Thiếu tá, bác sĩ Văn Thiện Hiền khám bệnh cho đồng bào các dân tộc thiểu số huyện Bảo Lạc (Cao Bằng).

Trong chuyến công tác tại Cao Bằng vừa qua, chúng tôi được nghe một câu chuyện xúc động về tình quân dân cá nước, về sự vất vả của bộ đội nơi vùng núi cao biên giới này.

Chuyện là, đầu năm 2001, một cán bộ của Đoàn kinh tế- quốc phòng B99 (Quân khu 1) đang khảo sát để triển khai xây dựng cơ sở hạ tầng tại Khu kinh tế- quốc phòng Bảo Lạc- Bảo Lâm (hai huyện miền núi vùng sâu, vùng xa và khó khăn nhất tỉnh Cao Bằng) không may bị đau ruột thừa cấp. Từ thôn Táp Rượu (xã Thượng Hà, huyện Bảo Lạc) nếu đi bằng ô tô về thị xã Cao Bằng phải mất cả ngày đường, lại toàn vượt đèo, leo dốc, tính mạng người bệnh sẽ không an toàn. Ngày đó, Trung tâm y tế huyện Bảo Lạc không có bác sĩ, chỉ toàn y tá, y sĩ. Cả đơn vị chạy đôn chạy đáo mới tìm và mời được bà Thanh, nguyên là phó chủ tịch xã đã nghỉ hưu, trước đó bà là bác sĩ. Cùng với sự giúp đỡ của bà Thanh, đơn vị gọi điện về bệnh viện 91 của Quân khu, nhờ bác sĩ trực hướng dẫn qua điện thoại cách xử lý an toàn nhất. Không thuốc gây mê, gây tê, phòng mổ và dụng cụ thì rất thô sơ, nhưng cả bác sĩ, phụ mổ và người bệnh đã vượt qua tình thế đặc biệt và ca mổ đã thành công.

Hiện nay, người bệnh may mắn đó vẫn công tác tại đơn vị, vẫn bám trụ nơi biên cương, gắn bó với người dân biên giới xa xôi, mặc dù vợ con anh vẫn ở Nam Định. Anh đã cùng đơn vị khắc phục khó khăn, thực hiện các dự án kinh tế- quốc phòng, phát triển kinh tế- xã hội, trồng rừng, khoanh nuôi bảo vệ rừng, khuyến nông, khuyến lâm, hướng dẫn bà con trồng lúa nước, nâng cao chất lượng cuộc sống. Anh là trung tá Lê Hồng Thiêm, Chủ nhiệm chính trị Đoàn kinh tế-quốc phòng B99. Gặp chúng tôi, anh Thiêm cười rất tươi và cho biết: “Giao thông bây giờ khác trước nhiều rồi. Đoàn B99 đã cùng địa phương làm đường giao thông, đi lại thuận tiện. Đơn vị còn xây dựng được 11 điểm dân cư văn hoá với đầy đủ điện- đường- trường- trạm. Và đặc biệt, bệnh xá của đơn vị được đầu tư cơ bản cả về cơ sở vật chất và đội ngũ y, bác sĩ có trình độ chuyên môn, tay nghề tốt. Hiện nay, bệnh xá B99 là địa chỉ tin cậy của đồng bào các dân tộc hai huyện miền núi Bảo Lạc, Bảo Lâm và cả vùng lân cận”.

Chúng tôi đến bệnh xá quân y B99 vào những ngày nghỉ cuối tuần. Nhưng thật bất ngờ, tất cả cán bộ, chiến sĩ, công nhân viên đều có mặt đông đủ, khám, chữa bệnh cho nhân dân. Y sĩ đa khoa La Thị Hiếu, người dân tộc Tày, ngừng tay ghi sổ, nói với chúng tôi: “Trong ngày hôm nay, bệnh xá đã khám bệnh được hơn 60 lượt người dân. Thường thì ngày nghỉ, ngày lễ, đồng bào vẫn xuống núi đi chợ và vào bệnh xá để kiểm tra sức khỏe, khám bệnh đông hơn, nên chúng tôi phân công nhau trực 24/24 giờ, kịp thời phục vụ đồng bào. Đường sá xa xôi nên bệnh nhân đến giờ nào chúng tôi đón tiếp ngay, không để bà con phải ra về mà chưa được thăm khám” .

