QĐND Online – Năm 2011, Bảo tàng Hậu cần đón 60.750 lượt khách tới tham quan. Từ năm 2009 đến nay, trung bình mỗi năm Bảo tàng đón khoảng 50 nghìn lượt khách. Mặc dù công việc sưu tầm, bảo tồn và trưng bày không ồn ào, náo nhiệt  nhưng không kém phần vất vả được ví như những người “Tiếp lửa tương lai”…

"Xe quốc tế", một trong rất nhiều hiện vật có giá trị hiện đang được lưu giữ tại Bảo tàng Hậu cần. Ảnh: Trắc Hưng.

Hiện vật biết nói

Hiện nay Bảo tàng Hậu cần đang lưu giữ gần 17.000 hiện vật, tài liệu, ảnh tư liệu phản ánh khá đầy đủ và toàn diện quá trình xây dựng, trưởng thành của ngành Hậu cần Quân đội qua các thời kỳ cách mạng. Khách đến tham quan không chỉ có dịp được tiếp cận, hiểu thêm về phương pháp, phương thức các, hình thức và nghệ thuật bảo đảm hậu cần của Quân đội ta từ ngày thành lập mà còn chứng kiến lòng trung thành vô hạn với Đảng, với Tổ quốc, chứng kiến sự tài trí, thông minh, sáng tạo và vô cùng gan dạ, dũng của những chiến sĩ hậu cần trong chiến đấu.

Tiêu biểu trong số các hiện vật được trưng bày tại đây là chiếc xe quốc tế do xưởng sửa chữa Tiền Phong, Cục vận tải thu nhặt và dồn lắp từ nhiều loại xe, khung vỏ của Pháp, máy của của hãng Ford… từ năm 1949. Chiếc xe này đã vinh dự được chở Bác Hồ đi chiến dịch Biên Giới và chở phái đoàn Đảng Cộng sản Pháp từ Biên Giới về Hà Nội. Chiếc xe ô tô do Anh hùng LLVTND Lộc Văn Trọng lái tham gia chiến dịch lịch sử Điện Biên Phủ, hay chiếc xe Zil 157 do Anh hùng LLVT Phan Văn Quý sử dụng, đã từng tung hoành ngang dọc trên đường Trường Sơn, bất chấp mưa bom bão đạn kẻ thù, chở hàng ra mặt trận, chở thương binh về hậu phương. Tại đây, khách tham quan được tận mắt nhìn thấy chiếc xe vận tải do đồng chí Dương Quang Lựa điều khiển, chở bộ đội ta tiến vào đánh chiếm Dinh Độc Lập, sào huyệt cuối cùng của chính quyền ngụy Sài Gòn ngày 30-4-1975.

Trong các gian trưng bày của Bảo tàng, khách tham quan được tận mắt nhìn thấy các hiện vật từng gắn bó sâu sắc với các nhân vật lịch sử, các đồng chí nguyên là lãnh đạo, chỉ huy các đơn vị trong ngành Hậu cần Quân đội. Những hiện vật này trực tiếp gắn với những chiến công, những thành tích và lịch sử của Quân đội, điển hình là: xà cột đựng tài liệu của đồng chí Trần Đăng Ninh, nguyên là Chủ nhiệm Tổng cục Cung cấp đầu tiên của Quân đội ta, một trong những người học trò xuất sắc của Chủ tịch Hồ Chí Minh; địa bàn năm tác dụng của Thiếu tướng Võ Bẩm, người được giao nhiệm vụ chỉ huy vạch tuyến, mở đường Trương Sơn năm xưa; bộ quần áo mổ của Thiếu tướng, Bác sĩ Lê Thế Trung, nguyên giám đốc Học viện Quân y, người thực hiện ca ghép gan thành công đầu tiên ở nước ta; bộ vi phẫu của Thiếu tướng Nguyễn Huy Phan, nguyên Giám đốc Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, đã giúp bao thương binh và nhân dân thoát khỏi lưỡi hái tử thần.

Một số hiện vật gây xúc động mạnh cho người xem như chiếc lon để “chế biến” nước cất, dùng pha thuốc kháng sinh, tiêm cứu chữa thương binh; bộ đèn chạy bằng đi-na-mô xe đạp dùng chiếu sáng để trong hầm mổ ở chiến dịch Điện Biên Phủ.

Một số hiện vật khác như: mảnh xác máy bay UH1 của Mỹ bị cán bộ, chiến sĩ Bệnh viện 121 bắn rơi ở rừng Trường Sơn, chiếc ghe bằng gỗ sao, dùng để vận chuyển bộ đội, cán bộ, lương thực, thực phẩm, vũ khí của gia đình ông Nguyễn Văn Mên ở ấp 3, xã Thạch Đức, huyện Bến Lức, tỉnh Long An và “sổ trình diện” của má Trần Thị Kiệm, ở ấp 4, xã Thạch Đức, huyện Bến Lức, tỉnh Long An...

