QĐND - Năm 2011 đầy sóng gió đã trôi qua. Năm 2012 được dự báo là năm có nhiều thời cơ và thách thức đối với nền kinh tế Việt Nam. Trong năm mới, việc điều hành chính sách tài chính tiền tệ có gì thay đổi? Tốc độ tăng trưởng tín dụng sẽ ở mức độ nào? Việc quản lý ngoại tệ, vàng trong năm mới sẽ ra sao? Đó là những vấn đề mà nhiều bạn đọc của Báo Quân đội nhân dân quan tâm. Đây cũng là nội dung trao đổi giữa chúng tôi với đồng chí Nguyễn Văn Bình, Ủy viên Trung ương Đảng, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.

Phóng viên (PV): Thưa đồng chí Thống đốc, đề nghị đồng chí khái quát việc điều hành chính sách tiền tệ trong năm 2011?

Đồng chí Nguyễn Văn Bình: Thực hiện Nghị quyết của Quốc hội và Chính phủ, chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, NHNN đã điều hành chính sách tiền tệ chặt chẽ và thận trọng nhằm thực hiện mục tiêu kiểm soát tốc độ tăng trưởng tín dụng, tổng phương tiện thanh toán ở mức thấp, lãi suất và tỷ giá ở mức hợp lý góp phần kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô và bảo đảm an sinh xã hội.

Thống đốc NHNN Nguyễn Văn Bình.

Lượng tiền cung ứng được điều hành chặt chẽ từ đầu năm, qua đó kiểm soát tăng trưởng tín dụng và tổng phương tiện thanh toán ở mức thấp. Ước cả năm, tổng phương tiện thanh toán tăng khoảng 10%, tín dụng tăng khoảng 12%, góp phần đưa lạm phát tăng chậm lại (từ tháng 8 đến nay, lạm phát tăng dưới 1%/tháng); đồng thời góp phần giảm mạnh nhập siêu, cải thiện đáng kể cán cân thanh toán quốc tế.

Tín dụng được kiểm soát chặt chẽ, tăng ở mức thấp nhưng cơ cấu tín dụng chuyển theo hướng tích cực, tập trung vốn cho lĩnh vực sản xuất, nông nghiệp, nông thôn và xuất khẩu, giảm cho vay đối với lĩnh vực phi sản xuất. Ước đến cuối năm, tín dụng tăng khoảng 12%-13%. 

Các mức lãi suất điều hành đã được điều chỉnh hợp lý hơn, phát huy công cụ điều hành với vai trò Ngân hàng Trung ương là người cho vay cuối cùng. Với việc tăng cường thanh tra, giám sát và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm trần lãi suất huy động và các giải pháp khơi thông vốn giữa vốn huy động từ các tổ chức và dân cư và vốn huy động trên thị trường liên ngân hàng đã tạo điều kiện giảm dần mặt bằng lãi suất huy động và cho vay trong những tháng cuối năm.

PV: Việc quản lý ngoại tệ và vàng trong năm 2011 có gì đặc biệt?

Đồng chí Nguyễn Văn Bình: Quan điểm nhất quán của NHNN là điều hành thị trường ngoại hối và tỷ giá phù hợp với tình hình cung - cầu ngoại tệ, tăng tính thanh khoản của thị trường; thực hiện các giải pháp nhằm ổn định giá vàng và thị trường vàng trong nước. Để thực hiện chủ trương trên, NHNN đã chỉ đạo việc thu hẹp đối tượng được vay ngoại tệ trong nước, tăng tỷ lệ dự trữ bắt buộc bằng ngoại tệ, quy định mức lãi suất huy động vốn tối đa bằng đô-la Mỹ của tổ chức và cá nhân tại tổ chức tín dụng (TCTD). Những giải pháp này đã góp phần giảm tình trạng đô-la hóa, tăng niềm tin vào đồng Việt Nam. Các biện pháp nhằm bình ổn thị trường ngoại hối đã góp phần cải thiện thanh khoản ngoại tệ, tái lập thế cân bằng trên thị trường ngoại hối cũng như thúc đẩy xuất khẩu.

Việc triển khai quyết liệt các giải pháp nhằm ổn định giá vàng và thị trường vàng trong nước đã góp phần đưa giá vàng trong nước bám sát với giá vàng thế giới; giới đầu cơ đã không còn khả năng thao túng thị trường; các ngân hàng đã bắt đầu mua được vàng từ thị trường trong nước để bù đắp lại lượng vàng đã bán ra, giảm bớt áp lực nhập khẩu vàng, tiết kiệm ngoại tệ và giảm bớt áp lực lên tỷ giá. 

 Tuy nhiên, trên thị trường ngoại hối, mặc dù niềm tin vào đồng Việt Nam được củng cố nhưng tình trạng đô-la hóa vẫn chưa được giải quyết triệt để; tín dụng ngoại tệ tăng cao. Trên thị trường vẫn còn tình trạng các TCTD lách các quy định về tỷ giá làm tăng bất ổn trên thị trường ngoại hối.

