Hồ Gươm. Ảnh: Internet

Cuộc sống đô thị gắn liền với không khí, âm thanh, cảnh quan kiến trúc. Ở Hà Nội, các yếu tố đó rất thiết yếu và tác động tới đời sống cả về vật chất và tinh thần một cách trực tiếp, hằng ngày, hằng giờ theo phản ứng dây chuyền.

Ở thủ đô nhiều nước, kể cả các nước đang phát triển, trong nội đô hiếm thấy bụi bậm, đường phố phong quang, sạch sẽ, ô tô, xe máy không bấm còi ầm ĩ và không phun khói đen, nhiều khu vực có thể đi bộ, hít thở không khí trong lành với những vườn cây, vành đai cây xanh, công viên, hồ nước, thảm cỏ… Dân họ có thể sinh sống yên bình trong không gian đó, làm việc ra làm việc, nghỉ ngơi ra nghỉ ngơi với tâm lí thoải mái, vui tươi.

 Còn Hà Nội ta, không gian sống trong nội thành dường như ngày càng thu hẹp, con người phải gánh chịu sự tác động nặng nề bởi không khí đặc khói, bụi bay lơ lửng khắp nơi len lỏi vào từng phòng ở, tiếng còi và động cơ  ô tô, xe máy ồn ĩ gần như suốt ngày đêm, ra đường là gặp rác thải sinh hoạt và xây dựng. Mùa này, các nhà ở và công trình dân dụng thi nhau cải tạo, mở rộng và phế liệu chở đi, cát sỏi chở đến, bụi bẩn rải khắp nơi. Các khu nhà cao tầng mọc lên, chiếm những khoảng đất trống, ao hồ, đường cây. Nhìn phía nào cũng thấy nhà nhà che lấp một khoảng bầu trời. Những sinh cảnh vốn được vun đắp hàng trăm năm, làm xao xuyến tâm hồn bao thế hệ, dù khi còn trẻ hay đã về già, lần lượt bị thay bằng xi măng cốt thép. Người ta nói rằng các khối xi măng cốt thép và đường sá hấp thu nhiệt năng mặt trời mùa hè, giá rét mùa đông khiến nhiệt độ nội thành chênh lệch vài độ so với vùng phụ cận. Thực hư chưa rõ thế nào song những năm gần đây, cảm giác vừa nắng đã nóng hơn, chớm lạnh thì lạnh hơn rất rõ.

Không thể thiếu một không gian sống trong lành. Các yếu tố của nó phải hài hòa trong một quy hoạch, kiến trúc từng khu dân cư phù hợp với quy hoạch và kiến trúc tổng thể. Nhanh chóng mở các khu đô thị mới vùng ngoại thành, di chuyển các cơ sở hành chính, trường đại học, sản xuất công nghiệp, mới có thể tạo điều kiện cải thiện cơ bản không gian sống nội thành hiện nay. Đồng thời là cải tạo, nâng cấp các khu dân cư nội thành, khôi phục hệ thống ao hồ, cây xanh đồng bộ với các công trình cấp, thoát nước, quản lí chặt chẽ trật tự xây dựng.

 Những việc đó chưa thể làm được ngay song cũng cần có những mô hình khu dân cư mới vừa mừng Đại lễ kỉ niệm 1000 năm vừa để nhân rộng.

VIỆT ÂN