QĐND Online - “Ai mua chuột đồng không? Chuột vừa mới bắt đây!”-đó là tiếng rao quen thuộc vào mỗi buổi chiều tà, ở xã Dị Nậu, huyện Thạch Thất, Hà Nội.

Ngày nào cũng vậy, khoảng hai giờ chiều, nhiều gia đình ở thôn Dị Nậu đã nghi ngút khói rơm. Mới đến đầu làng, đã nghe thoang thoảng mùi thơm khen khét và những tiếng nổ lét đét phía bên trong những bức tường đá ong. Có mặt tại gia đình anh Nguyễn Văn Thiết, 41 tuổi, đúng lúc cả nhà anh đang ngồi nhóm rơm thui chuột, chúng tôi thấy những chú chuột vàng ươm, bóng láng, được xếp thành hàng ngang trên tấm xốp, chuẩn bị được mang ra chợ bán. Anh Thiết cầm đuôi một con chuột, dơ lên cao rồi giới thiệu: “Ở làng tôi, chuột là món ăn đặc sản còn đắt và quý hơn thịt gà, thịt bò đấy chú ạ”. Nói rồi, anh Thiết đặt chú chuột lên bàn cân, rồi nhẩm tính: “Con này 2 lạng, như vậy có giá 20 nghìn đồng. Mỗi ngày tôi bắt được hơn 20 con, với tổng trọng lượng khoảng 5kg. Mỗi tháng chỉ riêng thu nhập từ bán chuột cũng được 6-7 triệu đồng”.

Anh Thiết và những con chuột béo vàng

Theo những người dân ở Dị Nậu, thói quen ăn thịt chuột đã có ở đây từ lâu đời. Đám cưới, đám giỗ mà không có thịt chuột thì coi như vẫn thiếu món.

Chuột ở Dị Nậu có quanh năm, nhưng nhiều nhất là sau vụ gặt, từ tháng 10 đến tháng 12 âm lịch, bởi lúc đó bà con đã gặt hết lúa trên đồng, chuột không có chỗ trú ngụ nên chui vào các hang quanh bờ ruộng. Tuy vây, bắt chuột đồng không phải đơn giản. Anh Thiết cho biết: dụng cụ cần phải có là thuổng, rọng chuột, xô múc nước, lồng sắt và một chú chó biết bắt chuột. Thuổng thì để đào, rọng chuột để đón lõng từ ngách phụ của hang chuột. Muốn bắt được chuột thì sau khi phát hiện được hang, người đi săn bao giờ cũng phải tìm, bịt các ngách phụ và chỉ để lại một ngách phụ duy nhất và căng lưới ở đó. Hang chuột nào sâu quá thì dùng xô đổ nước vào hay đốt rơm hun khói để chuột chui ra. Con nào vọt ra từ hang chính thì thợ săn tóm; chạy ra ngách phụ thì mắc lưới; thoát ra ngoài được thì bị chó săn đuổi theo bắt lại. Săn chuột ở Dị Nậu không chỉ có thanh niên mà cả trẻ con cũng tham gia. Sáng sớm, họ cầm đồ nghề ra đồng, một ngày đi xa mười mấy cây số là chuyện thường, nhưng đến trưa phải về, để thui chuột, kịp cho phiên chợ buổi chiều.

Bốn giờ chiều là thời điểm người dân tấp nập đưa thịt chuột ra chợ bán. Chợ “cóc” Dị Nậu nằm bên lề đường nhưng có tới gần chục mẹt thịt chuột được bày bán; đấy là chưa kể những người bán rong dọc đường hoặc bán ngay tại nhà khi vừa mới thui xong.

Chị Đỗ Thị Phượng, 37 tuổi, một người bán thịt chuột cho biết: “Khách mua thịt chuột nhiều lắm, ngày nào nhà tôi cũng hết hàng. Người trong làng thường mua về đãi khách, hoặc dùng cho đám giỗ, đám cưới. Người ở nơi khác đến mua về ăn cũng có.”

Đối với dân làng Dị Nậu, thịt chuột là một món ăn dân dã, quen thuộc từ lâu nay. Người dân ở đây vẫn nói rằng: Một lần ăn thịt chuột thì sẽ …nghiện mà không bỏ được. Thịt chuột kèm chút riềng, chấm mắm tôm xả ớt, vừa thơm, vừa ngậy, vừa giòn, không thua kém bất kỳ thứ sơn hào hải vị nào.    

Bài và ảnh: PHẠM KIÊN