QĐND - Thầy-trò là mối quan hệ xã hội đặc biệt, thể hiện đạo lý truyền thống “tôn sự trọng đạo” giàu tính nhân văn của dân tộc ta. Trong các nhà trường quân đội, tình cảm thầy-trò còn được xây dựng, vun đắp trên cơ sở tình đồng chí, đồng đội nên mối quan hệ này lại càng thể hiện đậm nét và sâu sắc.

Chúng tôi gặp bác Đỗ Hạp, năm nay đã ngoài 80 tuổi tại buổi sinh hoạt sử học “Hoàng Đạo Thúy, một người yêu nước” được tổ chức mới đây. Bác Đỗ Hạp tham gia với tư cách là một học trò, đồng thời là Trưởng ban liên lạc học viên Khóa 1, Trường Võ bị Trần Quốc Tuấn, do thầy Hoàng Đạo Thúy làm hiệu trưởng. Gần 65 năm đã qua, nhưng tình cảm, trách nhiệm, sự ân cần dạy dỗ của người hiệu trưởng cùng đội ngũ cán bộ, giáo viên năm xưa vẫn được bác Hạp nhớ đến từng chi tiết. Bác tâm sự: “Được sự tận tâm dạy bảo của các thầy giáo, tất cả học viên chúng tôi đều trưởng thành và một lòng đi theo Đảng làm cách mạng, trong đó nhiều người đã anh dũng hy sinh… Thế hệ chúng tôi luôn biết ơn những người thầy như thế...”.

Thầy-trò ở Học viện Kỹ thuật quân sự. Ảnh: Minh Trường

Đến Học viện Kỹ thuật quân sự, tôi được chứng kiến hình ảnh nhiều thầy giáo không quản thời gian, không ngại vất vả hướng dẫn học viên nghiên cứu sáng tạo rô-bô-con, hoặc hướng dẫn học viên trong các phòng thí nghiệm… Rồi những giảng viên của Trường Sĩ quan Lục quân 1 luôn vượt nắng thắng mưa, “bám” thao trường cùng bộ đội… Đó là những dẫn chứng sinh động về mối quan hệ và tình cảm thầy-trò trong các nhà trường quân đội hiện nay…

Tuy nhiên, dưới tác động mặt trái cơ chế thị trường, quan hệ thầy-trò không những ở các trường ngoài mà cả ở một số trường quân đội cũng ít nhiều chịu ảnh hưởng tiêu cực. Việc giữ gìn, vun đắp quan hệ thầy-trò trở thành một trong những nhiệm vụ quan trọng nhằm xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh, thân thiện. Người “kỹ sư tâm hồn” phải thực sự có cái “tâm” trong sáng, phải đi đầu trong việc “nói không” với tiêu cực trong thi cử và bệnh thành tích. Không vì nhu cầu vật chất tầm thường, vì những khó khăn trong cuộc sống hay tác động bởi những mối quan hệ xã hội mà tự làm mất đi nhân cách, chuẩn mực, giá trị của chính mình. Cùng với việc trang bị cho người học kiến thức, người thầy phải luôn quan tâm bồi dưỡng về phẩm chất, đạo đức, lý tưởng cao đẹp, thực hiện vừa dạy chữ, vừa dạy học viên “làm người”. Ngoài ra, người thầy cũng cần tôn trọng, lắng nghe, tiếp thu ý kiến đóng góp của học viên với thái độ chân thành, cởi mở để không ngừng hoàn thiện bản thân.

Biết ơn công lao dạy dỗ của các thầy, cô giáo là đạo lý của người học. Thông qua việc xây dựng quan hệ thầy-trò, đồng chí, đồng đội đúng mực; tích cực học tập, nghiên cứu, làm giàu thêm vốn kiến thức được trang bị đồng thời vận dụng, phát huy tốt những kiến thức đã học vào thực tiễn công tác và cuộc sống, hoàn thành nhiệm vụ được giao. Đó là sự đền đáp có ý nghĩa nhất của học viên đối với công lao của các thầy, cô giáo.

Để đáp ứng mục tiêu, yêu cầu đặt ra là đổi mới, nâng cao toàn diện chất lượng giáo dục-đào tạo thì vai trò của người thầy là rất quan trọng. Các nhà trường đang tiếp tục đẩy mạnh thực hiện Cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”, phấn đấu “Mỗi nhà giáo là một tấm gương đạo đức, tự học và sáng tạo” đồng thời xây dựng mối quan hệ thầy-trò trong các cơ sở giáo dục trong quân đội thực sự trong sáng, mẫu mực. Điều này cần sự nỗ lực từ cả hai phía: Người dạy và người học.