Ngày 12-12, từ sáng sớm đến tận đêm khuya, trên mọi nẻo đường, các điểm di tích lịch sử thuộc địa bàn xã Định Biên, huyện Định Hóa, tỉnh Thái Nguyên nơi nào cũng nhộn nhịp, vui như ngày hội. Bởi hôm nay, hàng trăm đại biểu đến từ các cơ quan, đơn vị thuộc Tổng cục Chính trị có mặt và tham gia các  hoạt động “Về nguồn” nhân kỉ niệm 65 năm Ngày thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam, 20 năm Ngày hội Quốc phòng toàn dân, 65 năm Ngày truyền thống Tổng cục Chính trị…

Con đường tình nghĩa quân - dân

Cắt băng khánh thành đường vào Khu di tích hầm 5 cửa.

Ngày 12-12-2009 cũng là một ngày đầy ý nghĩa đối với chính quyền và nhân dân xã Định Biên. Đó là ngày chính quyền và nhân dân xã phối hợp cùng Cơ quan Tổng cục Chính trị khánh thành con đường từ trung tâm xã vào thôn Thẩm Tắng và khu di tích hầm 5 cửa, nơi ở và làm việc của Tổng cục Chính trị trong thời kỳ kháng chiến 9 năm chống thực dân Pháp. Tham dự hoạt động đầy ý nghĩa này có Thượng tướng Bùi Văn Huấn, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó chủ nhiệm Tổng cục Chính trị, Bí thư Đảng ủy Cơ quan Tổng cục Chính trị; Trung tướng Lê Văn Hân, nguyên Phó chủ nhiệm Tổng cục Chính trị; lãnh đạo Huyện ủy, UBND huyện Định Hóa và chính quyền, nhân dân xã Định Biên…

Con đường được làm bằng bê tông, dài gần 1km, rộng 5m, cao hơn so với mặt ruộng 3m, như một chiếc khăn vắt ngang cánh đồng lúa. Đồng chí Lương Văn Lành, Bí thư Huyện ủy huyện Định Hóa hồ hởi nói với chúng tôi: “Đây là công trình có nhiều kỉ lục và ý nghĩa đối với địa phương. Tính từ khi được phê duyệt, đến khi hoàn thành công trình chỉ gói gọn trong vòng hơn 50 ngày, nhưng vẫn bảo đảm cả về kĩ thuật và mĩ thuật. Đặc biệt, tuy đời sống nhân dân ở hai thôn Thẩm Tắng và Khau Diều còn nghèo, nhưng khi biết đây là con đường do Tổng cục Chính trị là chủ đầu tư, phục vụ công tác giáo dục truyền thống lịch sử và góp phần an sinh xã hội, nên bà con đều tự nguyện hiến đất, mà không nhận bất kì khoản tiền đền bù nào mặc dù trị giá lên tới hơn 500 triệu đồng. Ngoài số tiền gần 2 tỉ đồng do Tổng công ty Viễn thông Quân đội hỗ trợ, mặc dù còn nhiều khó khăn, nhưng với việc làm nghĩa tình này, chúng tôi vẫn dành 200 triệu đồng để tham gia xây dựng con đường”.

Người có công rất lớn trong vận động nhân dân tự nguyện hiến 3.000m2 đất làm đường vào Khu di tích hầm 5 cửa là ông Triệu Văn Bắc, dân tộc Dao, Trưởng thôn Thẩm Tắng. Bây giờ, khi con đường đã hoàn thành, ông lại tiếp tục vận động nhân dân trồng cỏ hai bên ta-luy để tránh sạt lở. Với nụ cười hiền,  ông Bắc kể: “Khi chưa có con đường này, 24 hộ dân thôn Thẩm Tắng và một số hộ dân thôn Khau Diều đi lại rất khó khăn, muốn ra xã phải đi bộ men theo bờ ruộng. Trời đổ mưa là không ra khỏi nhà được. Khi biết Tổng cục Chính trị quyết định đầu tư xây dựng con đường, nhiều gia đình đã từ chối nhận tiền đền bù hoa màu, đồng thời hiến đất cho công trình được rộng, khang trang… đi đầu là gia đình ông Nông Trung Thành và bà Triệu Thị Tay, dân tộc Tày đã tự nguyện hiến ngay 1.000m2 đất để làm đường và nhiều hộ dân khác cũng hưởng ứng theo”.

Tại lễ khánh thành con đường, thay mặt lãnh đạo Tổng cục Chính trị, Thượng tướng Bùi Văn Huấn cảm ơn chính quyền huyện Định Hóa, xã Định Biên và đặc biệt là nhân dân thôn Thẩm Tắng và Khau Diều đã dành mọi tình cảm tốt đẹp nhất, niềm tin yêu đối với Tổng cục Chính trị. Thượng tướng Bùi Văn Huấn nhấn mạnh: “Con đường mới này là công trình có ý nghĩa giáo dục chính trị, xã hội, góp phần giúp nhân dân địa phương phát triển kinh tế, xã hội; thể hiện tình cảm quân dân một ý chí, đồng thời cũng là tấm lòng tri ân của quân đội nói chung, cán bộ, chiến sĩ Cơ quan Tổng cục Chính trị nói riêng đối với sự cưu mang, giúp đỡ, che chở của nhân dân vùng chiến khu xưa…”.

