QĐND - Chị Dương Thị Tuyết ở làng Vạn Điểm (huyện Ý Yên, Nam Định), người phụ nữ đoạt giải thưởng doanh nhân vi mô quốc tế 2011 do Planet Finance (một tổ chức tài trợ vốn kinh doanh cho các đối tượng thiệt thòi trong xã hội tại hơn 80 quốc gia trên thế giới) vừa trao tặng là một nghệ nhân giữ gìn nghề đúc đồng truyền thống. 

Chị Tuyết cùng các doanh nhân quốc tế tại Pháp tháng 12-2011

Tiếp chúng tôi trong ngôi nhà 3 tầng rộng rãi, chị Tuyết tâm sự: “Ngày trước tôi chỉ mong sao gia đình không bị đứt bữa thôi, chú ạ”. 

Là con cả trong một gia đình nghèo có 4 anh chị em, 15 tuổi chị đã phải bỏ học để kiếm tiền, với nghề thu gom phế liệu, cùng chiếc xe đạp cà tàng rong ruổi khắp các ngõ hẻm. Đi thu gom đồng nát, chị gặp anh Nguyễn Hữu Quyết, một nghệ nhân 5 đời đúc đồng nhưng vì không có vốn nên vẫn phải làm thuê. Thấu hiểu và cảm thông hoàn cảnh của nhau, vậy là nên vợ nên chồng. “Nhiều lúc khó khăn quá muốn bỏ nghề nhưng chính vợ tôi là người đã giữ tôi ở lại với nghề truyền thống!”- anh Quyết chia sẻ. 

Lấy chồng rồi chị lại cùng chiếc xe cà tàng rong ruổi theo nghề cũ nhưng chỉ nhập ve chai, còn lượng đồng nát thu gom được hằng ngày chị để lại. Mãi đến năm 1998, chị Thanh Duyên, cán bộ hội phụ nữ Thị trấn Lâm khuyên chị làm đơn gia nhập Quỹ Tình thương (TYM ) để có vốn làm kế sinh nhai. Với 500.000 đồng vốn vay ban đầu, chị mua 40kg đồng nát, cộng với số đồng để dành từ trước, hai vợ chồng tạo khuôn đúc những sản phẩm đầu tiên. Vốn có nghề, đôi bàn tay tài hoa của anh, những sản phẩm đầu tiên ra đời đã đẹp, thành công. Từ đó, hàng làm ra đến đâu đều được khách hàng tin tưởng đặt mua hết đến đó. Doanh thu hằng năm tăng từ 10 đến 30%.

Khi làm ăn có lãi, năm 2002 chị quyết định mở rộng xưởng và thuê thêm người làm. Ban đầu, chỉ đúc những đồ dùng như: Nồi, mâm. Sau đó sản phẩm ngày càng đa dạng hơn: Từ mặt trống đồng, tượng đồng, lư đồng, hạc đồng... Năm 2008, chị đoạt giải doanh nhân vi mô Việt Nam và được vay 20 triệu đồng từ quỹ TYM và tiếp tục đầu tư phát triển. Từ năm 2009 đến nay, mỗi năm chị cho xuất xưởng từ 15 đến 20.000 sản phẩm, thu lãi từ 200 đến 300 triệu đồng. Hiện nay, anh chị đã có một ngôi nhà 3 tầng khang trang và một xưởng đúc đồng rộng 300m², tạo công ăn việc làm cho 10 công nhân với mức lương 3 triệu đồng/tháng.

“Giây phút hạnh phúc nhất trong đời tôi là khi trao chiếc đĩa mặt trống đồng do chính tay mình làm cho Tổng giám đốc UNESCO Bokova khi được mời sang bảo tàng Louvre của Pháp nhận giải!”- chị Tuyết tâm sự. Đó không chỉ là vinh dự, niềm tự hào cho những phụ nữ nghèo vượt khó. Với chiếc cúp và 1000 ơ-rô tiền thưởng, chị trở về quê hương tiếp tục phát triển nghề đúc đồng truyền thống của làng.

Bài và ảnh: Hồ Anh Mão