Theo bản báo cáo do bộ này mới công bố, dự báo kim ngạch nhập khẩu năm 2007 sẽ đạt khoảng 57 tỷ USD, tăng 27% so với năm 2006. Đây là mức cao nhất trong vòng 3 năm qua (năm 2006 chỉ tăng 15%, năm 2005 tăng 21,1%).

Bản báo cáo cũng dự kiến rằng năm 2007, kim ngạch xuất khẩu ước đạt khoảng 48 tỷ USD, tăng 20,5% so với năm 2006.

Như vậy, mặc dù vai trò của xuất khẩu là rất lớn trong sự tăng trưởng kinh tế song vấn đề đáng lo ngại nổi lên trong hoạt động ngoại thương năm 2007 là nhập siêu tăng lên khá mạnh, mà nguyên nhân chính là do tốc độ tăng trưởng nhập khẩu khá cao.

Hậu quả là nhập siêu cả năm 2007 ước khoảng 9 tỷ USD là mức kỷ lục từ trước đến nay và vượt qua mức dự kiến kế hoạch là 5,1 tỷ USD.

Theo thống kê, tỷ lệ nhập siêu trên tổng kim ngạch xuất khẩu cũng tăng mạnh từ khoảng 13% trong 2 năm 2005 – 2006 lên 18,75% năm 2007.

Theo ông Lê Việt Đức, Phó vụ trưởng Vụ tổng hợp KTQD (Bộ Kế hoạch và Đầu tư), do mức nhập siêu cao nên đóng góp chung của khu vực ngoại thương vào tăng trưởng kinh tế sẽ tiếp tục giảm dần và ở mức âm như đã diễn ra vào năm 2006.

Nhập khẩu có tốc độ tăng cao hơn xuất khẩu là do làn sóng đầu tư của FDI vào Việt Nam đang tăng nhanh. Thực tế nhập khẩu đang tăng khá nhanh ở hầu hết các mặt hàng nhưng nhanh nhất là các mặt hàng máy móc, thiết bị, hoá chất, gỗ và nguyên liệu gỗ,...

Việc giảm thuế nhập khẩu theo cam kết hội nhập và là một biện pháp nhằm tăng nhập khẩu để hỗ trợ cân đối cung - cầu, làm giảm áp lực lạm phát ...cũng có tác động không nhỏ đến việc gia tăng nhập siêu.

Nguyên nhân chính làm nhập siêu năm 2007 tăng đột biến so với những năm gần đây được các chuyên gia kinh tế nhìn nhận là do giá nguyên liệu nhập khẩu từ thị trường thế giới đã tăng quá nhanh trong khi giá hàng xuất khẩu của nước ta tăng không tương xứng.

Cụ thể, trung bình 9 tháng đầu năm giá phôi thép tăng 28%; giá phân ure tăng 6%; giá bột giấy tăng 19%...Tính chung, khoảng ½ tốc độ tăng trưởng kim ngạch nhập khẩu năm 2007 là do tăng giá nhập khẩu.

Với tình hình nhập siêu năm 2007, ông Đức cho rằng để tính toán chính xác hơn tốc độ tăng trưởng đích thực của các chỉ tiêu xuất nhập khẩu cần phải loại trừ nhân tố giá ra khỏi kim ngạch xuất, nhập khẩu.

Còn theo ông Võ Trí Thành, Trưởng ban Nghiên cứu chính sách hội nhập kinh tế quốc tế, Viện nghiên cứu quản lý kinh tế trung ương, việc nhập siêu không hẳn đã là không tốt, và nên cần nhìn nhận vấn đề này ở 2 góc độ.

“Nếu việc nhập khẩu gắn với thiết bị máy móc, đầu vào sản xuất góp phần tạo ra năng lực sản xuất có hiệu quả thì đó lại thể hiện triển vọng phát triển Việt Nam. Ngược lại, sẽ là đáng lo nếu nhập khẩu liên quan đến máy móc, vật tư cho nhiều ngành có hàm lượng vốn cao hay thay thế nhập khẩu mà tính cạnh tranh yếu”, ông Thành nói.

VTC