QĐND Online - Việc 9 doanh nghiệp dệt của cụm công nghiệp làng nghề Phương La, xã Thái Phương, huyện Hưng Hà, tỉnh Thái Bình xả chất thải độc hại chưa qua xử lý ra môi trường đã khiến lãnh đạo các ban ngành và cơ quan chức năng của tỉnh này “đau đầu”. Điều đáng lo ngại không phải chỉ là việc xử lý các doanh nghiệp này ra sao mà vấn đề đặt ra là với 202 làng nghề, tỉnh Thái Bình đang đứng trước thực trạng là phần đông các cơ sở sản xuất, kinh doanh trên địa bàn tỉnh đều ít nhiều gây tác động, ảnh hưởng xấu đến môi trường sống.

Ô nhiễm tại làng nghề (ảnh minh họa)

Theo đánh giá của các cơ quan chức năng, hiện trên địa bàn tỉnh Thái Bình, ô nhiễm môi trường ở các làng nghề dệt, nhuộm là nghiêm trọng nhất. Với 2000 tấn sản phẩm/tháng, mỗi ngày 23 cơ sở doanh nghiệp có hoạt động nấu, giặt, tẩy, nhuộm của tỉnh phải cần tới 2.900m³ nước; 3,8 tấn hoá chất các loại. Phân tích mẫu nước thải của 11 doanh nghiệp có hoạt động nấu, giặt, tẩy, nhuộm ở cụm công nghiệp làng nghề Phương La cho thấy thông số BOD5 (ô-xi sinh hoá) của các công ty, xí nghiệp này vượt quá 20 lần cho phép; thông số COD (ô-xi lý hoá) vượt quá 26 lần cho phép. Không có hệ thống và quy trình xử lý nước thải, tất cả lượng nước dùng để tẩy, rửa đều chảy thẳng ra sông, hồ xung quanh gây ô nhiễm nghiêm trọng nguồn nước sinh hoạt và ảnh hưởng xấu đến sức khoẻ người dân. 30% lượng thuốc nhuộm, 85 đến 90% hoá chất còn lại trong nước thải khi chảy thẳng ra sông Tân Việt đã làm biến đổi đời sống sinh học của con sông này. Cung cấp nước tưới cho nhiều ha lúa thuộc 2 xã Minh Tâm và Hồng An song thứ mùi khó chịu, những mảng màu hoá chất từ con sông này đã làm giảm năng suất và sản lượng mùa vụ, gây lo lắng cho bà con nông dân.

Trung tá Bùi Quang Dương- Đội phó Đội chống ô nhiễm và huỷ hoại môi trường, Phòng Cảnh sát Môi trường, công an tỉnh Thái Bình cho biết: Khảo sát, kiểm tra toàn bộ 23 cơ sở sản xuất có hoạt động nấu, giặt, tẩy, nhuộm thì có đến 22 cơ sở vi phạm pháp luật bảo vệ môi trường, không có hệ thống xử lý nước thải hoặc có thì lại chưa đạt tiêu chuẩn về môi trường; 15/23 doanh nghiệp không có báo cáo đánh giá hay cam kết bảo vệ môi trường.

…đến ô nhiễm phổ biến

Thực tế cho thấy, không chỉ các doanh nghiệp tẩy, nhuộm gây ô nhiễm môi trường mà ở Thái Bình, các làng có nghề làm bánh cáy, làm giấy, đóng đồ gỗ, chạm khảm, chế biến nông sản thực phẩm… đều vi phạm các quy định về bảo vệ môi trường nước và không khí. Nhiều địa phương tiến hành xây dựng cụm công nghiệp để đưa các cơ sở sản xuất này ra xa khu dân cư, tránh ô nhiễm môi trường nhưng quy hoạch vẫn mang tính tự phát, công nghệ lạc hậu, thủ công, thiết bị chắp vá, thiếu đồng bộ, hệ thống xử lý nước thải không đảm bảo. Chính vì thế mà tiến hành kiểm tra thì gần như 100% mẫu nước thải ở các làng nghề đều có thông số về môi trường vượt quá tiêu chuẩn cho phép; nước mặt, nước ngầm đều có dấu hiệu bị ô nhiễm. Với các làng nghề tái chế nhựa, kim loại, bụi trong không khí phát sinh từ khâu xay, nghiền, phơi, tẩy gỉ… và từ các cơ sở dùng than để gia nhiệt sản xuất thường vượt quá tiêu chuẩn cho phép 15 lần. Tình trạng gây ô nhiễm môi trường phổ biến và nghiêm trọng của các làng nghề trong tỉnh đã gây bức xúc dư luận, là nguyên nhân chủ yếu dẫn đến số đơn thư khiếu nại, tố cáo của người dân ở các vùng nông thôn tăng cao trong năm nay.

Từ năm 2002, thực hiện Nghị quyết 01 của Ban chấp hành Đảng uỷ Thái Bình, nghề và các làng nghề trong tỉnh phát triển nhanh chóng. góp phần giải quyết công ăn việc làm và nâng cao đời sống xã hội; từ những thành tựu đáng khích lệ đó, bộ mặt nông thôn đã có nhiều khởi sắc. Theo quy hoạch, đến năm 2015, tỉnh Thái Bình sẽ có trên 200 cụm công nghiệp làng nghề. Ưu tiên phát triển công nghiệp làng nghề là hướng đi đúng của một tỉnh nông nghiệp đất chật, người đông như Thái Bình nhưng nếu không có cơ chế giám sát và những quy định chặt chẽ về bảo vệ môi trường thì tỉnh này sẽ còn nhiều cụm công nghiệp làng nghề ô nhiễm như Phương La.

Trần Lê