Đông đảo học sinh, sinh viên và nhiều đối tượng khác đến tham quan, học tập truyền thống tại Bảo tàng

Tại đây, Bảo tàng đã phục dựng cơ bản nguyên vẹn quá trình trưởng thành và phát triển của ngành Hậu cần Quân đôi qua các thời kỳ với nhiều mảng đề tài rất khoa học. Ngoài ra các gian trưng bày của Bảo tàng còn có một số mô hình, như: hầm phẫu thuật ở chiến dịch Điện Biên Phủ, bếp Hoàng Cầm… Ngoài những hiện vật tiêu biểu đã liệt kê ở trên còn có rất nhiều hiện vật giá trị khác, mà trong khuôn khổ bài viết không thể kể hết.

Điều đáng nói là những hiện vật này được bảo quản nguyên vẹn. Nhìn vào hiện vật, khách tham quan có thể hình dung được phần nào những hoạt động công tác hậu cần của Quân đội ta trong chiến tranh và cả trong thời kỳ hòa bình. Đại tá, Tiến sĩ Đào Hải Triều, Giám đốc Bảo tàng cho biết: “Các hiện vật lịch sử mà Bảo tàng sưu tầm, lưu giữ tồn tại dưới nhiều loại vật liệu khác nhau, là tài sản vô cùng quý giá. Chúng tôi xác định cần phải tích cực bảo quản và tăng cường sưu tầm, bổ sung thêm hiện vật cho phong phú, để những giá trị lịch sử về ngành Hậu cần Quân đội được lưu giữ trọn vẹn cho các thế hệ hôm nay và mãi mãi sau này”.

Lửa thiêng cháy mãi

Hiện nay, Bảo tàng Hậu cần đang là điểm đến tham quan, tìm hiểu, học tập truyền thống của rất nhiều đối tượng trong và ngoài quân đội, nhất là nhân dân, các cơ quan, doanh nghiệp ở khu vực Mỹ Đình, các cháu học sinh các trường phổ thông, sinh viên các trường đại học khu vực Hà Nội. Đặc biệt có cả khách du lịch quốc tế cũng đến thăm Bảo tàng.

Tại Bảo tàng Hậu cần, chúng tôi gặp rất nhiều những dòng cảm xúc chân thành và xúc động được ghi lại một cách trang trọng trong sổ lưu niệm.

Em Nguyễn Như Ngọc, học sinh lớp 9A, Trường THPT cơ sở Mỹ Đình ghi ngày 12-6-2011: “Buổi tham quan Bảo tàng Hậu cần thật thú vị. Chúng cháu rất khâm phục ý chí, lòng dũng cảm, tinh thần yêu nước của các thế hệ đi trước, cháu hiểu thế nào là “ăn no thì mới đánh thắng”, biết thêm về truyền thống vẻ vang của Quân đội anh hùng. Chúng cháu sẽ trở lại bảo tàng vào một dịp gần nhất để tìm hiểu kỹ hơn về lịch sử chiến đấu và lịch sử hậu cần của Quân đội nhân dân Việt Nam”.

Và đây là những lời cảm nhận sâu đậm ghi ngày 22-12-2011 của chiến sĩ Bùi Văn Bình, công tác tại Đại đội 4, Tiểu đoàn 512, Bộ Tham mưu TCHC: “Hôm nay tôi rất vui, buổi học tập đã cho tôi thấy được truyền thống hào hùng của các tầng lớp đi trước… Qua đợt tham quan này tôi thấy cần phải cố gắng ra sức rèn luyện nâng cao trình độ học vấn để phục vụ Quân đội và không phụ lòng những tầng lớp đi trước”.

Còn đây là đại ý lời cảm nhận ghi ngày 09-2-2010 của Giáo sư Hansbosch đến từ Hà Lan mà chúng tôi đã tạm dịch từ nguyên bản tiếng Anh: “Mặc dù hôm nay bảo tàng đóng cửa, nhưng tôi vẫn được chào đón. Thông qua các hiện vật lưu giữ tại đây, tôi hiểu thêm và rất khâm phục ý chí, nghị lực của người Việt Nam trong chiến tranh. Mong rằng thế hệ tương lai của Việt Nam mãi được sống trong Hòa Bình”.

Trong một lần đến thăm Bảo tàng Hậu cần, Trung tướng Nguyễn Tuấn Dũng, Phó Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam đã ghi cảm xúc và căn dặn cán bộ, chiến sĩ, nhân viên Bảo tàng: “… Tôi rất xúc động trước những kỷ vật, hình ảnh được tái hiện về công tác bảo đảm Hậu cần cho Quân đội qua các thời kỳ… Tôi nhiệt liệt biểu dương cán bộ, chiến sĩ Bảo tàng Hậu cần đã đoàn kết, sáng tạo, sưu tầm, lưu giữ, trưng bày, tái hiện các thời kỳ lịch sử bảo đảm hậu cần cho quân đội có tính khoa học, thiết thực trong tuyên truyền cho các thế hệ mai sau”.

Có lẽ những lới ấy của Trung tướng Nguyễn Tuấn Dũng đủ để nói lên tất cả tình cảm, trách nhiệm, sự nhiệt huyết với công việc mà cán bộ, chiến sĩ, nhân viên Bảo tàng Hậu cần đã thực hiện trong thời gian qua và cả trong tương lai.

Mạnh Thắng