Quê tôi nằm bên sông Cà Lồ: Xã Đông Xuân, vùng đất trung du thuộc huyện Sóc Sơn, Hà Nội. Ngay từ khi chưa có Đảng, phong trào cách mạng ở đây đã phát triển mạnh mẽ. Trong những năm: 1907, 1909, 1917, các ông đốc Giảng, đốc Tấn ở làng Đông Tảo đã đứng lên tập hợp hàng trăm người trong làng nổi dậy chống giặc Pháp xâm lược.

Sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt như luồng gió mới thổi bùng ngọn lửa cách mạng ở Đông Xuân. Lớp lớp thế hệ người con Đông Xuân lên đường đi chiến đấu. Hậu phương thi đua với tiền tuyến, tích cực đóng góp cho cách mạng, cho sự nghiệp giải phóng dân tộc.

Cụ Đinh Hữu Nghĩa, lão thành cách mạng thường dành thời gian kể chuyện truyền thống cho con cháu.

Cuối năm 1941, nhân dân Đông Xuân vui mừng được nhận nhiệm vụ rất đặc biệt và quan trọng: Nuôi giấu, che chở cán bộ Trung ương và Xứ ủy, gồm các đồng chí: Trường Chinh, Hoàng Quốc Việt, Lê Toàn Thư, Lê Quang Đạo, Hoàng Xuân Quán, Lê Liêm và Ban cán sự tỉnh Phúc Yên. Vùng đất này còn là nơi ra đời của tờ báo Cứu Quốc (tiền thân của báo Đại đoàn kết ngày nay) do đồng chí Trường Chinh, Tổng bí thư của Đảng trực tiếp viết bài đã có ảnh hưởng, tác động mạnh mẽ tới sự ra đời của các tổ chức đảng ở địa phương.

Phong trào cách mạng của quần chúng nhân dân càng lan rộng, thực dân Pháp càng điên cuồng đàn áp. Nhưng nhân dân Đông Xuân vẫn kiên cường bám trụ “một tấc không đi, một ly không rời”, nhường cơm sẻ áo, đào hầm bí mật, che chở và tạo điều kiện cho cán bộ, đảng viên, du kích hoạt động. Phát huy truyền thống cách mạng, trong các cuộc chiến tranh giải phóng dân tộc và bảo vệ Tổ quốc, nhân dân Đông Xuân đã tiễn đưa 611 người con ưu tú lên đường chiến đấu. Với những công lao, sự đóng góp to lớn, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Đông Xuân được Đảng, Nhà nước tặng thưởng gần 1.000 huân, huy chương các loại, xã có 9 Bà mẹ Việt Nam anh hùng… Đặc biệt, ngày 27-2-2002, xã vinh dự được Đảng, Nhà nước phong tặng danh hiệu “Anh hùng LLVT nhân dân” thời kì chống Pháp.

Phát huy truyền thống “xã đỏ” anh hùng, trong những năm đổi mới đất nước, Đông Xuân đã dành được nhiều thành tích mới. Đặc biệt, trên lĩnh vực sản xuất nông nghiệp, xã đã quy hoạch, phát triển, xây dựng thương hiệu vùng rau sạch ở thôn Đồng Rành, hằng năm cung cấp ra thị trường hàng trăm tấn sản phẩm chất lượng cao. Theo đó, thu nhập bình quân đầu người ở Đông Xuân đạt từ 3,5 triệu đồng đến 4 triệu đồng/năm; tỉ lệ hộ giàu và khá đạt hơn 67%. 100% người dân trong xã được sử dụng điện lưới quốc gia và dùng nước sạch. Toàn xã cơ bản hoàn thành bê tông hóa đường giao thông nông thôn. Các em trong độ tuổi đều được cắp sách tới trường. Đông Xuân được trên công nhận đạt chuẩn quốc gia về y tế cơ sở; 95% gia đình đạt tiêu chuẩn “gia đình văn hóa”, hơn 60% thôn, làng đạt danh hiệu “làng văn hóa” cấp cơ sở và thành phố.

Mang theo dòng máu cách mạng của quê hương, tiếp bước các thế hệ cha anh tôi lên đường nhập ngũ. Hình bóng quê hương với những người dân chất phác, cần cù, nhưng rất gan dạ, dũng cảm và kiên trung trở thành động lực lớn giúp tôi phấn đấu vươn lên, hoàn thành nhiệm vụ.

Bài và ảnh: NGÔ VĂN