòng Quản lý giao thông thủy (Sở Giao thông Vận tải) và đã có ý kiến đồng ý cho thực hiện của lãnh đạo Sở. Tuy nhiên, tất cả hồ sơ các công trình này đang còn chờ được... ghi vốn.

Về nguyên nhân thiếu vốn, ông Trần Văn Giàu cho biết, kinh phí thực hiện công trình trong một năm được phân vào 3 kỳ: đầu, giữa và cuối năm. Theo kế hoạch, nhu cầu kế hoạch trong năm 2009 là khoảng 49,2 tỉ đồng, nhưng đến thời điểm này (cuối tháng 5) mới chỉ được ngành tài chính ghi vốn 16,6 tỉ đồng cho cả 7 dự án, trong đó bao gồm cả phần nợ tồn 7 tỉ đồng của Khu Đường sông với nhà thầu công trình ở bán đảo Thanh Đa.

Theo lãnh đạo Khu Đường sông, để tạo điều kiện triển khai thi công các dự án chống sạt lở còn lại, Sở Kế hoạch và Đầu tư đang đề nghị UBND thành phố, cơ quan chức năng và Ban Quản lý dự án Khu Đường sông điều chỉnh vốn xây dựng và cho áp dụng hình thức ứng vốn đối với các dự án chuyển tiếp. Nhằm sử dụng hiệu quả nguồn vốn ngân sách, thành phố sẽ thực hiện việc điều chuyển vốn từ các dự án thi công chậm, đang gặp khó khăn, vướng mắc sang cho các dự án thi công vượt kế hoạch trong đó có các dự án chống sạt lở bờ sông. Đối với các dự án chuyển tiếp và dự án đã đấu thầu, chủ đầu tư và nhà thầu tích cực thương thảo về áp dụng phương pháp thi công ứng vốn. Áp dụng phương pháp này, các dự án phải dự kiến số vốn sẽ giải ngân trong năm 2009 và những năm tiếp theo, để có cơ sở tính số vốn sẽ cấp bù lỗ vay…

Thiếu vốn thực hiện các công trình trong phạm vi toàn thành phố là một thực tế, nhưng theo Trưởng ban Trần Văn Giàu, hiện Khu Đường sông đang rất cần một số kinh phí (khoảng 11 tỉ đồng) để thực hiện Dự án Quy hoạch chỉnh trị hệ thống sông, kinh rạch trên địa bàn thành phố. Thực hiện Dự án này, sẽ chỉ ra được những nơi cần cảnh báo nguy cơ sạt lở, chỗ nào nguy hiểm, chỗ nào cần di dời dân, chỗ nào cần giữ đất để đầu tư xây dựng kè bảo vệ; giúp chính quyền và người dân chủ động hơn trước những biến đổi của thiên tai. Dự án này hiện nằm trong 13 dự án chưa có quyết định đầu tư vì lý do chưa có vốn.

Một vấn đề nữa là thiếu kinh phí đền bù cho người dân để giải tỏa, bàn giao mặt bằng cho chủ đầu tư. Hiện tại, chỉ tính riêng ở huyện Nhà Bè đã có 4 khu vực.

Bài và ảnh: LONG CHÂU-THUẦN PHONG