Đường Trường Sơn. Ảnh: tư liệu

Trong những năm tháng chống Mỹ, tuyến giao thông chiến lược - đường Trường Sơn - từ một con đường mòn nhỏ, trở thành một tuyến giao thông vận tải lớn với cả hệ thống đường được giới truyền thông mệnh danh là "Trận đồ bát quái xuyên rừng rậm". Đường Trường Sơn không còn những con đường đơn lẻ, mà phát triển thành một hệ thống đường vận tải phức tạp với hơn 16.700km đường bộ, trong đó có hơn 800km đường kín, 1.500km đường rải đá, 200km đường nhựa. Bên cạnh đó còn có 1.500km đường ống dẫn xăng dầu, 1.350km đường dây cáp thông tin, 3.800km đường giao liên, 500km đường sông.

Trong 16 năm, kể từ ngày đầu tiên, 19-5-1959, đến ngày giải phóng, 30-4-1975, từ đoàn quân gồm 440 thanh niên trai trẻ, đã lên tới hàng chục vạn bộ đội, thanh niên xung phong tham gia xây dựng các tuyến Đường Trường Sơn. Gần 20 nghìn người trong số họ đã vĩnh viễn nằm lại con đường này. Cả vạn con người còn mang theo những thương tích trên mình trong cuộc sống hôm nay. Có người lập được gia đình, nhưng nhiều người tiếp tục cuộc sống đơn độc vì những rủi ro do chiến tranh để lại.

Quân đội Mỹ đã tìm mọi cách từ thô sơ đến hiện đại nhất để nhằm mục đích cắt đứt con đường vận tải chiến lược này. Các khí tài từ những khí tài điện tử lập thành “Hàng rào điện tử Mac-na-ma-ra”, “Cây nhiệt đới”, vũ khí thời tiết, vũ khí hóa học, các cuộc hành quân càn quét lớn, đến biệt kích phá hoại… đều được quân đội Mỹ sử dụng, nhưng tuyến đường vẫn hoạt động.

Ngày nay, một nhánh của Đường Trường Sơn đã được phát triển thành Đường Hồ Chí Minh, với chức năng là hành lang giao thông và hạ tầng kỹ thuật quốc gia phía Tây của đất nước; là trục phát triển kinh tế và các đô thị, điểm dân cư nông thôn; trục cảnh quan gắn với các di tích văn hóa, lịch sử, danh lam thắng cảnh.

Theo kế hoạch, đến năm 2020, tổng chiều dài tuyến đường Hồ Chí Minh sẽ là 2.186km, trong đó, chi nhánh chính phía đông là 1.676km, nhánh phía tây là 510km.

QUANG MINH