“Mỗi cuộc triển lãm đều tạo cho tôi một ấn tượng khó quên, nhưng cuộc triển lãm này thì điều tôi nhận được còn vượt xa những cảm xúc của ấn tượng - đó là một tình cảm vừa cảm phục, nâng niu, vừa như được tiếp thêm một niềm tin mới về ý chí, nghị lực của sức trẻ”. Đó là điều mà Lê Ngọc Tâm, sinh viên năm thứ nhất Trường đại học Khoa học - Xã hội và Nhân văn (Hà Nội) tâm sự sau buổi cùng các bạn đi xem triển lãm “Hồ sơ, kỷ vật của cán bộ đi B”. Chỉ qua hai tuần tổ chức, số bạn trẻ tìm đến triển lãm đã lên đến hàng nghìn, một con số khiến cho Ban tổ chức rất phấn khởi, đồng thời cũng cho thấy sự quan tâm rất lớn của thanh niên với các giá trị lịch sử, truyền thống.

Nhiều thanh niên nước ngoài đến tham quan triển lãm và tìm gặp bà Doãn Ngọc Trâm (ngoài cùng bên phải, hàng đầu).

Tại Triển lãm, các bạn trẻ đã tận mắt thấy những kỷ vật của bác sĩ- anh hùng-liệt sĩ Đặng Thùy Trâm. Đó là một chiếc bi đông đựng nước được chị Trâm đề tặng một đồng đội là bác sĩ Thúy Nhi, một chiếc khăn tay có thêu tên mình để tặng bạn, vở học khi chị còn là sinh viên y khoa, phiếu đăng ký hồ sơ cán bộ đi B do chị Thùy Trâm tự viết.

Phần lớn những kỷ vật này được gia đình bác sĩ Thùy Trâm giữ, đưa đến đóng góp cho triển lãm. Theo bà Doãn Ngọc Trâm, mẹ của liệt sĩ Đặng Thùy Trâm, trong số các di vật, quý giá nhất là chiếc bi đông mà bác sĩ Trâm từng sử dụng. Chiếc bi đông đã bị thất lạc thời gian dài, người anh của chị Thúy Nhi đã rất vất vả tìm lại được và trao tặng cho gia đình bác sĩ Trâm.

Những kỷ vật được trưng bày tại đây giúp khách tham quan hình dung ra cuộc chiến tranh gian khổ, ý chí chiến đấu quật cường của dân tộc. Bộ đội ta đã tận dụng mọi điều kiện của chiến trường để làm ra các vật dụng phục vụ cuộc sống, như chiếc ca từ vỏ ống phóng tên lửa, đèn dầu làm bằng ống pháo sáng, túi vải tự may để đựng tài liệu, chiếc gậy Trường Sơn bằng cây song rừng, tấm cói để bọc quần áo, chiếc đàn măng-đô-lin...

Người xem cũng có dịp tìm lại những hình ảnh lãng mạn trong chiến tranh như chiếc khăn rằn, khăn thêu gửi gắm tình cảm của người hậu phương tới người tiền tuyến, những chiếc khăn mùi xoa, chiếc áo của thiếu nữ miền Nam thêu tặng người ra Bắc tập kết. Đặc biệt, hình ảnh Đại tướng Nguyễn Chí Thanh được phác họa giản dị qua những kỷ vật đơn sơ như chiếc áo đi mưa, bàn chải răng, chiếc bật lửa và gương đã hoen gỉ...

Xúc động nhất là những trang quyết tâm thư, đơn xin tình nguyện vào Nam chiến đấu và hàng chục hồ sơ lý lịch của các chiến sĩ một thời vượt Trường Sơn đi cứu nước. Nghe theo tiếng gọi của Đảng, anh Phùng Đức Niên (Định Hóa, Thái Nguyên), khi ấy đang công tác tại Ty bưu điện Bắc Thái, đã viết tâm thư: “Tôi là một đoàn viên, có nghiệp vụ, sức khỏe, đi lên đường cùng đồng bào miền Nam, gánh vác nhiệm vụ bảo vệ đất nước”.

Khu trưng bày những kỷ vật này luôn thu hút khá đông người xem, không riêng các bạn trẻ trong nước, mà qua quan sát của chúng tôi, có rất nhiều thanh niên người nước ngoài đến tham quan. Họ còn tỏ ra đặc biệt ấn tượng khi được bà Doãn Ngọc Trâm trực tiếp kể chuyện về Anh hùng-liệt sĩ Đặng Thùy Trâm.

Bạn Nguyễn Thùy Chi, sinh viên K54, Đại học Sư phạm I Hà Nội, khi đến dự triển lãm cho biết: “Em và các bạn rất xúc động khi xem những kỷ vật, những bức thư quyết tử và rất nể phục khi chứng kiến sự hy sinh của thế hệ cha anh trước đây. Thật khó hình dung nổi. Chỉ cần được xem trực quan một lần như thế này, quyết tâm học tập, phấn đấu trong mỗi sinh viên như chúng em lại được nâng lên rất nhiều”.

Bài, ảnh: HỒNG HẢI