PV: Thưa đồng chí, định hướng điều hành chính sách tiền tệ năm 2012 là gì? 

Đồng chí Nguyễn Văn Bình: Năm 2012 NHNN tiếp tục điều hành chính sách tiền tệ chặt chẽ và linh hoạt để ưu tiên kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, hỗ trợ tăng trưởng kinh tế ở mức phù hợp; thị trường tiền tệ, ngoại hối ổn định phù hợp với diễn biến kinh tế vĩ mô; hoạt động hệ thống TCTD an toàn, tuân thủ theo quy định của pháp luật về tiền tệ và hoạt động ngân hàng.

PV: Cụ thể tổng phương tiện thanh toán và tín dụng tăng khoảng bao nhiêu? 

Đồng chí Nguyễn Văn Bình: NHNN sẽ điều hành linh hoạt và đồng bộ các công cụ chính sách tiền tệ, bảo đảm kiểm soát lượng tiền cung ứng phù hợp với mục tiêu kiểm soát tổng phương tiện thanh toán tăng từ 14 đến 16% và tín dụng tăng trưởng từ 15 đến 17%.

Điểm khác biệt so với năm 2011 là chúng tôi giao chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng đối với các nhóm TCTD trên cơ sở xếp loại TCTD của Cơ quan Thanh tra, giám sát ngân hàng và theo nguyên tắc TCTD hoạt động tốt thì mức tăng trưởng tín dụng cao hơn nhóm TCTD hoạt động chất lượng thấp hơn. Yêu cầu TCTD xây dựng kế hoạch và thực hiện kiểm soát tốc độ tăng trưởng tín dụng cả năm và từng quý trong năm 2012, phù hợp với chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng tối đa mà NHNN phân bổ. Tiếp tục chuyển đổi cơ cấu tín dụng theo hướng tập trung vốn phục vụ lĩnh vực sản xuất và các dự án, phương án có hiệu quả, kiểm soát dư nợ cho vay các lĩnh vực không khuyến khích ở mức hợp lý. Thực hiện các biện pháp kiểm soát chặt chẽ cho vay bằng ngoại tệ để bảo đảm tăng trưởng tín dụng bằng ngoại tệ phù hợp khả năng huy động vốn, chủ trương hạn chế đô-la hóa trong nền kinh tế.

 PV: Thế còn việc điều hành tỷ giá và thị trường ngoại hối năm 2012 có gì khác so với năm 2011?

Đồng chí Nguyễn Văn Bình: NHNN tiếp tục điều hành tỷ giá và thị trường ngoại hối linh hoạt theo tín hiệu thị trường, phù hợp với quan hệ cung - cầu ngoại tệ trên thị trường, diễn biến cán cân thanh toán quốc tế và các cân đối vĩ mô; tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý về quản lý ngoại hối, khuyến khích xuất khẩu, giảm nhập siêu, thu hút các nguồn tiền đầu tư, kiều hối,... từ nước ngoài về nước, tạo điều kiện tăng dự trữ ngoại hối Nhà nước.

Trong năm 2012, chúng tôi sẽ tăng cường công tác kiểm tra, thanh tra, giám sát thị trường tiền tệ và hoạt động ngân hàng, kiểm soát chặt chẽ chất lượng hoạt động của các TCTD, bảo đảm an toàn hệ thống tránh rủi ro và giảm nợ xấu, ổn định và lành mạnh hóa thị trường tiền tệ, trước hết là thị trường liên ngân hàng, kể cả nội ngoại tệ, thị trường vàng.

PV: Một vấn đề mà bạn đọc của Báo Quân đội nhân dân rất quan tâm là trong năm 2012 tái cơ cấu lại ngân hàng. Một số bạn đọc lo ngại khi tái cơ cấu sẽ dẫn đến việc đổ vỡ của một số tổ chức tín dụng. Ý kiến của đồng chí về vấn đề này như thế nào?

Đồng chí Nguyễn Văn Bình: Một trong những nhiệm vụ trọng tâm của NHNN năm 2012 là triển khai đồng bộ các giải pháp cơ cấu lại hoạt động ngân hàng theo đề án được Chính phủ phê duyệt. Nguyên tắc cao nhất đặt ra trong đề án này là không để xảy ra đổ vỡ ngoài tầm kiểm soát, từng bước nâng cao tính an toàn, lành mạnh và hiệu quả của hệ thống ngân hàng. NHNN sẽ kiên quyết xử lý dứt điểm những ngân hàng yếu kém, tạo điều kiện thuận lợi cho các TCTD hoạt động an toàn, hiệu quả phát triển./.

PV: Trân trọng cảm ơn đồng chí!

Đỗ Phú Thọ (thực hiện)