QĐND - "Cơn lốc" vỡ nợ từ những đường dây “tín dụng đen” đã và đang quét qua nhiều tỉnh, thành phố, để lại hậu quả nặng nề. Nạn nhân không chỉ là những người giàu, mà cả những người lao động, những nông dân chất phác ở các làng quê nghèo. Chỉ vì ham lãi suất cao, nhiều người đã huy động tối đa tài sản, tiền bạc mang đi cho vay kiếm lời. Không ít người đã rút tiền tiết kiệm, thế chấp tài sản, vay của người thân, bạn bè với lãi suất thấp để mang đi cho vay tiếp, tham gia vào hoạt động của những đường dây “tín dụng đen”. Hậu quả là nhiều gia đình khánh kiệt, ly tán do mất hết tài sản, nhiều nạn nhân trắng tay sau những khoản lãi “bở” ban đầu. 

Hàng nghìn tỷ đồng "bốc hơi"

Hiểm họa “tín dụng đen” đã hình thành và diễn ra “âm ỉ” từ lâu. Bất chấp sự cảnh báo của cơ quan chức  năng, vấn nạn này vẫn "âm ỉ" và gần đây đã bùng phát đến mức đỉnh điểm với hàng loạt vụ vỡ nợ với số tiền mỗi vụ hàng chục, hàng trăm tỷ đồng.

Phát biểu tại Hội nghị sơ kết thực hiện Quyết định 133/2002/QĐ-TTg tổ chức tại Hà Nội đầu tháng 12-2011, Trung tướng Phạm Quý Ngọ, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Công an cho biết, hoạt động lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản của các đường dây "tín dụng đen" là một trong những loại tội phạm nghiêm trọng. Số tiền những đường dây tín dụng đen trên toàn quốc huy động của người dân rất lớn; nguy cơ vỡ nợ cao, người cho vay tiền có nguy cơ mất trắng tài sản. Người dân cần hết sức cảnh giác với hiểm họa từ các "kênh" huy động vốn ngoài hệ thống ngân hàng.

Công an Hà Nội đọc lệnh kê biên tài sản của "trùm" tín dụng đen Nguyễn Thị Dậu, trú ở quận Hà Đông.

Thượng tá Lê Hồng Sơn, Phó trưởng phòng CSĐT tội phạm về trật tự quản lý kinh tế và chức vụ (PC46), Công an TP Hà Nội cho biết, 10 tháng đầu năm 2011, trên địa bàn TP Hà Nội xảy ra 81 vụ, với 97 đối tượng lừa đảo chiếm đoạt tài sản, thiệt hại hơn 1.300 tỷ đồng. Đơn vị đã phát hiện 40 vụ, 45 đối tượng lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản gây thiệt hại hơn 500 tỷ đồng. Trong 3 tháng qua, trên địa bàn thành phố liên tiếp xảy ra nhiều vụ án có tính chất vỡ nợ. Điển hình như vụ vỡ nợ ở huyện Đan Phượng với số tiền người cho vay kê khai (chưa đầy đủ) lên tới gần 300 tỷ đồng; vụ “trùm tín dụng đen” Nguyễn Thị Cúc ở xã Văn Nhân, huyện Phú Xuyên bỏ trốn với số tiền gần 400 tỷ đồng... Vấn nạn này còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ khi hệ thống ngân hàng đang thắt chặt các nguồn vốn tín dụng.

Ngày 21-11-2011, Nguyễn Thị Dậu, đối tượng cầm đầu một đường dây “tín dụng đen” lớn ở quận Hà Đông, Hà Nội đã đến cơ quan công an đầu thú. Trước đó, đối tượng Dậu (trú tại số 5, đường Nguyễn Thái Học, phường Quang Trung, quận Hà Đông) đã tẩu thoát cùng với số tiền hơn 170 tỷ đồng vay của nhiều người dân trên địa bàn thành phố. Các nạn nhân có thể bị mất trắng gia tài, đối tượng Dậu khai với cơ quan công an khi bị bắt hiện đã hết tiền.

Nhận diện những “ông trùm”, “bà trùm” gây nên mối nguy hại từ "tín dụng đen" là không dễ. Tuy họ chỉ có năng lực tài chính, năng lực kinh doanh “ảo”, nhưng thường đi xe đắt tiền, ở những dinh thự cao cấp (chưa chắc đã có quyền sở hữu, mà chỉ là đi thuê), thể hiện là người quan hệ rộng, kinh doanh các lĩnh vực siêu lợi nhuận… Tất cả những vỏ bọc các đối tượng tự tạo cho mình không nằm ngoài mục đích tạo lòng tin đối với những người nhẹ dạ để có thể dễ dàng huy động vốn, vay tiền của người dân khá dễ dàng rồi chiếm đoạt, sử dụng vào mục đích cá nhân.

Để không sa vào "tín dụng đen" 

Các cơ quan chức năng đã và đang áp dụng nhiều biện pháp để đấu tranh, ngăn chặn hành vi lừa đảo, lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản của những người nhẹ dạ bằng các thủ đoạn huy động vốn với lãi suất cao. Song, do hám lãi, nhiều người đã vô tình tiếp tay cho hoạt động phi pháp của các đường dây "tín dụng đen". Trước khi tuyên bố vỡ nợ rồi ra đầu thú, nhiều đối tượng cầm đầu đường dây đã tẩu tán tài sản, chuẩn bị sẵn một "kịch bản" để trốn tránh nghĩa vụ trả nợ. Thiệt hại chủ yếu thuộc về người cho vay. Chế tài xử phạt sẽ không đủ sức răn đe, nếu như không phát hiện dấu hiệu phạm pháp hình sự của các đối tượng. Chính vì vậy, việc đề cao cảnh giác, chấp hành nghiêm pháp luật, không tham gia các kênh huy động vốn ngoài hệ thống ngân hàng là biện pháp hữu hiệu để mỗi cá nhân, tổ chức quản lý, bảo vệ tốt tài sản của mình.

Bài và ảnh: Tuấn Nam