Một trong những nhà xưởng của Công ty Nhị Hiệp cho các doanh nghiệp khác thuê lại.

Trong các số báo Quân đội nhân dân ra ngày: 26-11-2006, 26-2 và 29-6-2007, đã đề cập đến những sai phạm của Công ty TNHH Xây dựng Giao thông Nhị Hiệp (Công ty Nhị Hiệp), tại phường Trường Thạnh, quận 9, TP Hồ Chí Minh từ khi dự án bắt đầu triển khai vào cuối năm 1999. Đến nay, sau hơn 8 năm, mặc dù thanh tra, kiểm tra của quận 9 và các sở ngành thành phố đã ra hàng chục biên bản xử phạt, kết luận rõ những sai phạm nhưng Công ty Nhị Hiệp vẫn không chấp hành...

Theo điều tra của chúng tôi và kết quả thanh tra, Công ty Nhị Hiệp có những sai phạm sau: Không thực hiện đền bù cho người dân có đất trong khu vực giải tỏa của Dự án Xây dựng Xưởng sản xuất giày xuất khẩu; không thực hiện đúng mục tiêu, chương trình của dự án; biến tướng dự án thành một “tiểu khu công nghiệp”, xây dựng nhiều nhà, xưởng sai phép, không phép; cho nhiều doanh nghiệp khác thuê lại đất của Dự án, thu lợi mỗi tháng 16.999USD…

Mới đây, tiếp xúc với chúng tôi, ông Nguyễn Văn Thành, Phó chủ tịch UBND quận 9 cho biết: Đã qua 4 nhiệm kỳ chủ tịch quận, nhưng những tồn đọng về các sai phạm của Công ty Nhị Hiệp vẫn chưa được giải quyết, gây nên một không khí nặng nề trong lãnh đạo chính quyền và người dân quận 9. Ngày 27-8-2007, Chủ tịch UBND quận 9, bà Lê Thị Tám đã ký quyết định số 129/QĐ-UBND thay thế cho Quyết định số 269/QĐ-UBND ngày 20-3-2000: Thành lập (lại) Hội đồng bồi thường, hỗ trợ tái định cư, giải phóng mặt bằng đối với dự án đầu tư xây dựng Xưởng sản xuất giày xuất khẩu Nhị Hiệp tại phường Trường Thạnh. Đáng chú ý là trong thành phần của Hội đồng này, ngoài đại diện của các ban, ngành, chính quyền, đoàn thể… còn có đại diện của các hộ dân được bồi thường; trong các tiểu ban giúp việc cho Hội đồng, có tổ trưởng các tổ dân phố có liên quan… Hội đồng sẽ tiến hành kiểm kê, đo đạc hiện trạng đất đai, tài sản nhà cửa, các vật kiến trúc cùng với việc xem xét nguồn gốc đất; xây dựng phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, giải phóng mặt bằng của dự án trình chủ tịch UBND quận phê duyệt theo quy định để làm cơ sở thực hiện; tiến hành áp giá và chịu trách nhiệm về số liệu áp giá trên cơ sở số liệu trong biên bản kiểm kê và xét nguồn gốc đất… Quận sẽ thực hiện phần áp giá theo giá của tư vấn thẩm định Sở Tài chính thành phố. Khi nào có chứng thư của Tư vấn sẽ tiến hành áp giá. Hiện chủ đầu tư đang xác định diện tích thực tế để tiến hành các phần còn lại của công việc.

Những động thái trên của lãnh đạo chính quyền quận 9 xử lý phần sai phạm trong việc đền bù cho người dân như trên là rất đáng ghi nhận. Tuy nhiên, theo phản ánh của người dân, khi tiếp xúc thương lượng, đại diện Công ty Nhị Hiệp đã không thống nhất được với các hộ dân về đơn giá đền bù. Người dân cho rằng, giá mà Công ty Nhị Hiệp đưa ra là quá thấp (950.000 đồng/m2), chỉ bằng khoảng 1/3 giá của thị trường. Song khi hỏi Hội đồng đền bù của quận, người dân chưa nhận được câu trả lời rõ ràng và họ tiếp tục phải chờ đợi.

Theo chúng tôi, xử lý các sai phạm của Công ty Nhị Hiệp chưa đầy đủ và rốt ráo. Ngoài việc phải đền bủ thỏa đáng cho người dân có đất trong khu vực của dự án, dư luận đặc biệt quan tâm đến thái độ chấp hành luật pháp của những người đứng đầu doanh nghiệp này. Nguyên nhân chính khiến dự án trên bị “treo” (trước khi biến tướng) trong thời gian vừa qua là nằm ở khâu thủ tục đền bù, giải tỏa. Qua các năm, do dự án kéo dài, buộc phải nâng giá đền bù, nhưng đến nay vẫn chưa thỏa đáng.

Điều đáng lưu ý là hàng loạt các công trình nhà, xưởng của Công ty Nhị Hiệp xây dựng không phép, sai phép. Do dự án sắp hết thời hạn được ưu đãi và để tránh khỏi nguy cơ bị rút giấy phép, nhiều nhà xưởng không phép của Công ty Nhị Hiệp được xây lên vội vã; xây trên đất ruộng chưa chuyển đổi mục đích sử dụng... Những vi phạm pháp luật về chất lượng công trình đã bị UBND quận 9 kiểm tra, lập biên bản, yêu cầu Công ty phải tháo dỡ toàn bộ nhằm tránh xảy ra những hậu quả đáng tiếc. Hiện nay, các nhà xưởng của Công ty Nhị Hiệp được nhiều doanh nghiệp khác thuê lại, hằng ngày có hàng nghìn công nhân làm việc. Tình trạng vi phạm gây mất an toàn lao động rất đáng lo ngại. Nhiều câu hỏi được đặt ra: Điều gì sẽ xảy ra một khi chế tài của pháp luật như quyết định xử phạt, buộc tháo dỡ công trình... của chính quyền địa phương đã không được chấp hành và công ty này vẫn ngang nhiên coi thường kỷ cương phép nước!

Không thể để tình trạng vi phạm của Công ty Nhị Hiệp kéo dài gần chục năm trời và lặp lại vòng luẩn quẩn: quận kiểm tra, báo cáo về sở, ngành chức năng; sở, ngành chức năng lại xin ý kiến UBND thành phố; thành phố lại ra văn bản yêu cầu quận kiểm tra chấn chỉnh... Theo chúng tôi, cấp thành phố cần có một cơ quan chuyên kiểm tra, thanh tra các dự án sau khi được cấp phép; kịp thời xử lý dứt điểm các vấn đề nảy sinh trong quá trình thực hiện triển khai các dự án; cần có một quy chế phối hợp giữa các cơ quan quản lý về đất đai, quy hoạch-xây dựng và cấp phép đầu tư. Có như vậy mới làm trong sạch môi trường đầu tư, thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội, giữ nghiêm kỷ cương phép nước.

Bài, ảnh: BẢO TRUNG và BẢO CHÂU