QĐND - Vào những ngày cuối cùng của năm 2010, chúng tôi có mặt tại một xã miền núi của Thái Nguyên. Đây là xã nổi tiếng với đặc sản cây chè. Cứ ngỡ sẽ được thưởng thức những chén trà búp nóng hổi hay những cốc chè xanh ngọt chát giữa trời lạnh buốt, nhưng, đồng chí cán bộ xã lại đưa ra nước đóng chai ướp lạnh. Khi nghe khách chê nước lạnh, đồng chí cán bộ xã bèn lôi ra chai rượu ngô nút lá chuối và nói: “Nếu các anh, các chị muốn nóng thì có cái này”.

Trả lời câu hỏi của chúng tôi vì sao không dùng nước chè thay cho nước tinh khiết đóng chai, hoặc rượu, vừa rẻ hơn vừa quảng cáo được sản phẩm của quê nhà, anh cán bộ xã bộc bạch:

- Đúng là nếu dùng nước chè xanh để tiếp khách thì gần như không phải tốn kinh phí vì chè đi xin được của nhà dân, “củi, nước cũng “của nhà trồng được”, nhưng tiếp khách mà dùng nước chè là không sang. Chúng tôi lên các cơ quan của huyện, ở đâu cũng dùng nước đóng chai tiếp khách. Nếu tiếp khách bằng nước đóng chai thì đỡ tốn công rửa cốc chén. Mặt khác, trong dự trù kinh phí tiếp khách, có khoản nước đóng chai.

Nghe đồng chí cán bộ xã nói chuyện, chúng tôi chợt nhớ, cách đây mấy tháng, khi đến thăm một nhà dân ở Đồng bằng Bắc Bộ, chúng tôi còn được chủ nhà bỏ vào cốc nước một viên “vi-ta-min C sủi bọt” và nói rằng, ở địa phương này đang có “mốt” mời khách uống loại nước này.

Cứ tưởng uống là chuyện “xưa như trái đất”, nhưng xem chừng cũng có khối chuyện để bàn. Hãy thử tính xem, nếu các xã thay thế nước đóng chai, rượu đóng chai để tiếp khách bằng nước đun sôi để nguội, hay nước chè, nước vối thì mỗi năm sẽ tiết kiệm được bao nhiêu, chắc chắn sẽ là con số không nhỏ. Đó là chưa tính mức độ an toàn của nước chè, nước đun sôi để nguội còn cao hơn nước đóng chai (nếu chẳng may bị làm giả). Nếu các bữa tiệc tùng của các cơ quan, doanh nghiệp, gia đình mà bớt đi một phần ba, một phần tư số rượu, bia đi thì chắc chắn sẽ đủ kinh phí để xây dựng rất nhiều trường học, bệnh viện và quan trọng hơn là số vụ tai nạn giao thông sẽ giảm, số bệnh tật do bia, rượu gây ra cũng sẽ ít đi. Vì thế rất cần một “văn hóa uống” và “tiết kiệm từ việc uống”.

Phú Thọ