Thấy y sĩ Hiếu hỏi người bệnh này bằng tiếng dân tộc Tày, nhưng người bệnh khác thì chị lại cần người phiên dịch? Như hiểu được thắc mắc của chúng tôi, chị Hiếu giải thích: “Ở Khu kinh tế-quốc phòng Bảo Lạc, Bảo Lâm có đồng bào của 9 dân tộc thiểu số cùng chung sống (Tày, Nùng, Lô Lô, Sán Chỉ, Mông…) nhưng phổ thông hơn cả là tiếng dân tộc Tày. Chúng tôi tranh thủ giờ nghỉ, ngày nghỉ để học thêm tiếng các dân tộc trong vùng, như vậy mới khám và chữa bệnh được cho bà con. Kinh nghiệm của những năm trước, nhờ biết tiếng dân tộc mà bác sĩ Hiền, bác sĩ Phượng của bệnh xá đã cấp cứu kịp thời nhiều ca bệnh hiểm nghèo. Cũng từ đó mà đồng bào rất tin tưởng khi được quân y B99 chữa bệnh”.

Những năm qua, dẫu còn nhiều khó khăn thiếu thốn, song cán bộ, chiến sĩ, công nhân viên bệnh xá quân y B99 đã không quản ngại vất vả, đem hết khả năng, trình độ y dược của mình, tích cực khám, chữa bệnh cho đồng đội, đồng bào các dân tộc thiểu số trên địa bàn. Từ ngày thành lập (2001) đến nay, bệnh xá đã tiến hành điều trị, cấp cứu tại chỗ cho gần 10 nghìn lượt người (trong đó, hơn 9 nghìn lượt là nhân dân), nhiều ca bệnh hiểm nghèo, không phải chuyển lên tuyến trên. Ngoài ra, bệnh xá còn phối hợp chặt chẽ với ngành y tế địa phương, bảo đảm y tế cho các tình huống phòng, chống dịch bệnh, khắc phục hậu quả thiên tai; tổ chức truyền thông, giáo dục, vận động đồng bào dân tộc thực hiện nếp sống vệ sinh, khoa học; tổ chức các lớp bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ cho cán bộ, nhân viên y tế xã, thôn bản; huấn luyện kỹ thuật cấp cứu, chuyển thương cho dân quân tự vệ và học sinh các trường phổ thông trên địa bàn. 5 năm liền (2001-2006), bệnh xá B99 được Bộ Tư lệnh Quân khu 1 khen thưởng trong thực hiện chương trình quân dân y kết hợp.

Bệnh xá trưởng, thiếu tá, bác sĩ Hoàng Trung cho chúng tôi biết thêm: “Cùng với việc khám, chữa bệnh tại bệnh xá, chúng tôi còn phối hợp chặt chẽ với các cơ sở y tế thôn, bản tuyên truyền, giáo dục, chăm sóc sức khỏe đến từng hộ gia đình. Đã triển khai ở 6 xã việc lập sổ theo dõi sức khỏe cho từng người dân và giao cho các y tá thôn, bản trực tiếp chăm sóc, báo cáo kết quả hằng tháng. Với cách làm này, đồng bào rất yên tâm vì được theo dõi sức khỏe thường xuyên, được khám, chữa bệnh, cấp thuốc miễn phí”.

Như thay lời bà con địa phương, hôm chia tay chúng tôi, đồng chí Tô Thị Lợi, Phó chủ tịch thường trực UBND huyện Bảo Lạc, bày tỏ: “Tiếng lành đồn xa, bây giờ đồng bào dân tộc chỉ thích đến bệnh xá của bộ đội để khám và điều trị bệnh. Việc làm “vì nhân dân phục vụ” của bệnh xá B99 không những chữa khỏi bệnh cho nhân dân, mà điều quan trọng hơn là đã làm chuyển biến rõ rệt nhận thức, thay đổi nếp nghĩ lạc hậu của đồng bào dân tộc, bà con đã ý thức được việc chăm sóc sức khỏe, khi ốm đau đã đến cơ sở y tế khám bệnh, không mê tín dị đoan, đón thầy mo về nhà cúng bái như trước đây nữa. Bệnh xá của bộ đội đã góp phần không nhỏ trong xây dựng thế trận lòng dân ở vùng cao biên giới này”.

Bài và ảnh: MAI PHƯƠNG