“Ta với mình, mình với ta/ Lòng ta sau trước mặn mà đinh ninh”

Câu thơ trong bài thơ “Việt Bắc” của nhà thơ Tố Hữu vẫn còn mang tính thời sự, như một lời khẳng định tấm lòng của người dân chiến khu xưa với quân đội. Còn với mỗi cán bộ, chiến sĩ trong đoàn đại biểu Cơ quan Tổng cục Chính trị về thăm Định Hóa hôm nay khi nhận những cái bắt tay, câu hỏi ân cần, tình cảm mộc mạc của người dân ai cũng xúc động, tự hào…

Nói về sự đổi thay của Định Biên hôm nay, đồng chí Ma Khánh Huân, Chủ tịch UBND xã cho biết: “Mỗi sự đổi thay của địa phương đều có công rất lớn của cán bộ, chiến sĩ Quân đội nhân dân Việt Nam. Ngoài những chính sách ưu đãi và sự quan tâm của chính quyền các cấp, những năm gần đây, năm nào chúng tôi cũng được đón cán bộ, chiến sĩ đơn vị quân đội về giúp dân, xây tặng nhiều công trình dân sinh, góp phần cải thiện đáng kể chất lượng cuộc sống. Hiện nay số hộ nghèo trong toàn xã chỉ còn dưới 100 hộ”.

Niềm vui nối tiếp niềm vui, trong buổi lễ khai trương Nhà văn hóa xã Định Biên, chúng tôi gặp nhiều cán bộ lão thành cách mạng, người có công với nước, ai cũng khẳng định sự đóng góp không nhỏ của cán bộ, chiến sĩ quân đội trong việc tham gia xây dựng chính quyền, phát triển kinh tế, xã hội ở địa phương. Đứng giữa sân Nhà văn hóa vừa mới được tu sửa khang trang, bác Nông Đình Long, nguyên Chủ tịch UBND xã Định Biên xúc động nói: “Tháng 12-2004, Tổng cục Chính trị đã xây tặng xã Nhà văn hóa này. Kể từ đó đến nay, nơi đây luôn là trung tâm sinh hoạt văn hóa cộng đồng của đồng bào các dân tộc trong xã và khu vực các xã lân cận. Từ đây, những bài học về giáo dục truyền thống như: Sự ra đời của Đội Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân (tiền thân của Quân đội nhân dân Việt Nam); Khu di tích Tỉn Keo, Khuôn Tát - nơi mà cuối năm 1953, Bác Hồ cùng Bộ Chính trị họp bàn chỉ đạo kế hoạch tác chiến chiến dịch Đông Xuân mở đầu cho chiến dịch Điện Biên Phủ… được truyền đi, lan tỏa trong đời sống xã hội của người dân địa phương”. Rồi ông Long khoe với chúng tôi: “Từ những bài học như thế, đến nay Định Biên trở thành xã đứng đầu về số học sinh thi đỗ vào các học viện, nhà trường trong quân đội”. Ông nhẩm tính: “Trung úy Triệu Văn Din, nhà ngay khu di tích hầm 5 cửa, vừa tốt nghiệp Trường sĩ quan Lục quân 1; Trung úy Hoàng Ngọc Cừ, Trung úy Ma Khánh Đoàn; Thiếu úy Ma Công Quý… và năm tới cũng sẽ có khoảng 5 con em của chúng tôi đăng ký, dự thi vào các trường trong quân đội”.

Cũng trong dịp này, thay mặt cơ quan Tổng cục Chính trị, Thượng tướng Bùi Văn Huấn tặng nhiều hiện vật cho Nhà văn hóa; tặng quà đối tượng chính sách và các cháu học sinh nghèo học giỏi. Cũng trong chương trình các hoạt động “Về nguồn”, trước đó, đoàn bác sĩ, y sĩ Cơ quan Tổng cục Chính trị đã tổ chức khám, cấp thuốc miễn phí  cho hơn 300 người dân xã Định Biên…

 Nếu như ban ngày, các hoạt động diễn ra trên nhiều địa điểm, thì khi mặt trời vừa xuống núi, hàng nghìn người dân đã tập trung tại sân vận động xã Định Biên chờ đón xem buổi giao lưu văn nghệ giữa đoàn viên, thanh niên Cơ quan Tổng cục Chính trị và nhân dân, thanh niên địa phương. Những lời ca, điệu múa, cùng tiếng vỗ tay của khán giả sôi động cả một góc rừng.

Trọn một ngày tham gia các hoạt động tại xã Định Biên, dâng hương khu tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh (tại đèo De, xã Phú Đình, huyện Định Hóa), nhưng không ai thấy mệt. Ai cũng muốn thời gian kéo dài để được ở lại lâu hơn với “Thủ đô gió ngàn”. Dẫu vẫn còn nhiều điều muốn nói, nhưng thời khắc chia tay cũng tới rất gần. Ai cũng lưu luyến và thấy lòng mình dâng trào niềm xúc động. Âm hưởng của câu thơ mà Bí thư chi đoàn xã Định Biên, Ma Đức Cao như muốn níu kéo chúng tôi ở lại: “…Cầm tay nhau hát vui chung/ Hôm sau mình nhé, hát cùng Thủ đô” (trong bài thơ “Việt bắc” của Tố Hữu)…

Chào Định Hóa! Cảm xúc trên của chúng tôi đường về bỗng trở nên sâu lắng, xốn xang đến lạ thường.

Bài và ảnh:  PHÚ SƠN