QĐND Online - Mặc dù tất cả đã ở vào cái tuổi “xưa nay hiếm”, song 14 thành viên của đội múa lân tóc dài vùng đồng chiêm trũng Vĩnh Trụ (Lý Nhân, Hà Nam) vẫn khá nhanh nhẹn và khoẻ mạnh. Vào những ngày làng có hội, các “tráng sĩ” bạc đầu lại nai nịt gọn gàng, thả hồn mình trong điệu múa lân...

20 năm “say” điệu múa lân

Ngày làng vào hội, con đường cái dẫn vào di tích lịch sử đình Vĩnh Trụ trở nên nhộn nhịp hơn bởi tiếng trẻ con tíu tít gọi nhau ra đình xem các cụ già múa lân. Nghe tiếng trống lân thúc, các cụ lại khăn, áo chỉnh tề, phăm phăm ra đường cái “tập kết” chuẩn bị khiển lân.

Cụ Trương Thị Định, 82 tuổi, thành viên cao tuổi nhất, cũng là đội trưởng đội múa lân tóc dài, miệng móm mém cười, đôi mắt vẫn tinh tường giấu sau chiếc đầu sư tử, thoăn thoắt di chuyển theo nhịp trống dồn, đi dần về phía sân đình. Phía trước, hai “nữ tướng” cầm giáo nhảy qua, nhảy lại diễn tích Võ Tòng đả hổ. Khi màn múa đi vào cao trào, tiếng thanh la não bạt tưng bừng, cờ xí rợp đường, đuôi lân sư vẫy tít, uốn mình…khiến không khí ngày hội chẳng mấy chốc đã trở nên tưng bừng, náo nhiệt trong tiếng cười sảng khoái của trẻ nhỏ.

Đội lân tóc dài Vĩnh Trụ khiển lân trong Tết Nguyên tiêu.

Gạt những giọt mồ hôi đang lăn dài trên má, cụ Định kể: “Đội múa lân tóc dài của chúng tôi sắp bước sang tuổi 20 rồi. Đội được thành lập năm 1993, khi đình làng Vĩnh Trụ được công nhận là Di tích lịch sử cấp quốc gia. Khi ấy, các thành viên trong đội múa lân hiện nay đều tham gia vào tổ tế nữ quan của đình.”

 Bắt nguồn từ suy nghĩ, tại sao làng khác có đội múa lân mà làng mình lại không có; đàn ông làm được, chả lẽ đàn bà lại chịu thua, vậy là cụ rủ hơn chục cụ bà ra sân đình tập múa.

 Những ngày đầu, các cụ đã dành dụm từng đồng bạc lẻ để mua các loại đạo cụ, trang phục; miệt mài tìm đến nhiều lễ hội ở địa phương khác để học hỏi cách múa lân.

Chuyện “đội lân tóc dài” ở Vĩnh Trụ đến tai các cán bộ Phòng Văn hóa huyện Lý Nhân. Ngay sau đó, họ đã cử người xuống đình dạy các cụ những điệu múa cơ bản nhất. Kể từ ngày ấy, “đội lân tóc dài” ngày càng nổi tiếng, được rước múa phục vụ lễ hội và các đám tiệc gần.

Trăn trở với chuyện truyền nghề

Sau chặng đường “cầm đầu” khá vất vả, nay được nghỉ giải lao, cụ Định vừa “tranh thủ” thở, vừa tâm sự: “Còn sức thì chúng tôi còn múa. Trước đây còn trẻ, khoẻ thì chúng tôi “lưu diễn” bằng xe đạp. Bây giờ già rồi, sức yếu hơn, chúng tôi thuê xe ôm để đi”.

Bất giác, buông ánh nhìn xa xăm vào khoảng sân đầy nắng, cụ Định trầm ngâm: “Không biết thêm vài năm nữa, đội múa lân của vùng này có còn tồn tại?”.

Mặc dù, các cụ vẫn đang cố gắng tìm kiếm, truyền nghề cho lớp trẻ, song dường như họ vẫn chưa đủ nhiệt tình, chưa có “lửa” như các cụ ngày nào. Thôi thì đủ những lý do: người bận công việc; người lại sợ “trơ mặt” ra cho thiên hạ chê cười…

Ông Lã Văn Ngọc, Chủ tịch UBND thị trấn Vĩnh Trụ bộc bạch: “Mỗi khi địa phương tổ chức các sự kiện lớn hay có lẽ hội làng, chúng tôi đều mời đội múa lân tóc dài biểu diễn. Mặc dù bồi dưỡng chẳng đáng là bao, song các cụ vẫn rất nhiệt tình, hăng hái. Có lẽ, với các cụ, được múa lân đã là một niềm vui lớn”...

Bài và ảnh: Nguyễn Oanh