Công nghiệp công nghệ thông tin (CNTT) Việt Nam trong 5 năm qua liên tục tăng trưởng với tốc độ cao. Chỉ tính riêng trong năm 2006 đã đạt tổng doanh thu 3 tỷ USD; trong đó, công nghiệp phần mềm đạt doanh thu hơn 350 triệu USD… Triển vọng để trở thành một nước có tên tuổi trên thế giới về xuất khẩu phần mềm không còn xa vời.

Khoảng 150 doanh nghiệp tham gia sản xuất, xuất khẩu phần mềm

Hiện nay, công nghiệp CNTT của Việt Nam đang có một cơ hội khá thuận lợi để phát triển. Công nghiệp điện tử và phần cứng máy tính đang chiếm tỷ trọng lớn, nhưng công nghiệp phần mềm và nội dung số lại được đánh giá có rất nhiều tiềm năng phát triển, đem lại lợi nhuận cao, đóng góp quan trọng cho nền kinh tế của đất nước. Trong khi đó, thị trường CNTT lại đang tăng trưởng mạnh mẽ, liên tục và ở mức trên 20%/năm. Các nguồn tài chính cũng được xem là phong phú khi các tập đoàn, công ty lớn của nước ngoài luôn sẵn sàng đầu tư vào lĩnh vực này. Thị trường chứng khoán phát triển mạnh cũng là điều kiện hết sức thuận lợi để thu hút các nguồn vốn phát triển công nghiệp CNTT trong nước.

Ông Nguyễn Trọng Đường, Vụ phó Vụ Công nghiệp CNTT( Bộ Bưu chính- Viễn thông) cho rằng: Công nghiệp phần mềm được coi là một mũi đột phá. Trong năm 2006, doanh số đạt hơn 350 triệu USD, trong đó thị trường trong nước chiếm 240 triệu USD, còn 110 triệu USD là gia công xuất khẩu. Tăng trưởng trung bình 5 năm qua đạt 40%, riêng năm 2006 tăng trưởng đạt trên 41%, trong đó doanh thu gia công xuất khẩu phần mềm tăng đến 57%. Hiện nay, Việt Nam có hơn 750 doanh nghiệp với khoảng 35 nghìn nhân lực đang hoạt động trong lĩnh vực phần mềm chuyên nghiệp. Trong đó, đã có hai doanh nghiệp đạt tiêu chuẩn quốc tế với chứng nhận CMMI mức 5 và hàng chục doanh nghiệp khác đạt tiêu chuẩn CMM-4, CMM-3 hoặc ISO-9001. Riêng lĩnh vực xuất khẩu phần mềm có tới khoảng 150 doanh nghiệp hoạt động, trung bình có từ 100 đến 150 lao động; trong đó có một số doanh nghiệp đạt hoặc vượt ngưỡng 1.000 lao động…

Cần xúc tiến thương mại và xây dựng thương hiệu

Công nghiệp phần mềm nước ta là một ngành công nghiệp trẻ và năng động. Chính phủ cũng đang có rất nhiều chính sách ưu đãi để công nghiệp phần mềm phát triển thành một mũi nhọn của nền kinh tế đất nước. Tuy nhiên, vẫn đang có nhiều hạn chế nhất định, vì vậy muốn xuất khẩu phần mềm ra thế giới cần tăng cường xúc tiến thương mại và xây dựng thương hiệu đủ mạnh, có thể cạnh tranh với các quốc gia khác.

Trụ sở Trung tâm dịch vụ toàn cầu của IBM tại Việt Nam

Ông Đỗ Thắng Hải, Cục trưởng Cục Xúc tiến Thương mại (Bộ Thương mại) cho rằng, để phát triển và xuất khẩu công nghiệp phần mềm phải bảo đảm các nguyên tắc: xúc tiến thương mại phải xuất phát từ nâng cao năng lực cạnh tranh cho ngành; hoàn thiện thể chế hỗ trợ phát triển thị trường phần mềm, trong đó nhà nước đóng vai trò tiên phong và hình mẫu cung ứng dịch vụ công( từ ứng dụng giải pháp công nghệ phần mềm và nội dung số); nâng cao ý thức và nhận thức của cộng đồng; xây dựng thương hiệu với bản sắc riêng và đặc trưng tiêu biểu của công nghiệp phần mềm Việt Nam…

Cũng theo ông Thắng thì chúng ta phải tích cực chuẩn hóa viết phần mềm theo tiêu chuẩn quốc tế, đồng thời cũng phải có nét riêng và tạo được ấn tượng với thế giới…mới đứng vững được.

Tăng đầu tư cho nguồn nhân lực

Tới thời điểm này, Việt Nam đã đào tạo được một đội ngũ tương đối đông hoạt động trong ngành công nghiệp CNTT. Về lĩnh vực viễn thông có khoảng 90 nghìn lao động; điện tử, phần cứng máy tính khoảng 100 ngàn lao động; nội dung số khoảng 21 nghìn và khoảng 95 nghìn lao động ở trong các cơ quan, tổ chức khác. Tăng trưởng nhân lực trong ngành công nghiệp phần mềm và nội dung số khoảng 35 – 40%/ năm, điện tử và viễn thông khoảng 10-15%/ năm.

Đứng trước vận hội mới, nhiều trường đại học, học viện, cao đẳng… cũng đã mở rộng và nâng cao chất lượng đào tạo các ngành CNTT, điện tử, viễn thông… Riêng CNTT hiện có tới 93 cơ sở đào tạo đại học, 156 cơ sở đào tạo cao đẳng và 187 cơ sở đào tạo trung học chuyên nghiệp. Không chỉ tăng về xây dựng hạ tầng các cơ sở đào tạo mà số lượng sinh viên tuyển sinh và tốt nghiệp trong lĩnh vực này cũng tăng. Trong đó, ngành CNTT trung bình mỗi năm có khoảng gần 10 nghìn người tốt nghiệp đại học, 5 nghìn tốt nghiệp cao đẳng và 10 nghìn tốt nghiệp trung cấp hoặc kỹ thuật viên. Chuyên ngành điện tử viễn thông mỗi năm cũng có khoảng 3 nghìn người tốt nghiệp đại học, một nghìn người tốt nghiệp cao đẳng và 4 nghìn là trung cấp hoặc kỹ thuật viên.

Nhờ vậy, cả nước đã hình thành 8 khu phần mềm tập trung, đó là: Saigon Software park (SSP); Quang Trung Software city (QTSC); E-Town; Đanang Software part (DSP); Cantho Software park (CSP); Hue Software Park; Trung tâm phần mềm Hải Phòng; Trung tâm phần mềm Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh (Unisoft).

Với tốc độ tăng trưởng như vừa qua, chắc chắn trong tương lai chúng ta sẽ có một đội ngũ lao động đông đảo và chuyên nghiệp, đáp ứng nhu cầu phát triển của ngành công nghiệp công nghệ thông tin nước nhà.

Bài và ảnh: Ca Hảo