Đèo Thạp đối với người dân ba xã Tân Lập, Thiện Kỵ, Thanh Sơn, huyện Hữu Lũng, tỉnh Lạng Sơn như một nỗi ám ảnh bởi sự hiểm trở, nguy hiểm, rất khó qua lại. Ước mơ bao đời nay của người dân nơi đây là hạ được đèo Thạp để tiện thông thương, giao lưu… dần trở thành hiện thực khi cán bộ, chiến sĩ công binh Đơn vị Tây Sơn, Đoàn Sao Vàng (Quân khu 1) đến thực hiện nhiệm vụ.

Cách đây 5 năm, cán bộ, chiến sĩ công binh Đơn vị Tây Sơn đã hạ độ cao của đèo được 5m và mở rộng đường được 3m. Nhân dân đã phần nào bớt đi nỗi vất vả khi đi lại, nhưng vẫn còn trở ngại rất lớn bởi đường lên, xuống đèo còn rất dốc, khúc khuỷu, một bên là vách đá cao, một bên là khe sâu thẳm, xe cơ giới không thể đi qua.

Cán bộ, chiến sĩ phá đá, hạ đèo.

Đợt này, gần 100 cán bộ, chiến sĩ công binh Đơn vị Tây Sơn tiếp tục hạ tiếp 4m độ cao, mở đường rộng 6m; đổ bê tông mặt 3,5m, dài 400m. Theo tính toán, đơn vị phải đào, di chuyển 4000m3 đá trong điều kiện chủ yếu là lao động thủ công, không gian thi công chật hẹp. Cán bộ, chiến sỹ phải ăn nghỉ ở lán trại dựng tạm, nóng bức, nhiều trưa hè không thể ở trong lán được. Dự kiến, theo kế hoạch ban đầu để hoàn tất công việc phải mất gần 2 năm, nhưng thủ trưởng Bộ tư lệnh Quân khu mới đây đã động viên, giao nhiệm vụ đẩy nhanh tiến độ để hoàn tất vào cuối năm nay, do vậy cường độ lao động tăng lên nhiều.

Chúng tôi đi bộ vượt quãng đường gần 500m, quá nửa đường là dốc đứng mới đến được nơi làm việc của cán bộ, chiến sĩ. Nắng gắt trong ngày đến sớm và kết thúc cũng muộn hơn; vất vả, khó khăn khó kể hết. Tiếng máy khoan đá, tiếng búa tạ đập vào đá, vào choòng sắt nghe chát chúa. Bụi đá trắng xóa tung lên, trộn với mồ hôi đầm đìa của cán bộ, chiến sĩ tạo thành những vệt dài, quần áo loang lổ, cong cứng. Sau lời chào và cái bắt tay thân thiện, chúng tôi vẫn thấy những nụ cười tươi, hồn nhiên trên các khuôn mặt trẻ, đen sạm. Mỗi người một việc, mỗi bộ phận một khâu trong quy trình nhịp nhàng, hợp lý. Trung tá Đào Quang Trình, Chỉ huy trưởng công trường cho biết: Ở đây phải đối mặt với nhiều khó khăn, thậm chí cả sự nguy hiểm. Nếu không cẩn thận, đá lở từ trên cao rơi xuống sẽ mất an toàn. Chúng tôi phải tính toán thật kỹ để bảo đảm an toàn tuyệt đối.

Đứng trên đỉnh đèo mới thấy, ở đây dù có nghỉ giải lao cũng không có một chỗ nào râm mát. Chỉ vận chuyển đủ nước uống cho cán bộ, chiến sĩ cũng đã không đơn giản. Nhìn vào phía trong thung lũng, nơi các xóm núi nghèo, có biết bao người dân ngày đêm ngóng chờ ngày hoàn thành việc hạ đèo. Công việc phía trước còn nhiều, nhưng với ý chí, quyết tâm, tinh thần đoàn kết, không ngại gian khó, hiểm nguy, cán bộ, chiến sĩ công binh Đơn vị Tây Sơn quyết tâm hoàn tất công việc trong thời gian ngắn nhất, mang lại giá trị lớn về phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, củng cố quốc phòng-an ninh ở địa bàn trọng yếu.

Bài và ảnh: Nguyễn Văn Thanh