QĐND online- Nhờ bộ đội vận động, hướng dẫn, đồng bào các dân tộc trên địa bàn huyện Mường Nhé (Điện Biên) đã biết trồng lúa nước thay vì thói quen chỉ trồng lúa nương đã ăn sâu vào nếp nghĩ nhiều đời nay. Đời sống của bà con cũng vì thế mà khấm khá hơn... Song để nhân rộng những “cánh đồng 2 vụ lúa” ở đây đòi hỏi các cấp, các ngành cần tiếp tục đầu tư, triển khai hiệu quả các dự án thủy lợi....

Trung tá Lê Khắc Tư, Đội trưởng Đội sản xuất số 8, Nông trường 2, Đoàn kinh tế-quốc phòng B79 (Quân khu 2) dẫn chúng tôi ra tham quan những cánh đồng lúa nước của đồng bào trên địa bàn đơn vị phụ trách. Anh khẳng định chắc nịch: “Đồng bào chỉ có thể thoát nghèo bền vững nếu biết trồng lúa nước”. Chính từ suy nghĩ này mà nhiều năm nay, giúp đồng bào các dân tộc trên địa bàn huyện Mường Nhé (Điện Biên)-một trong những huyện nghèo nhất nước với hơn 70% dân số là đồng bào người Mông trồng lúa nước là quyết tâm, là tâm huyết của tập thể cán bộ, chiến sĩ Đoàn kinh tế-quốc phòng B79.

Cán bộ và trí thức trẻ tình nguyện Đoàn kinh tế-quốc phòng B79 hướng dẫn người dân xã Mường Nhé chăm sóc lúa nước.

Tại cánh đồng lúa nước thuộc bản Nậm Là, xã Mường Nhé, chúng tôi gặp bà Phùng Thị Sơ, người dân tộc Thái đang chăm chú làm cỏ. Chỉ tay vào ruộng lúa xanh mướt đang thì con gái, bà Phùng Thị Sơ vui vẻ cho biết:

-Trước đây nhà tôi chỉ làm lúa nương thôi. Lúa nương năng suất thấp lắm cán bộ à, lại phải đốt rừng nữa. Nay có nước về, được bộ đội động viên, hướng dẫn, gia đình tôi mạnh dạn nhận 4 sào ruộng để trồng lúa nước. Đây là vụ chiêm xuân đầu tiên, hy vọng sẽ thu được nhiều thóc...

Theo Trung tá Lê Khắc Tư, mỗi “sào” ở đây tương đương với 1.000m². Bây giờ cứ khai hoang đến đâu, nước về đến đâu là đồng bào làm lúa nước đến đó. Thế nhưng chỉ cách đây vài năm thôi, để vận động bà con làm lúa nước thật không đơn giản vì bà con chưa tin trồng lúa nước cho năng suất cao. Đơn vị phải làm nhiều mô hình trồng lúa nước để “trình diễn”. Làm thành công thì bà con mới tin, mới làm theo.

Cánh đồng lúa nước ở bản Nậm Là mà chúng tôi đang tham quan có diện tích hơn 10 héc-ta. Những năm trước, khi nước chưa về, bà con thường bỏ hoang hóa hoặc chỉ trồng ngô, vì vậy đời sống rất khó khăn. Năm 2010, dự án thủy lợi Nậm Là đưa vào khai thác. Có nước về, được sự động viên và hướng dẫn của bộ đội, bà con đã hăng hái nhận ruộng để trồng lúa nước 2 vụ. Mặc dù đây là vụ lúa nước đầu tiên nhưng bà con ai cũng phấn khởi và tin tưởng vào một vụ mùa bội thu.

Trung tá Trần Minh Huệ, Trưởng ban Dân vận Đoàn B79-người đã có hàng chục năm lăn lộn ở các đội sản xuất cho chúng tôi biết: “Hầu hết các hộ gia đình biết làm lúa nước đều đã thoát nghèo. Có những hộ khá lên nhờ lúa nước. Điển hình như gia đình ông Mùa Bá Hạ, dân tộc Mông, trú tại bản Cây Sặt, xã Mường Toong có gần 5 héc-ta lúa nước 2 vụ, thu hoạch từ 9 đến 10 tấn thóc/năm. Từ một hộ nghèo, nay gia đình ông Mùa Bá Hạ đã trở thành một hộ khá”.

Nếu như năm 2005 lương thực bình quân đầu người của huyện Mường Nhé mới đạt 278 kg/người/năm thì năm 2010 con số này là 353 kg/người/năm. Giai đoạn 2005-2010, tỷ lệ hộ nghèo của huyện giảm trung bình 5%/năm. Để đạt được kết quả này thì chuyển đổi cơ cấu cây trồng, trong đó có việc mở rộng diện tích trồng lúa nước có vai trò đặc biệt quan trọng. Chúng tôi được biết, một trong những hướng ưu tiên của huyện Mường Nhé thời gian tới là tiếp tục phát triển mạnh diện tích trồng cây lúa nước.

Trao đổi với chúng tôi, Đại tá Lê Thanh Trâm, Chính ủy Đoàn kinh tế-quốc phòng B79 cho biết, hiện nay việc trồng lúa nước nói chung, lúa nước 2 vụ nói riêng đã không còn “mới lạ” đối với đồng bào các dân tộc trên địa bàn huyện Mường Nhé nữa. Tuy nhiên, để nhân rộng những “cánh đồng lúa nước 2 vụ” cần phải tiếp tục đầu tư xây dựng nhiều hơn nữa những dự án thủy lợi, hỗ trợ bà con khai hoang...

Dự án thủy lợi Nậm Là với tổng vốn 10 tỷ đồng do Đoàn B79 làm chủ đầu tư được hoàn thành năm 2010 là một trong những dự án mang lại hiệu quả cao. Với hệ thống kênh, mương kiên cố dài 4,5km dẫn nước từ đập thủy lợi đến các cánh đồng, phục vụ tưới tiêu cho 75 héc-ta ruộng ban đầu (năng lực tưới tiêu của dự án lên đến hàng trăm héc-ta) của đồng bào 3 bản Nà Pán, Nậm Là và Mường Nhé (xã Mường Nhé). Tuy nhiên, qua tìm hiểu thực tế chúng tôi thấy, những dự án như vậy chưa nhiều. Ở một huyện miền núi địa hình chia cắt, giao thông còn khó khăn, nhiều nơi bà con chưa trồng được lúa nước hoặc chỉ trồng được lúa nước một vụ với diện tích manh mún do thiếu nước thì những dự án như dự án thủy lợi Nậm Là thực sự là điều ao ước của bà con. Chúng tôi cũng được biết thêm, hiện một số dự án thủy lợi như Nậm Xả (xã Mường Toong); Trạm Púng (xã Quảng Lâm); Phù Phang (xã Chung Chải); Sen Thượng (xã Sen Thượng)... đang được triển khai xây dựng. Mong rằng, những công trình này sẽ sớm hoàn thành và đưa vào khai thác đạt hiệu quả. Ngoài ra, cấp ủy, chính quyền địa phương cũng cần có những chính sách cụ thể, thiết thực nhằm động viên, khuyến khích và hỗ trợ đồng bào đẩy mạnh khai hoang phục hóa...

Bài và ảnh: Kiên Anh