QĐND Online - Là người con của quê hương Phú Xuyên, Hà Nội, Trung tướng, Anh hùng Nguyễn Đức Soát - nguyên Tư lệnh Quân chủng PK-KQ, nguyên Phó Tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam - từng là phi công MIG-21 xuất sắc với thành tích 6 lần bắn rơi máy bay Mỹ, ông vinh dự được nhận 6 huy hiệu Bác Hồ, được phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân và nhiều phần thưởng cao quý khác…

Trung tướng, Anh hùng Nguyễn Đức Soát

Chúng tôi đến thăm Trung tướng Nguyễn Đức Soát và được nghe ông kể về một tập thể anh hùng mà ông từng gắn bó, đó là Đại đội 3, Đoàn Không quân C27 - đơn vị hai lần anh hùng. Riêng năm 1972, đơn vị đã hạ gục 28 máy bay Mỹ. Ông nhớ lại: “Đó là một tập thể kiên cường, dũng cảm, sục sôi ý chí tiến công, đã đánh là thắng, thắng liên tục và càng đánh càng mạnh…”. Nói về mình, ông khiêm tốn bộc bạch: “Tôi là thế hệ phi công thuộc lớp thứ ba, nghĩa là năm 1965 tôi mới đi học lái máy bay ở Liên Xô và năm 1968 về nước. Lúc đó, các anh phi công lớp trước lái MIG-17, MIG-21 đã bắn rơi rất nhiều máy bay”. Trung tướng Nguyễn Đức Soát cho biết: “Phương châm tác chiếc của ta lúc bấy giờ chỉ vẻn vẹn có 7 chữ: “Bí mật, bất ngờ, đánh chắc thắng”. Với tôi, có rất nhiều trận đánh đáng nhớ, nhưng nhớ nhất là trận bốn “én bạc” của ta tiêu diệt cả tốp bốn “con ma” của địch vào ngày 27-6-1972. Đây là trận hiệp đồng tuyệt đẹp của hai đơn vị Không quân tiêm kích C21 và C27 nhằm phá hủy ý đồ tìm kiếm phi công nhảy dù của không quân Mỹ”.

Ngày 27-6-1972, địch tổ chức một đợt đánh phá vào các mục tiêu xung quanh Hà Nội. 8 giờ 53 phút, biên đội gồm: Bùi Đức Nhu và Hạ Vĩnh Thành xuất kích và đã bắn rơi 1 chiếc máy bay F-4 ở khu vực Suối Rút (Hoà Bình). Phi công Mỹ nhảy dù xuống vùng rừng núi phía Tây Bắc. Sở chỉ huy nhận định: Địch sẽ tổ chức tìm kiếm phi công nhảy dù. Nếu ta tổ chức đánh sẽ đảm bảo được yếu tố bí mật, bất ngờ và sẽ giành thắng lợi. 11 giờ 47 phút, 2 đội bay Nguyễn Đức Soát – Ngô Duy Thư (trực chiến tại sân bay Nội Bài) và Phạm Phú Thái – Bùi Thanh Liêm (trực tại sân bay Yên Bái) đồng thời được lệnh vào cấp 1. Khoảng 11 giờ 50 phút, họ được lệnh cất cánh. Sau khi cất cánh, cả hai đôi bay được dẫn vào Mộc Châu tạo thành hai mũi để phát hiện và công kích tiêu diệt địch.  Khi phát hiện một tốp máy bay địch đang hoạt động ở khu vực cách suối Rút khoảng 25 km về phía Tây Nam, 4 chiếc F-4 đang bay từ Phú Yên xuống Mộc Châu và 4 chiếc từ biên giới Lào - Việt bay vào. Sở chỉ huy Trung đoàn quyết định dẫn biên đội Soát - Thư chặn đánh tốp từ biên giới Lào - Việt bay vào. Biên đội ông được lệnh tăng độ cao, tiếp cận mục tiêu. Hai chiếc F-4 đang cơ động đan chéo nhau. Họ đang ở vị trí thuận lợi cao hơn địch 1000m, cự ly cách địch 5000 – 6000m. “Lúc này địch vẫn chưa hay biết có tiêm kích của ta bám theo, tôi phân công Thư cảnh giới và đuổi bắn địch. Thư hỏi: “Số 1 công kích chiếc nào”. “Chiếc số 2”, tôi trả lời “thực hiện phương pháp đồng thời công kích, tôi tiếp tục tiếp cận, đường ngắm ổn định, lập tức ấn nút phóng tên lửa thứ nhất, chiếc F- 4 bốc khói, để chắc chắn tôi phóng tiếp quả tên lửa thứ hai, chiếc F-4 bốc cháy và lao xuống đất”, Trung tướng Nguyễn Đức Soát kể lại.

Cho đến tận bây giờ, từng chi tiết của trận đánh năm xưa vẫn còn in đậm trong Trung tướng Nguyễn Đức Soát, đó là trận thắng oanh liệt khi chỉ trong ít phút bốn phi công của ta đã bắn rơi bốn máy bay phản lực hiện đại của không lực Hoa Kỳ. Trước đó vào năm 1969, phi công Nguyễn Đức Soát đã bắn rơi 1 chiếc máy bay trinh sát không người lái và trong năm 1972 bắn rơi thêm 5 chiếc máy bay của địch. Năm 1973, Phi công Nguyễn Đức Soát được tuyên dương danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang khi mới 27 tuổi.

Giờ đây, khi đã về với đời thường, tình yêu bầu trời trong ông vẫn còn như nguyên vẹn. Một dự án mới, một công việc mới liên quan đến ngành hàng không đang được ông xây dựng và sắp trở thành hiện thực….

Bài, ảnh: Quỳnh Vân