Kể từ khi Tập đoàn Banyan Tree đầu tư gần 1 tỷ USD vào khu du lịch cao cấp Laguna ở thôn Cù Dù, xã Lộc Vĩnh (huyện Phú Lộc), hàng trăm hộ gia đình ở Lộc Vĩnh bị ảnh hưởng trực tiếp, ai cũng lo lắng vì không biết ngày mai sẽ sinh sống ra sao?

Nghĩa địa đặt ở đâu?

Nằm bên kia cửa biển Cảnh Dương vốn bao đời nay cách biệt với thế giới bên ngoài, những ngày cuối tháng 6 đầu tháng 7 năm 2008, ốc đảo Cù Dù bắt đầu được đánh thức bởi đại dự án du lịch “tỷ đô” Laguna. Xen giữa bao bộn bề lo toan về chuyện ăn ở, sinh kế của lớp người trẻ tuổi khi di dời đến nơi mới, nhiều vị bô lão gần đất xa trời trong thôn Cù Dù cũng đứng ngồi không yên. Họ không biết nay mai nhắm mắt xuôi tay sẽ chôn cất ở đâu? Tại Cù Dù hiện có hơn 20 cụ ông, cụ bà đã ngoài 80 tuổi, không biết sẽ về với ông bà tổ tiên lúc nào. Kể từ khi hơn 3 triệu mét vuông đất nơi đây phải thu hồi giao cho dự án Khu du lịch Laguna, xã Lộc Vĩnh không còn đất bố trí nghĩa trang. Toàn bộ diện tích đã được tỉnh quy hoạch thành đất đô thị, công nghiệp, du lịch, thương mại, dịch vụ… thuộc Khu Kinh tế Chân Mây - Lăng Cô. Gia đình có người qua đời người nhà phải đi liên hệ các địa phương lân cận để cậy nhờ. Trong thế kẹt, nhiều gia đình đành âm thầm đưa người chết chôn tạm trong những khu vườn nhà hay đất mồ mả của họ tộc đã thuộc vùng quy hoạch đô thị. Về vấn đề này ông Nguyễn Văn Nhật - Chủ tịch UBND xã Lộc Vĩnh xác nhận: “Tình trạng người chết trên địa bàn không có đất để chôn đang là một thực tế bức xúc. Người dân tìm đến chính quyền xin được giúp đỡ, nhưng bản thân tôi không thể giải quyết được. Nhiều lúc, mồ mả phải chôn đi dời lại vài ba lần vì đến đâu cũng đụng... đất quy hoạch đô thị”.

Bức xúc nơi ở dành cho dân di cư

Mũi Né, thị trấn Phú Lộc, tỉnh Thừa Thiên Huế (ảnh minh họa)

Dù UBND tỉnh Thừa Thiên-Huế đã vận dụng giá đất ở mức thấp (250.000 đồng/m², mỗi lô rộng hơn 200m²), nhưng nhiều hộ dân nghèo ở Cù Dù sẽ khó có cơ hội vào ở khu tái định cư vì tổng số tiền nhận được từ các khoản đền bù hỗ trợ chỉ khoảng 40 đến 60 triệu đồng; như trường hợp hộ ông Chu Quang Tuấn hay hộ bà Hồ Thị Tự… Do thiếu đồng bộ giữa công tác di dời và bố trí tái định cư, nên các hộ đã dời khỏi Cù Dù vẫn chưa có nhà ở. Họ không biết sẽ sinh sống ở đâu trong những tháng ngày sắp tới. Khu tái định cư dành cho 31 hộ dân Cù Dù vẫn mênh mông cát trắng, hiện mới xong phần san lấp mặt bằng. Bị ảnh hưởng bởi dự án Laguna còn có gần 100 hộ nông dân thuộc Đội 3, thôn Cảnh Dương, vì toàn bộ đất đai sản xuất của họ lại nằm tại Cù Dù. Mỗi ngày, các hộ bị di dời và thu hồi đất sản xuất được hỗ trợ 5.000 đồng/người để mua lương thực, trong thời gian 6 hoặc 3 tháng. Số tiền đó thời điểm hiện tại chỉ đủ mua 1/3 tô bún bình dân cho mỗi ngày nhận sự hỗ trợ. Việc bố trí lại đất sản xuất chỉ ưu tiên cho 31 hộ dân Cù Dù, nhưng đó lại là khu đất bị nhiễm mặn nặng vì trước đây là cánh đồng muối. Hiện vẫn còn hơn 60 hộ nông dân thôn Cảnh Dương không biết sẽ làm gì để sống vì không còn một tấc đất sản xuất.

Trao đổi với chúng tôi, ông Hoàng Văn Giải - Bí thư Huyện ủy Phú Lộc bộc bạch: “Các cơ quan, ban, ngành của huyện đã chú trọng bảo đảm đời sống người dân vùng dự án. Nhưng mong muốn nơi ở mới của người dân phải cao hơn hoặc chí ít là bằng nơi ở cũ. Tuy nhiên, quỹ đất hạn hẹp khiến cho huyện gặp khó khăn trong vấn đề bố trí lại ruộng đất tái sản xuất cho nông dân”. Mặc dù vậy ông Hoàng Văn Giải vẫn khẳng định: Nơi chôn cất người chết cho người dân thôn Cù Dù và cư dân vùng đô thị mới Chân Mây huyện Phú Lộc sẽ cố gắng giải quyết trong thời gian sớm nhất.

QUÂN BÌNH